1 2 Liber 1 . isagoge Mathematica.

Annotatio II.

.Qua ratione in agris campis defi-gnandafit Imea perpendicularis ,fiuangulus reffusfaciendus.

bantur ,Je intersecantes in^D&E. Jfidtn du fla retiast-

Perpendi - "X JT Odi haflenus difli utiles sunt ad perpendicula-

cularem J_V \.rem lineam ducendam tn chartis, ahjsquepla-?in campn , > . . ,. , , 1

excitare tus exiguis. In agris vero & campis ia peri debet ope

lnfisumenti alitu jus dioptrici , quale poteß esse Panto-mctrum Kirchcrutnnm , aut Adenjttla Geometrica ,( de qhibus in Geometria Prallita ) ß per ejus mediumducantur dua linea retia intersecantes ffc ad angulosreflos. Si enim radius visualis dirigatur primo juxta> unam, & deinde juxta aliam lineam, efim campo re-cht dejigmntur baculisfixis , modo ditio Praxii, Mo-do 3, habebitur intentum,

Praxis V. Examinare Normam 3 numaccurate fit fabricata.

Normam It examinanda Norma Fi", pnrced. BAC Exexaminare centro G describatur in aliquo plano arcus se-amectasit. m j c i lcu l 0 major,cujusvismagnitudinis;ductaquediametro B C,ponatur Norma: angulus A in aliquopuncto cycumscrentix, ut in A; larusqucunume-|usdcm Norma?, ut A B, transeat per B punctum ex-tremum diametri. Si tunc alterum latus Norm«transeat per alterum punctum cxtremuinC ejusdemdiametri, rite fabricata est Norma proposita quoadlatera externa , eo quod tunc angulus A in semicir-cuio rectus sit pcr$i. Tertij. Eadem ratione interio-rem partem Norm« examinabis, ii angulum D ap-plices circumferenti«, & latera D E, D F, punctisextremis B & C diametri.

r Praxis VI, Super datam reff am li-neam, d datopunffo quod in ea nonesi .perpendicularem erigere.

Primus Modus,

Perpendi- O ItdatarcctaFG,&punctum extra ipsam datumcularem ^ J Facto centro in C, intervallo quovis eodem,

excitare apuncto ex-tra lineamdato.

■Hr

C

H B/

D CE, quaproduflanecessarioperpunBumHtransi-bit,perpendicularis erit adreflam FCj, mpmfloH.

11 . Stpunlhim C fit juxta extremum plani in quoedi linea data, it a ut linea data nonpojfit produci ulte-rius , adpraximpradiflam adhibendam; ita agemus.£x punflo quovis 2 ? Unem data , quodfitverfits extre -

JM

d

E B/

* V

v" «e

\

4

V

deseribantur duo arcus secantes rectam datam in A& B. Deinde cx A & ex B, eodem intervallo utprius, vel alio quolibet. describantur alij duo arcussecantes se in D. Nam ducta recta C D, secans AV inE» erit perpendicularis ad A B ,per 12. Pruni.

Annotationes.

1.

S Ipunfluto C fuerit nimis vicinum refla FG,itaagendum erit. Centro C, adintervallum quodvis,Jecetnr refla FG tn duobuspunflts A&B ,ut antea-,ex quibus ad majus intervallum quodcunquequdm A(, vel BC, bini arcus tamsupra, quam infra defer i-

mum linea, describantur duo arcus supra (fi infra li-neam AB, ad intervallum B C. Deinde ex aliopun-flo A aliquant umremotodpun flo B , alij duo arcus adintervallum A C describantur, secantes priores arcusin C er D. NamreflaCD perpendicularis erit adre-flam diflam in punflo E.

111 . Si linea data fit in extremo plani , ita ut nonpoffintformari duo arcus infra (fi supra, sedsolum su-pra , aut solum infra , possit tamen continuari ulteriuslinea-,procedemus Moaofiquenti.

Secundus Modus.

S it ad rectam A B, (Fig.47.)cx punctoE,ducen-da perpendicularis. Ducta utcunque recta ED, sceetur ea bifariaminC; & centro C, per E de-scribatur arcus circuli secans rectam datam in A.

Quod fi non secct, producenda erit, donec ab arcusecctur. Recta enim E A erit ad A B perpcndicula-ris, per 31. Tertij.

Tertius Modus.

I N omnibus praedictis casibus potest etiam duciperpendicularis ope Norm«, si unum ejus latusapplicetur line« dat«, & alterum transeat perpun-ctum datum, & juxta hoc ducatur recta.

Annotatio.

Jjhtd ratione in agriis & campis ducen-dafit perpendicularis ad datam re-ff um apunHo extra dato.

'Tere Inflrumento dioptrico habentem medio duas Pej-pendi-.reflas ad angulos re flos fi intersecantes , (fi pofito cularem i»illo supra retiam in Campo datam , ita ut una Inflru - c ampU du-menti linea conqruat data refla m Campo-, move In- c t re a l un tJtr umen tum ad dexteram (fi ad fimstram m eadem re- neamfla, donec radio visuali dire flo juxta alteram Inflru-menti lineam occurratpmflumseufignum datum. Sienim dpunflo adreflam datam duc atur aha refla,erieca perpendicularis quafita.

Praxis

U: