09

B CENTROSCILLA-»TI'ON I S.

i 5 6 CHRISTIANI HVGENII

rietem illidatur pendulum. Funiculi ejus caput alterum, regulaschartaceas, aut ex tenui membrana paratas, cohsret^ ita ad parie-tem tabulamve applicatae, ut trahentem funem facile sequi pos-sit, rectaque fecundum longitudinem suam descendere-, eo locitransiens,quo penduli sphaera ad tabulam accidet. Absumpto igiturfuniculo toto, pars inluper regulae deorsum trahitur a cadenteplumbo, priusquam pendulum ad tabulam pertingat. Quje quan-ta sit pars, sphaera fuligine leviter infecta, regulamque praterla-bentem signans , indicat. Huc autem addita funiculi longitudi-ne , spatium cadendo emensum certo definitum habetur.

Aeris autem occursum, quasi nullus esset in his intelligimus, utmensura cadentibus corporibus praefixa cum experimentis exa-cte consentiat. Nec sane tantus est ille, ut in altitudinibus his,quo ascendere datur, sensibile discrimen inducere postit • dum-modo solida corpora e metallo, aut, si leviore materia constent,mole grandiuseula accipiantur. Levitas enim materiae, in iis quaecadendo aerem secant, ita magnitudine corporis pensatur, utsphaera lignea, vel etiam e subere formata, paria faciat cum plum-bea : quando nimirum diameter harum ad plumbeae diametrumeam rationem habuerit, quam gravitas plumbi propria ad ligniluberilve gravitatem. Tunc enim gravitates fphsrarum erunt in-ter se sicut earum superficies. Veruntamen, ut squali celeritate,quantum sensu percipi potest, decidant corpora , quae multumintrinseca gravitate differunt, nequaquam opus est ut proportioilla diametrorum servetur. Possunt enim inter se aequalia esse,dummodo utraque latis magna sint ; aut ex non nimia altitu-dine decidant. Etenim illud quoque hic animadvertendum est,tantam vel altitudinem esse posse ; vel, in mediocri etiam alti-tudine , tantam projecti corporis levitatem; ut ob aeris reniten-dam, acceleratio motus tandem ab illa, quam in luperioribusdemonstravimus, proportione plurimum recessura sit. Namquein universum, corpori cuilibet, per aerem aliudve liquidum la-bend, certus celeritatis modus , pro ratione ponderis ac super-ficiei fuX, constitutus est- quem excedere, aut potius ad quempervenire nunquam postit. Quas nempe celeritas ea est, quam siaer , aut liquor ille sursum tendens, haberet, suspensum corpusidem sibi innatans lustinere posset. Verum de his, alias fortasse,pluribus agendi occasio erit.