348 PHILOSOPHIA NATURALIS
p* Motu manus globum demittentis, vel etiam erroribus insensibilibus inponderandis globis in aqua, incertum esse puto. Ideoque pondusglobi in aqua debet esse plurium granorum, ut experimentum cer-tum & fide dignum reddatur.
Exper. 4. Experimenta hactenus descripta coepi, ut investigaremresistentias fluidorum, antequam theoria in propositionibus pro-xime praecedentibus exposita mihi innotesceret. Postea, ut theo-riam inventam examinarem, paravi vas ligneum latitudine internadigitorum 84, profunditate pedum quindecim cum triente. Def-inde ex cera & plumbo incluso globos quatuor formavi, singulospondere 1-39-? granorum in aere & 74 granorum in aqua. Et hosdemisi ut tempora cadendi in aqua per pendulum, ad semi-minutasecunda oscillans, mensurarem. Globi, ubi ponderabantur & po-stea cadebant, frigidi erant & aliquamdiu frigidi manserant; quiacalor ceram rarefacit, & per rarefactionem diminuit pondus globiinaqua, A'cera rarefacta non statim ad densitatem pristinam perfrigus reducitur. Antequam caderent, immergebantur penitus inaquam; ne pondere partis alicujus ex aqua , extantis descensus eo-rum sub initio acceleraretur. Et ubi penitus immersi quiescebant,demittebantur quam cautissime, ne impulsum aliquem a manu de-mittente acciperent. Ceciderunt autem successive temporibus os-cillationum 474, 484, 50 & 51, describentes altitudinem pedumquindecim & digitorum duorum. Sed tempestas jam paulo frigidi-or erat quam cum globi ponderabantur , ideoque iteravi experi-mentum alio die, & globi ceciderunt temporibus oscillationum 49,494, 50 L 5Z, ac tertio temporibus oscillationum 494, 50, 51 & 53.Et experimento saepius capto, globi ceciderunt maxima ex partetemporibus oscillationum 49 4 & 50. Ubi tardius cecidere, suspi-cor eosdem retardatos fuisse impingendo in latera vasis.
Jam computum per theoriam ineundo,, prodeunt pondus globiin vacuo 1394 granorum. Excessus hujus ponderis supra pondusglobi in aqua 132.44- gran . Diameter globi 0,99868 dig . Octotertiae partes diametri 2,66315 dig . Spatium 2 E 2,8066 dig . Spa-tium quod globus pondere 74 granorum, tempore minuti unius se-cundi, sine resistentia cadendo describit 9,88164 dig . Et tempusG o", 3 76843. Globus igitur, velocitate maxima, quacum potest inaqua vi ponderis 74 granorum descendere, tempore 0^,376843 de-scribit