‘Pars
cu magis minui parallaxin, donec in vertice evane-scat. Plura de parallaxi alibi dicentur,
CAPUT V.
De motibusflelkrum , motuumque ß>e-ctebm 3 e>* qualttattbus,
Urum du ' P\ U P Icx Astronomis notatus est motus inplt> f, p r “~ stellis, ut sepe jam indicavi; unus communis
mus, &St~ omnibus, quem & Primum; alter aliquibus propri-*undus. us, quem & Secundum appellant,
Primus & Communis motus est, quo totus stel-larum exercitus movetur quotidie ab Oriente permeridiem in Occidentem, indequeper mediamnodem rursus in Orientem; mdc'kvv%hi*tt*m ,fcrum£ >l ~ Oiumus, & Quotidianus appellatur. Hic motusun/ui esi omnibus manifestus, nec indiget alia demon-r ‘*huiK>n Aratione. Est verus ac real is» non apparens ex coP ty fiuicir. quod Terra moveatur ab Occidente in Orientemc *Urh,j(d (ut multi volunt) ob rationes supra par.z. cap.}.
allatus. Est circularis ac in se rediens, ut sensus ju-dicat, Lcprobatum fuit supra par. i. cap. z. Non esttamen persede circularis, led spiralis sphaericus;quia stella; non egrediuntur lemper ex eodem pun-do horizontis. nec in codcmoccidunt,nec femperhabent eandem altitudinem meridianam: led haecomnia quotidie mutantur, valdcfcnfibiliterinpla-netis inferioribus, minus sensibiliter in superiori-bus, inscnlibiliter in stellisfixis. Patent lurcpartimsensu, partim observationibus Aitronomorum, dequorum nonnullis mox lermo erit.
Uru *Secundus di Proprius stellarum motus est abf’iftt’ibel occa ^" u P cr meridiem in ortum, iudeque per me-fidente in * ^* am noctem in occasum. Notarunt enim Astro-* r »ntm. nomi, nontantüm Solem & Lunam ( quod omni-bus patet) sed reliquos etiam planctas non haberefemper eundem inter se litum 8c distantiam, sed Lu-nam uno die esse conjunctamcum Sole, alio abeoreceffiflc verius partes orientales; eandem Lunam,exterosque planetas omnes esse uno dic cum talistella fixa conjunctos,autin tali gradu alicujusSigniexistere,alio verd dic discessisse abilla stella,aut gra-du, versus partes orientales. Notanmtprxtcrcaij-dem Astronom! , distantias stellarum fixarum a
f unctis solstitialibus & xquinoctialibus Cxli stesitinon manere easdem lemper, sed crescere & au-geri secundum successionem signorum Zodiaci e-jusdem Cxli stellati ( qui initium sumunt a punctoasquinoctij verni) hoc est, versus orientales partesprogrediendo , ita ut plurimx stell* qux aliquotempore fuerunt antcpunctafolstitialia.öi xquino-ctialia, nunc repedantur post ipsa: alia: vero quxw ab ipsis versus occidentales partes remotx erant,
>- w propius ad illa accesserint. Hic motus stellarum,qui tardissimus est , vocatur motus in longitudi-nem, & in consequentia signorum Zodiaci, nimi-rum ab Ariete in Taurum, a Tauro in Geminos&c: Et propter hunc motum Astronomi statuunt^a* 1 * . duoszodiacosincxiostellatojunumintelligibilcm
stituunuH duodecim signorum inchoatum a puncto xquino-r ‘ ctij verni, alterum visibilem duodecim asterismo-rum inchoatum» a prima stella asterismi Arietis.Propter motum prxdictum ajunt nonnulli Astro-nomiaequinoctia praecedere, sive repedare in prx-cedcntiazodiaci;quodintclligendum est dc zodia-co asterisinorum, nam non fiunjj.amplius juxta pri-
UH Z>tudi.
