Notionks, et Axiomata.
9
res attra&ivae, & repulfiva?. Nihil enim hoc loco difceptationis fiffciperevolumus feu de Lege continuitatis ( quam nemo accuratius R. P. Rog.Bofcovich tuitus eft tum in Differt. de Lege continuitatis, & de Viribus inNatura exiftentibus, tum in Theoria Philof. Natur.) feu de caulis accef-fuum, & recelTuum corporum a fefe invicem, dum nullus impulfus fenfibilisintercedit, quos propterea attractione, & repulfione fieri dicimus. Dumcorpora in motu conftituta fefe feriunt impa&u, etiam qui continuitatislegem tuentur, tam exiguum requirunt tempus, quo a celeritatis gradu fi-nito quolibet ad alterum finitum, vel etiam ad quietem, tranfxtus fiat, utid omnem calculi subtilitatem effugiat, ut proinde fi Mechanicum effedtumfpectes, poliis merito momentaneam mutationem dicere. Atque in id ge-nus cafibus motus corporis incurrentis, vis inotrix, alterius refpedtu, nobiserit. Eodem modo fi pondus fimi alligatum homo quispiam, aut equusin plano quovis trahendo promoveat, vis illa, qua? in tradionem insumi-tur, vis motrix erit. Si corpus quodpiam grave manu fullentes immotum,preflionem senties, & duplo quidem majorem, fi maffa corporis dupla fue-rit; triplo, fi tripla &c. ‘Efficit id procul dubio gravitas, ejus que aCtionisope, quae in aequales materiae partes aequalis eft, maffarum rationem in cor-poribus eruere poffumus. Si corpus manu fubducla liberum dimittas, la-betur, ac lub initium quidem exiguo tempufculo exiguum conficiet spatium,deinceps vero aequalibus temporis partibus femper majora. Neque inter-eft, multum, parumve maffa? contineat, ob aequalitatem adionum in aequa-les corporis particulas: quemadmodum fi duos globulos plumbeos fimuldimittas, fimul humum feriunt, neque citius percurrunt eam altitudinem,quam fi Ungulos, alterum poft alterum, decidere linas. Uti vero preffio-nis, dum descensum manus fuppofita impediebat, ita nunc eadem gravitasmotus caufa efi, & quidem vis acceleratricis nomine defignanda. Si id ge-nus vires, qua? femper, & continuo in corpora agunt eum in. modum, quogravitas, inter se comparare velis, quatenus scilicet acceleratrices sunt, sanepatet, maffarum corporearum discrimen in computum venire haud debere,sed vel spatiorum rationem definiendam effe, quae per eas animata corporaaequali tempore percurrunt, vel preffionum, quas aequales maffae iisdem vi-ribus agentibus efficerent. Ut pofterioris ideam aliquam effingat fibi tiro,cogitet, globulum ferreum e brachio bilancis suspendi, atque cum ponderelanci alteri impolito aequilibrium conftituere. Tum infra eundem globu-lum collocari in eadem diftantia duos fucceffive Magnetes, fortiorem alte-rum, alterum debiliorem. Fingamus, ut squilibrium in bilance retinea-tur, dum fortior magr.es globulo ferreo supponitur, oportere lanci alteriadhuc adjici pondus np; dum vero debilior infra globulum collocatur, pon-dus p: intelliget, opinor, vires horum magnetum in data ea a globulo fer-reo diftantia ponderibus np, & p proportionales effe, five effe in ratione n: i,ideoque & proportionales effe preffionibus, quas ferreus globulus in bilan-cem efficit, quibus ea pondera fuftentantur.
R. P. Schsrjf. Mech. P. I.
B
Vi-