Tars 11, Caput V.
Exempla.
Primum.
Secundum.
I Tertium.
I Quartum.
IOOOOOO
-0 0 0—
Ö
1
I
O
1
' -
a
0
0
0
0
— O
—
1
10000 0
,0-00-0-
...O-0-0 -
• fOOOO
— 0
0
10000
c>
6
— Ö-O-—
.O-
5000
— 0
O
IOOO
-0-0-0—
.0.
500
0
- 0
IOO
.—0.
-00-0-0-
-0-00-0
6
)
1 °
— 0
... 0
IO
0 0 0-0
--0.
-O-O-O-O-
f
— 0
• m-
I
-0-0.
0-0-00-
...0-0—
KJ
Valor
Valor
Valor
Valor
3978697
23719 «4
544 z
10305
SI
Articulus 11.
*De Additione rerum ejusdemfyeciei.
•Additio A Dditio rerum ejusdem spccici est, quando*«lcularU .ZjLdux.trcsvc, autquotcunq; summa; particulapmplex, j- CS florenorum tantum, aut aureorum tantum, autlibrarum tantum, autquarumcunq; demum rerumejusdem denominationis seu speciei, colliguntur inunam summam. Hanc qui scit, ignorare non po-terit additionem rerum diversae ipcciei. Ab illaergo inchoandum; quae hoc modo perficitur,
I i ' ■ 1 , , ' - .i ... i ■ ' —
^Addendi Summn.
Colum.i.
t.olum.2.
Coium.3.
.O- _
— O
..0-0-
00-0
.O-.-
- - O
... O
... O
-0-0-0-
-0-0-0-
..0-0—
... 0
...
-0-0-0-
0-00
. O .
Valor
Valor
788
;8z
1171
l. Summa» invicem addendae collocentur in di-versis columnis Abaci calcularis antea praeparati (utapparet in apposito Abaco)hoc est,loco rerum ad-dendarum ponantur calculi > servata Praxi praece-dentis articuli. z.Summae seu calculi singularum li-nearum & spatiorum correspondentium colligan-tur in unam summam, servata eadem praecedentisArticuli Praxi }& summa cx illis proveniens pona-tur in lineis aut spatiis columnae sequentis, juxtaexigentiam valoris.
E X E M P L U M. Sint hx duae summa: adden.dx: 288.8c 583. Primo, adde tres calculos infimaelinex primae columnx ad tres calculos infima: lineaesecundae columnx, & proveniunt 6; ex quibus au-fer quinque, & unum colloca in prima linea tertiaecolumnx,iterumq; unum loco quinque ablatorumcolloca in primo spatio ejusdem columnx tertix.Hunc adde ad unum positum in primo spatio pri-
mae columnx,ut fiant duo: qui duo cum faciant ro,colloca 1 in secunda linea tertix columnx; & addeinter se tres Lc tres fecundae linex columnx primXac secundx,ut fiant Icx-.cx quibus rursus aufer quin-quc,8c relinque unum in fecunda linea tertix co-lumnx, unum vero pro quinque ablatis pone in se-cundo spatio ejusdcln tertix columnx. Iterum col-lige duos calculos in secundo spatio columnx pri-mx &secundx, & habebis decem; quibus ablatis,pone unum in tertia linea columnx tertix.Ultcriuscollige duos & tres tertix linex columnx primx acsecundx, ut sint quinque: quibus ablatis, collocaunum in tertio (patio tertix columnx; quod unacum alio in eodem spatio primx columnx positofacit decem; pro quibus colloca imum in quartalinea columnx tertix > eritq; additio peracta, &summa resultans erit 1171. Simili modo procede inomnibus aliis exemplis, quotcunq; suerint colu-mnx seu sumn ix inter se addendx.
EXAMEN operationis fit per subtractionem:si in additione duarum summarum subtrahatur unaa summa totali inventa, & remaneat altera; vel si inadditione plurium summarum subtrahantur singu-Ixprxtcr unam a summatotali inventa,Lc remaneatca qux subtracta non fuit; evidens est operationemsuille bonam.
Articulus III.
*De Additione rerum multiplicisffreciet.
A Dditio rerum multiplicis speciei est, quando Additiopluressummx,quarum una significat v.g.flo- calcdarUrenos, altera bazios aut albos, tertia nummos,&c: comfojit»,colliguntur in unam summam.
EXEMPLUM. Praxin monstro in exem-ploNumorum, Alborum, & Florenorum pccunixMoguntinx,inqua8 nummi faciunt album, Lc 27albi noreimm. Sint igitur colligendi in unamsummam sequentes numeri stören, alb. & num.
Divide Abacum linearem in tres columnas, &inuna dispone nummos, in altera albos, & in tertiaflorenos. Collige deinde primo in unam sum-mam nummo*, Lc summam reduc ad albos.
E 3 Tum