8

Mechak. Pars I. Caput I. Artic. I.

pundum, quo a motu impedito, totum corpus quiescere necefle fit. Cete-rum in Mechanica consideratione probe discernendum eft inter tnaff.im cor-poris, ejusque volumen. Illa confurgit ex omni ea materia corporea, quaelicet heterogeneis partibus conflet, unum tamen quodpiam, puta unumpondus, unum mobile conftituit. Volumen vero nil aliud, quam trinamcorporis dimensionem in longum, latum, & profundum, quam in Geome-tria voce Soliditatis expreffimus, fignificat. Praeterea actionis corporis al-terius in alterum diverfitas pendet etiam a certis affectionibus, ob quasipsa corpora in tres claffes referuntur, funtque alia dura, elaftica alia, aliarurfus mollia; quas vero notiones hisce vocibus supponamus, dicemusaptius, dum id de lingulis agendi locus poscet ; in praefens motus localisaffectiones confideremus.

z. Direttio motus, fi perpetuo eadem maneat, rede exprimitur per li-tum lineae redae refpedtu alicujus plani dati, ad quod vel perpendicularisfit, vel datam obliquitatem habeat. Quod fi corpus in curva feratur, inquolibet pundo censebitur habere diredionem tangentis, uti id jam in Geo-metria elementari observavimus.

4. i Spatium eft longitudo viae a corpore inftar pundi confiderato de*scriptae.

5. Tempus sumitur illud, quo motus duraffe ponitur.

6. Temporis, & spatii notionibus inter fele combinatis, etiam celerita-tis idea efformatur. Nemini enim dubium eft , corporis ejus majorem efleceleritatem, quod eodem tempore plus spatii, quam alterum conficit, autquod idem spatium tempore breviore, ac alterum, percurrit, ut adeo ratiovelocitatis per relationem temporis ad spatium rite explicetur.

•j. Si motus corporis ita fit comparatus, ut intra aequales temporispartes aequalia femper spatia conficiantur, is motus aequabilis, uniformis erit;at vero fi a corpore aequalibus temporis partibus, quae fele ordine exci-piunt, majora femper percurrantur spatia, motus acceleratus fit, oportet, &quidem uniformiter acceleratus , fi velocitatis incrementa aequali tempore ae-qualia corpori accedant. Ex oppofito motus eft retardatus , fi spatia decre-scant, qua» aequalibus temporibtis absolvuntur, ita ut retardatio fit Uniformis,fi velocitatum decrementa temporibus fint proportionalia.

8- Caufa, vel vis, vel potentia motrix nobis dicetur, quidquid motumin corpore elicit, five dein adione momentanea, fi ve per tempus quodviscontinua. Vis acceleratrix nobis vocabitur ea, quae continuo agit, & qui-dem fi adiones perpetuo aequales fint, erit vis acceleratrix conftans; fecus,variabilis.

9. SchOLIuM. Omnis igitur vis motui efficiendo de fe apta motrixerit; at non hoc ipso etiam vocabitur nobis acceleratrix. Vis manus cor-pus projicientis, vis laminae elafticae corpus impellentis, vis corporis inaliud incurrentis &c generatim vires motrices sunt. Nomine virium accelera-trieium intelligemus eas, quarum adione continua motus finitus non nifitempore finito efficitur etiam in eonfideratione Mechanica, quales funt vi-res