*•*« ei"*• *b
///- 251
wam stellam asterismi Arietis, ut olim, sed aliquotgradibus ante. Hic motus stellarum ab occidcntc MettustoUin orientem non est realis, sed apparens tantum in
propter retardationem, co auod non omnes stell* er itnummotu suo ab oriente in occidentem simul integrum non esi m».circulum seu spiram pei seciant, sed quando Sol v. g. fafi* *P~suum jam perfecit, Luna nondum perfecit suum, p» r,ni P T °-
sed retro manet, ideoque reuogi edi nobis apparet P ttrrtt * r ~
, -, - . ' » i ' rr r dationem.
ab occidente in orientem. Sed h*c melius expli-cabuntur in Astronomia Theorien libro sequenti.
Cxtcrum praedictus motus ab Occidente in O-rientemnon fit super axem & polos Mundi, necper circulos/Equatori parallelos, led vel per polesZodiaci. & per circulos F clipticx parallelos; vel pt ralios polos & circulos. Planet* enim omnes vaii-ant lemper puncta ortus & occaliis in horizonte,ncc femperfervant eandem distantiam apolisMun*di, sed nunc quidem accedunt ad polum arcticum,nunc ad antarcticum, mutantes femper altitudinemmcridianam;Sol tamen nunquam deflectit ab Ecli-ptica, nec reliqui planet* extra Zodiaci latitudinemvagantur. Stell* item sixx non femper in ijfdcmlocis 01 tx sunt, in quibus nunc oriuntur, respectuejusdem horizontis, nec altitudines meridiansnuncfuntcxdemcum antiquis; nec declinationesipsarum ab /Equinoctiali circulo; sed hxc omniasunt mutata, intra tamen limites obliquitatis Ecli-pticae,* qua eandem femperfervant distantiam,tamversus boream, quam versus austrum; omnesquedescribunt circulos ipsi Ecliptic* parallelos motuab Occidcntc in Orientem, ut dixi. Atque hujusmotus (qui non vamvepedationis, quam retarda-tionis motus est, m dixi) causa est motus diurnusspiralis, & nonperfecte in le rediens.
Praeter prxdictos duos motus stellarum orrni MttM4um,abortuinoccasum,&aboccasiiinortum,alius larum abtertius ab Alphonsinis introducitur, quem motum ulijs tonst -trepidationis appellant,scu accessus & rcccssus;quomotu credunt stellas omnes versus Mundi polos MotUi trtmlentissime reciprocari, sive nunc accedere, nunc rc- pidattoni*cedere, ad intervallum zq. minutorum in Coluro stellarumSolstitiorum numeratorum. Hunc motum colli- ** Alpho »-guntex sequentibus signis. Primo, quia stcllx si- fi n ut/si,i}tu.x* inxqunlitcnnccdunt ab occasu in ortum: nuncenim moventur xquali tempore velocius,mine tar-dius, nunc stant, nunc retrocedunt; & eandem ni-hilominiudistnntiamacentroMundihabent. Se-cundo, quia maxima Solis declinatio varia extititdiversis temporibus, usque ad differentiam aliquotminutorum, utinframcliuscxplicabitur. Tertio,quiaaliquandoaquinoctiaacciduntantc .aliquan-do post puncta xquinoctialiu in cxlo; similiterquesolstitia nunc ante, nunc post puncta solstitialia.
Modus porro quo fieri putant Alphonsini hunc Mtmtrepidationis motum,inipcrccptibilis videtur alijs: plidt Ubra-ideo duplicem alium librationis motum cisubsti- tionustill 4.tuunt; quorum altero quidem stell* omnes ä Se- r "m*b*lijtptentrioncin Austrum, Se rursus ab AustroinSe-ptemrionem agitentur,pei spatium rq mili.inLo-lu ro solstitior u m n u m cran dor u m, i n xcju ali ter taamen«qualibus temporibus; altero vero ab Ortuin Occasum, & rursus ab Occasu in Ortum, motuetiam insquali, perspatium Grad.z. Min.zo. Mo-vcnturijsdcro phxnomenis, qux pro Alphonsinisadduximus. Et primo quidem horum motuumdicunt maximam Solis declinationem augeri acminui,altero vero xquinoctia mutari, & quantita-tem anni variari, Omitto varios alios motus pla-X 4 netis