c Vars II, Caput II.

43

Annotatio.

Arithmeti-T "XSus decimalium numerorum non solum locumdecima- \* 4 -habere potefl m calculo geometrico, fidet taminls ut ^ lws » afironomteo, & quarumvis aliarum mensurarum acponderum. Si enim mensura & pondera mtegra,v.g.libra, dividantur non in 12,aut 16 , utfieri alias assolet,sed imo. partes aquales , or fingula decima in alias rur-sus 10. aquales, idesl, in coit e fimos totius ; atq 3 harumfingula rursus m /0, qua proinde jam erunt mille fimatotius; &fic ulterius , quo ufq 3 licet , aut necessariumfuerit ; ponderibusque ( aut mensuris) hunc in modumdivisis utamur m calculo ponderum ere: nusquam fra-ihones fise maerent, er molestiam creabunt, sed earumloco integris numeris adharebunt particula dei imales,quas licebittn additione, fubtraEhone, multiplicatione,ac di vtfione, adhibere ut integros numeros, modo hatle-nus ditio. Idem fieri poterit in calculo Astronomtco ( dequo mox, ) fi circumferentia circuli dividatur quidemm } 6 o gradus , at gradus finguli non m 6 0 ,fed m/o.a-qualespartes ficentur, er harumfingula in alias 10, &ba m alias ere: quo usque placuerit, aut necessitas exe-gerit. Qui quidem modus placet nunc aliquibus Astro-n ornis, atque uti nam placuisset & antiquis, non effittam intricatus Afironomtcus calculus , prout efie moxpatebit.

CAPUT II.

De Arithmetica Astrono-

A Rithmeticamristronomicam,fiu,ut ali j loquun-tur, Astronomicum,calculum hic appello illam

mica.

Arithmcti»caastro-

“omica. ,

numerandipraxm , qua circa numeros Ajtronomicos

versatur. Numeri Aflronomicisunt, quibus Astrono-Astrono- mi utuntur in astrorum motibus, dr temporum periodis"uci au- calculandis, dum quarunt, ac docent, aut quanto tem-eti- p gre datus aliquis motus edestis absolvatur , aut quan-

tus motus tn dato aliquo tempore peragatur. Esi haccalculandi ratio summe necessaria in calculandis ecli-pfibus\ in calefit themate erigendo , in ephemeridibuscondendis, dr in omni Astronomia usu ; ideoque nonnunus diligenter, quam vulgarisarithmettcd, addiscidebet. Poteil tamen Tyro eam differre usque ad Astro-nomiam ipsam, de qua mfrdsuo loco.

Articulus I.

fDe numeris Aßronomicü,

A Stroruin motus cum circulares sint, numc-ranturin circulis, & circuli partibus. Circu-lus , ut lib. 1. cap. 3. art. 3. num. 14 diximus, dividi-tur in gradus 3 60; gradus quilibet subdividitur inminuta seu scrupula prima 60; quodlibctminutumprimum in secunda 60, qtiodlibet secundum in ter-tia 60, & sic ulterius procedendo usque ad decimaminuta, vel etiam ulterius, si ncccllarium fuerit.

> Dividitur praeterea Zodiacus ( cujus pracipua ratiohabetur in calculo ast) onomico ) vel in 12 signacommunia, vel in 6 ligna physica, ut appellant.Itaque lignum unum commune continet gradus30,physicum vero unum gradus 60. Ex his con-stat , divisionem motus altronomici sieri in circu-los, signa, gradus, minuta, secunda, tertia&c: tan-quam in integra & partes. G raduum nota clt cifrasupra numeros posita, minutorum primorum unavirgula, lecundoriun du* virgul*, tertiorum tres

Circuli divitio ingradus frminuta.

Zodiaci diV’so in fi.gna.

Gradus &minutaQoomodo**tintur.

&c: sic: 30. fi. 1 z". 30"'. 5 2"". Ad collectionem eo-rundem motuum quod attinet, colliguntur minutain gradus, & h: in ligna ( physica scilicet, aut com-munia ) & circulos; vel in sexagenas primas,secun-das, tertias &c: Una lexagena prima continet gra Sexagenadus 60 ; una vero sexagena secunda comprehendit iuidsint.60 primas, sivegradus36oo ; una Sexagena tertia,

60 secundas, sive gradus 216000; & sic lemperascendendo per lexagecuplainproportionem,do-nec usus postulavcnt. In divisione itaque motusaltronomici delccndimus , in collectione veroascendimus, utrobique per dictam lexagecuplamrationem. En tabulam; quam li a siniitra ingrede-ris, invenies quot minuta prima, fecunda &ccon-tinet unus gradus circuli; ii vero a dextera, sciesquot gradus comprehendat una sexagena prima, fe-cunda &c:

Uq

r,

-1

o

Ern,o-

Z.

Z-

4 *

5

6 .

7 -

8 .

9-

Ho.

S r n.i 60

360021600012960000*77760000046656000000

^799Z6ooooooo16796160000000010077696000000000j 604661760000000000

Tempus,hoc clt, motus duratio, numeraturin Temporiiannis, menlibus, diebus, horis, minutis primis, se. divisio,cunctis, tertijs &c: usque ad decima, autqudusquenecessarium clt, Lc etiam in Sexagenis. Annus ve! Annus a-eltaltronomicus, vel vulgaris. Vulgaris ve 1 Ju 1 1 a- ^nus est, vel Aigyptiacus. Julianus habet menses iz. guris,Mensis habet dies vel 2 8, vel 29, vel 30, vel 31. Dieshabet horas 24. Hora habet minuta prima 60, mi-nutum primü 60secunda,fecundum 60 tertia,sicq;ulterius. Aigyptiacus annus habet menses 12,Men-sis verö habet dies aequabiliter 30, qui distinguun-tur in horas & minuta > ut Juliani. Astronoinicusannus clt fecundum Alphonsinos dierum 36s, ho- 'rarum 5, minutorum primorum ^9,fecundorum16; fecundum alios alius, ut infra luo loco videbi-mus. Astronom! dcscendcndodividtint diem velut divisitintegrum in minuta seu scrupula 60 prima, primun: f ec s ndu min totidem secunda, secundum in totidem tertia, & ^ °

sic porro. Sic uni hora vulgari competunt scrupu-la horaria astronomica, 2 prima, Lc 30 secunda.Ascendendo vero colligunt dies in Sexagenas, itaut dies 60 faciant unam Sexagcnam primam, sexa-ginta Sexagena prima unam Sexagcnam secun-dam,seu dies 3600, &sic porro,ut luprade gradi-bus diximus.

Dies & scrupula dierum sic notantur: 120,14'

*f, 1 6 1 ", 20"", 23V &c: significat, dies 12, scrupulaprima 14, secunda 7, tertia 16, quarta 20, qninta 23&c: Dies & Sexagena dierum notantur (ic: 32^»

29"", 18'", 37", 15'; significat, sexagenas primas if,secundas37,tertias 18,quartas29 ,quintas32 &c:

Articulus II.

De Üsotatione , %£ Numerationeaflronomica.

I N notatione numerorum astronomicorum tria -Afironomi-lunt observanda,primo recta collocatio,secundo '

D 4 genui- ratio.