‘Pars /. Caput L

29

Promove Divisorem infra 5, stabitque infra 2.3. Operare ergo ut antea, Si remanebunt 3, promotus-que Divisor stabit infra 3 4.

Casus fecundus, Quando Diyifer con-tinet piares figuras.

P Rimo. Colloca Divisorem infra Dividendumita, ut ultima illius figura corrcspondeat ultimieDividendi, &pemiltima penultimse&c. ut apparetin exemplo A. Quod si totus Divisor major estquam illa pars Dividendi, cui responderet, st dictomodo collucari. tut ; debet uno loco magis versusdexteram collocari, ut apparet in exemplo B.

1 a Operatio. i.a Operatio.

A. 48 3 o (2 B. 3284 (7

*4 4 Z

tea,prout factum videsin exemplo H. Quod si Di-visormajor est quam Dividendi membrum cui sub-scriptus est, scribe post lunulam zerum, ut vides fa-ctum in exemplo E; & omilsaomni alia operationescribe adhuc aliam proxime sequentem Dividendifiguram ad residuum antea infra lineam scriptum,& promove Divi forem ut dictum, & operare ut an-tea, ut vides factum in exemplo G.

z>a Operatio.

E. - 4 (zo4~

00 %

r 4

3.a Operatio.

* l * 4- 4 * (76

V z 7 4

4 3

z 5 S

Secundo. Vide, vel quoties totus Divisor conti-neatur m parteilla Dividendi, cui est soppolitus; velcerte, quoties ultima ad sinistram figura Divisoriscontineatur in illa figura autfiguris Dividendi, qui-bus supposita est; & Quotum pone post lunulam.Sic in exemplo A videndum, vel quoties iq. conti-neantur in 48, vel quoties z in 4; & in exemplo Bvidendum, vel quoties 43 contineantur in 328, velquoties 4 in 32; & post lunulam scribendum est inprimo exemplo r, in fecundo exemplo 7 , &non.iuipiitts, propter causam poitea dicendam.

Tertio. Multiplica Quotum in ventum in omnesfiguras Divisoris more confuctoin Multiplicationeordinaria; Si Productum vel Icribe infra»ut appa-ret in exemplis C & D; vel mente retine. Deindesubtrahe Productum ab illa parte Dividendi, cuisuppositus est Divisor . more etiam ordinario inSubtractione, & residuum scribe infra, deleque Sipartem Dividendi a qua facta est subtractio, & Di-visorem, & productum infra Divisorem, ac solumrelinque rcsiduuminfrascriptutn,utapparet in ijsdem exemplis C & D,

C.

2.4 Operatio.4*30

z 4 (2.

4 §

2. a Operatio.

D. * Z » 44 4 ( 7 -

? 0 +

o o

o z 7

Quarto. Residuo post subtractionem infra li-neam scripto appone ad dexteram, proximam Di-videndi figuram post figuras deletas, ut vides fa-ctum in exemplis E & R Efficiet itaque residuumillud cum proxime dicta Dividendi figura, novumDividendi membrum cui supponi debet Divisor.Deinde novo huic Dividendi membro subscribetotum Divisorem antiquum, ita ut prima seu dexte-ra figura hujus itet lub prima fcu dextera illius, &secunda sub secunda fkc. ut vides in ijsdem exem-plis E &E factum. Demum vide iterum, ut antea,quoties vel totus Divisor sub toto membro Divi-dendi sibi correspondente, vel ultima ad sinistramfigura Divisoris contineatur in illa figura aut figurisDividendi, quibus supposita est; & Quotum scribepost lunulam, ut vides factum in exemplo F; cum-que duc in omnes Divisoris figuras, & productuminfra scribe, ac subtrahe a Dividendi membro sibiCorreJpondemc, residuumque scribe infra ut an-

4 a Operatio. 4.» Operatio,

4*40 6 ? r *4 16

G. 54 (zoi— H. 4? (76—

-—— *4 —-— 43

Z* *0*

0030 r§-4

>4 4 *

z 4 -r*

- — -- i 5 8

06 -

016

Sed resumamus, in gratiam Tyronum, exemplumA,& particularius explicemus. Sint igitur dividen-da 4830 per 24, Colloca numeros, ut vides in A»&dic: 2411148, vel 2 in 4, continentur bis; scribeergo 2 post lunulam. Multiplica jam 24 per 2,pro-ducentur 48, qua? scribes infra, ut vides in C. Sub-trahe ha?c 48 a 48 suprascriptis, Si nihil remanebit}scribe ergo infra 00, utin eodem C, Si dele figurasquas ibi deletas vides. Duobus 00 adde ad dexte-ram 3, nempe proximum numerum Dividendi nondeletum, & subscribe Divisorem ut vides ii>E,&dic: 24 in 3, non continetur; scribe ergo post lu-nulam zerum, ut ibidem vides, & praedicta? figura?3, adde ad dexteram o, nempe ultimam dividendi fi-guram, ac promove Divisorem ut in G vides,& dic:24 in 30, continetur semel; scribeergq^iost lunu-lam; & quoniam i non multiplicat, suMiahc 24 ä30, remanent 6, quae scribe post Quotum supra vir-gulam transversam, & subscribe Divisorem, ut in Gvides factum. Simili modo procede in exemplo B,& in omnibus alijs similibus exemplis.

Examen r Divifioms ,

D Uc Divisorem in Quotum inventum, &nu- arithmeti-mero ex multiplicatione resultanti adde resi- " dtvifit-duuin ex divisione, si quid remansit; si tota summa n,sex * mm *fuerit aequalis Dividendo, certum est fuisse bonamoperationem. Sicfiin exemplo proxime proposi-to ducas 24 in 201, producentur 4824; quibus si .addas 6 qua? remanserunt, prodibunt 48 30, nempeDividendus.

Annotationes.

1.

Pro Quoto nunquam in particularibus operationi-bus poni debet poti lunulam plus quam una figura ,

C s atque