X I. X S I, XIII. XIV.
279
L. VIII. Tit. i. p. 88- ant. possevini apparat. Sacr. T.I. p.24.siXTi senensis Biblioth. S.L.I V.p.234. bayle dictionar.
XVIII. Hoc seculo XIII instaurationem astronomiae moli-tus est ALPHONSVS X, Rex Castiliae, cui sapientiscognomen posteritas cedit. Cum enim tabularum astronomica-rum Ptolemaei errores manifesti essent, Alphonsus de iis tollen-dis uel emendandis consilia iniit. Hunc in finem a. 1240, uiuen*te adhuc patre, Toledum conuocauit uiros astronomiae peritia ce-lebres, christianos, iudaeos, mauros, tandemque post uariascon-sultationes nouas tabulas , (*) quae in eius honorem Alphonfinaenominantur, absoluit & protulit in lucerna. 1252 III. Kal. Iun.quo patri extincto in regno succeffit. Praecipuas in dirigendohoc labore partes sustinuisse dicitur r. isaac aben sid, cogno-mento Hazan , inspector synagogae Toletanae, conf. supr. c. XL§. 11. ludaei Hispalenses liaacum, tanquam tabularum Alphonliconditorem celebrant, apud avgvstinvm riccivm, de motuoctauae sphaerae, sol. 25. edit. Paris. 1521. illud largiuntur o-mnes,Isaacum, circa motum octauae sphaerae <St augium, cabbali-listicas potius fabulas quam rationes secutum, singularia quaedamcommenta circa motum trepidationis in astronomiam inuexisse.Credidit nimirum, totam coelorum machinam, axi Zodiaci affixam,jnodo ad axem mundi propius accedere, modo ab eo plus recede-re, atque ita stellis motum communem sed inaequalem conciliari,quo obliquitas Zodiaci ad aequatorem, modo maior, modo mi-nor producitur. Hanc hypothesin thebit, Saracenus, (uid.supr. C. VIII. §. 7.) excogitasse dicitur, uerum Isaacus nonnul-• la
(*) In hoc opere post canones 'occurrunt tabulae sequentes, i. Compara-tio diuersiirum aerarum. 2. radices motuum pro aeris diuersis. 3. tabu-lae motus accessus & recessus octauae sphaerae. 4. tabulae motuum & ae-quationum , item latitudinum planetarum. 5. longitudines , latitudines &magnitudines fixarum 1022, reductae ad annum Christi 1251. 6. Eleua-tiones signorum pro climatibus septem. 7 tabulae aspectuum lunae. 8- ta-bula latitudinis & longitudinis duitatum, meridiano primo per infulas sio r-tunatas ducto. Ibi Lipsiae longitudo 32 gr. 50 m. latitudo 51 gr. asli-gnatur,