SubtruBio
calcularis
phiflcx.
$4 Liber 11, Arithmetica Praäica,
Tum collige albos, & summam reduc ad florenos.Demum collige floicnos in unam ftimmam. Sicergo stabit exemplum in Abaco.
EJor.
Alb.
Num.
4 s 6
*3
7
597
25
6
78
25
7
79
2 6
6
n
24
7
410
26
7
75 ■
25
6
89
26
5
4 6 9
25
6
Sum. 2291
16
i
Flor.
Alb.
Num.
.....0.0....
0
0
-0-
Valor.
-0-
Valor.
.0-
Valor.
2291.
16.
1.
Eodem modo operandum est in aliis exempliscjiiföem monet*; simili vero modo in omnibusexemplis qunrumcunque monetarum, ponderum,aut mensurarum : dummodo minores moneta;,mensura;,&c. rite reducantur ad majores, juxtadi-ctasupra cap.z.in Arithmetica Politica.
Articulus IV.
DeSubtraSiione rerum unius ßteciei.
P Ro hujus Subtractionis praxi explicanda, nu-merum a quo fit subtractio, vocabo Integrum;numerum qui subtrahitur, Subtrahendum; nume-rum relictum facta subtractione, Residuum. Abacusergo linearis dividendus est in tres columnas, inquarum prima collocari debet Integrum, in fecundaSubtrahendum ,in tertia r Reßduum,
Praxis itaque hujus Subductionis h*c est. Pri-mo, Diviso Abaco in tres columnas,collocenturin prima calculi äquivalentes Integro, in secundavero calculi aequivalentes Subtrahendo. Secundo,calculi columnae secundae subtrahantur a calculiscolumnae prima;, accipiendo tot calculos ex corre -spondente linea aut spatio majoris numeri primaecolumnae, quot sunt calculi in linea aut spatio nu-meri minoris secunda: columnae; residuum vero inprima columna colloca in tertiae columna: lineisaut spatiis competentibus. Quod si in linea aut spa-tio columna: primae non sunt tot calculi, ut possintsubduci calculi secunda: columnae; resolvatur unuscalculus superioris lineae aut spatii inplurcs calcu-los , ponanturque in dicta linea aut /patiosubtractio modo dicto. Res in exemplo melius pa-tebit.
EXEMPLUM. Sint subducenda 68 i, ä1575. Quoniam duos calculos in linea infimaco-lumnx fecunda; non potes subducere ab unocalcu-loposito in primo spatio columnae prini*; resolve
unum illum, collocando in linea inferiore quinquecalculos; & subtractis duobus,colloca tres residuosin prima linea tertiae columnae. Iterum cum tres
Integ.
-
Subtrah.
Rclid. |
0
0
-0-0-0 -
-.0.
-©.
0
0
©
0
Valor
'375
Valor
682
Valor
69;
calculi in fecunda linea columna; secundae non pos-sint subtrahi a duobus infecunda linea primae colu-mnae positis, fesolve proxime sequentem in spatio,& loco ejus pone quinque calculos in dictalinea,utfiant 7; a quibus z subtracti, relinquunt 4. collo-candos in lecunda linea terti* columnae. Rursusquoniam unus calculus positus in secundo spatiosecunda: columnae, non habet calculum responden-tem in eodem spatio primae columna: (jam enimresolutus fuit in quinque) resolve unum ex lineatertia primae col um nae, & loco ejus colloca 2 in spa-tio inferiore ; a quibus subtrahe i,& 1 residuum col-loca in spatio secundo terti* columna:. Ulterius,1 in tertia linea fecunda: columns positum, subtra-he ä 2 positis in eadem linea primae columnae (jamenim unus fuit ablatus, ac resolutus) & residuum 1colloca in tertia linea terti* columnae. Tandemunum positum in quartalinea prima: columnae, re-solve in 2 ,& colloca in spatio immediate inferiori,ab iisq; subduc unutn positum in spatio tertio fe-cunda: columnae, ac residuum colloca in eodemspatio terti*column*;critq;operatio absoluta.
EXAMEN operationis fit per Additionem.Si enim residuum collocatum in tertia columna,addas ad subtrahendum positum in secunda colu-mna, rcsultetq; integer positus in prima columna ;certum est,operationem fuisse rite peractam.
Annotatio.
I 7s Subtrattione non eFl necessarium praparareAbacum aut columnam in Abaco,pro numero Sub-trahendo,sed potest hic fcnbt veladlatus,vel infra nu-merum Integrum, ut apparet insequenti Exemplo. None FI etiam necessarium ut formetur Abactu modis ha-ftenut exhibitis,sed sufficit sistat ut sequitur.
Integer.
- © ©
— 0000©
-0 0©
- ©00
Valor
2478
Subtrah. irrz-
Residuum.
0
— 0 0©
0
Valor.
u 55
Articu-