Buch 
Christiani Hugenii ... horologium oscillatorium sive de motu pendulorum ad horologia aptato demonstrationes geometricae
Entstehung
Seite
9
JPEG-Download
 

HOROLOG. OSCULATOR. 9

se habentibus, manifestum est femper pondus b dimidia fui gra- d««vitate conari ut rotas horologij circumagat, nec tunc quidem HoR0cessare cum manu funem e trahente ascendere cogitur j adeo quehorologij motum nusquam interrumpi, nec momentum tem-poris deperdi.

Gravitatis modus in pondere b definiri certo non potest, sedquo minor conservando motui suffecerit, eo melius accuratius-que fabrefactum automaton arguet. In nostris, quas optima ha-ctenus habemus,ad fex libras redactum est, posita nimirum or-biculi d diametro pollicari fere , uti exhibita fuit; item perpen-diculi pondere trilibri, ac totidem pedum longitudine. Qme lon-gitudo , ut hoc etiam admoneamus, trans capsam horologij de-pendet , oblongo foramine perviam , quantum oscillationibusperagendis necesse est. Ipsum vero horologium, ad hominis alti-tudinem suspensum, horis 30 moveri perseverat.

Superest nunc forma lamellarum describenda inter quas per-pendiculum affigi diximus, quarumque ad aequabilem horolo-gio motum praestandum vel praecipua est opera. Absque his enimPenduli simplicis oscillationes ( etsi nonnullis aliter visum est)non erunt aeque diuturnae, sed brevioris temporis ear quae per mi-nores arcus incedent; idque primum experimento hujusmodi fa^eile deprehenditur. Si enim fila accipiantur ejusdem longitudinisduo, paribufque in parte ima ponderibus religatis, utrumque feor-sim suspendatur, tumque alterum eorum procul a linea perpen-diculari, alterum parumper duntaxatextrahatur, simulque e ma-nu dimittantur 3 non diu utrumque simul in partes easdem ferrividebitur, sed praeverret illud cujus exiliores erunt recursus. Sed& temporum per quoslibet arcus rationes numeris definiri posi.sunt, certa scientia nixis , & vero quam libuerit propinquis, ve-luti quod tempus descensus per totum circuli quadrantem estad tempus per arcum minimum fere ut 34 ad 2.9. Adeo ut nequa-quam resistentia aeris ea diversitas imputanda sit, ut quidamvoluere , sed ex ipsa motus natura circulique proprietate nafca^tur. Quod alio quoque argumento concludi postit ex ipsa Pendu-li isochrom constructione, ubi a circulari linea haud parum re-ceditur, uti mox patebit.

Sed videatur forsan in nostris horologiis hisce, ubi eadem fem-per est oscillationum latitudo, nullius momenti futura quam di-ximus inaequalitas, adeoque nec correctione ulla perpendiculiopus fore. Quod sane ita esset si latitudo omnium plane eadem

B

IFTIO

LOCH.