S E C V L I X V I I. 565
Quarto loco spectatur Mars, Terra a Sole remotior, quiintra 687 dies circulum percurrit suum.
Quinto loco stat Iupiter, qui cum quatuor satellitibus suisita circa solem XI annis, 415 diebus, 20 horis defertur, ut intereasinguli hi satellites statis temporibus circa Iouem circulum suumabsoluanr. Primus quidem Ioui proximus, spatio 42 horarumcum dimidia. Secundus 3 diebus, 13 horis cum dimidia. Tertius7 diebus, cum 12 horis. Quartus spatio 1 6 dierum Lc 18 horarum.
Vltimus planetarum a sole remotiisimus est Saturnus, cumannulo suo.in hac sphaera immobili, cui quinque satellites insi-dent, hic quoque immobiles: aliter enim ut fieret, nec spatiumpermittebar, nec admodum erat necesse. Saturnus autem hic cir-ca solem circulum absoluit spatio 29 annorum, 166 dierum &12 horarum.
Non omittendum, circulos planetarum singulos, si produ-cantur, secare eclipticum, ita ut eorum latitudo borealis uel au-stralis dignosci poiiit.
Possunt etiam hic obsoruari nullo negotio planetarum Dire-ctiones, Stationes, Retrogradationes, erumque motus, cum tar-diores, tum celeriores. Nec opus est ut moneamus, singulis mo-mentis, si per lineam rectam e Terra Solem respiciamus, digno-sci posse, in quo Zodiaci signo, huiusque signi gradu uersetur.
Possunt etiam moto horologio omnium planetarum posi-tiones, tum retroactis temporibus omnibus, tum futuris uideri.Nec ea propter ullo modo, motus automati ordinarius uel sisti*tur uel turbatur.
Ceterum motibus planetarum, per aliquot mensos obscrua»tis, compertum, eos optime cum nouislimis accuratillimisque a-ftronomorum obseruationibus congruere.
CLXIV. De aliis automatis & machinis planetariis com-pendiose agit D. Doppelmaier in tr. de instrumentis astronomiciscap.XII. p. 107. Tales nempe machinas construxerunt 1. 10. se-giomontanvs, de cuius automato astrario dictum cap. XIII.§.20.24. 2.10H. bvllmann, mechanicus Norimbergensis cir-ca an. 1500. 3.10. werner vs, adiutore artifice Andr. Hetnlino.
Bbb b 3 u>id.