Cilum si-dereum tj\totum soli,dum ttli^u'volunt.

Jlrgumcn-tapro illasententia.

Ctlum si-dereum esttotum flui-dum.

252 Liber VI l Aßronom , Element .

netis nonnullis, attributos ab Astronomis, ut suoloco videbimus, ut quod Mercurius & Venus, imo£mdiquipianct3?soperiorcs circa Solem velutcen-trum suum moveantur; uti & Comites Jovis circaJovem; &quod Comites Saturni modo ad ipsumaccedant, modo recedant; quod plancta; sint nuncviciniores Terne, nuncrcmotioresjquod nunc sta-re, nunc progredi velociter, nunc tarde videantur&c: De quibus libro sequenti.

CAPUT VI.

'Vtrum c te Ium fidereum fit solidum seudurum , m <uerofluidum.

S Olidum apud Mathematicos idem est ac corpustrini dimensionepra:ditum,apud Physicos verosignificat corpus durum, quale est marmor, as, &similia. Qua ttio procedit in secunda significatione& acceptione,

Prima opimo vult, totum carlum sidereum essesolidum, & instarcrystalli durum, stcllasqucipsi in-* fixas esse ut nodos in tabula, ita sinftotelcsWb.z. de. Casio a textu ad 51. & Anaximander apud Plu-

tarchumlib.z.de Placitis Philosoph, cap 16. quossequuntur plurimi ex Theologis & Philosophisapud Ricciolum lib. 9. Almag. cap.7.111110.1. Se-cunda opimo vult, totum esiefiuidum ac permeabi-leastellis, velutaerab avibus. itaPriscorum aliquiapud Aristotelem lo.cit. Lc innumerabiles antiquiac neoterici Philosophi ac Mathematici apud Ric-ciolum lo. cit. num. 2. 'Tertia opinio vult, durumeste quoad partem superiorem continentem stellasfixas, fluidum quoad interiorem continentem pla-nctas. ita Ricciolw lo.cit. num. 13. cum nonnullisantiquis Sc rcccntioribiis, quoscitatnum.2.

Ratio pro prima opinione tumitur Primo ex Sa-cra Scriptura. Namjob. $7. v. 18. C&lum diciturfohdtjfirmm ejuasi tere fusum. Et Isi. yi. v. 6 . diciturquod tanqnamfumtulicjuejcet. Et Hcbrxor.q. di-citur Christus penetrassec&los. Si liquescet cadum,li penetratum suit; ergo durum est. Secundo cx no-mine quod calo inditur a Sacra Scriptura. NamGenes 1. v. 6 . appellatur Firmamentum; Grxcesrf eojuu», id est, solidum; Hebraice Rachiab, quodexpansionem seu expansum cum aliqua firmitate &consolidatione significat. Tertio ex oflicio quodhabet sustentandi aquas sopcrcadestcs, & deferendistellas fixas unitormiter & cum eadem semper di-stantia intcric. Quarto cx absurdis quas scqueren-tur, si solidum non eilet; qua' tamen ciim potius ri-sum moveant quam aliquid probent, omitto.

Tertia opinio utitur tertio praccdentc argu-mento . & rationibus fecunda lententia? qu* se-quuntur.

Secunda sententia probatur Primo , quiasirpe in calo inter ipsa fixa sidera visa sunt novastella , qua post aliquod tempus disparuerunt,ut diximus cap. 2. & 4. qua sive de novo fuerintibi genitae, sive de novo cb adducta , cali flui-ditatem supponunt. Secundo , quia plurimi Co-meta supra lamam suerunt visi, ut diximus cap.4 ' & fatentur tam V cieres, quam recentiorcs pluri-mi; ibi ergo interierunt, ibiquevcl orta eorum ma-teria, vel aliunde eo delata; quod iterum fine caliliquiditate fieri nequit. Temo, quiahujusinodi no-va stella & cometa interdum valde extraordinarijsmotionibus per cahim discurrerunt, modo ascen-

dendo, modo descendendo, mine in austrum,nuncin Septentrionem progrediendo. Quarto, quia Ve-nus & Mercurius moventur motibus proprijs circaSolem tanquam centrum, & aliquando supra, ali-quando infra Solem cxistunt;& Mercurius quidemspinas y?|dc implicatas ac tortuosas circa eum de-scribit/'quia Mars etiam, cujus intricatis-simus & mirabiliter perplexus est motus. interduminfra Solem descendit, & spatium ipsi deputatumprofunde intersecat, ut ex incremento magnitudi-nis apparentis, ex parallaxi, & ex alijs evidentissimecolligitur. Sextos quia Saturni ScJ ovis comites mi-rabilibus motibus prope aut circa illos moventur.Septimo, qui a omnes recentiorcs, ijque prarstantif-limi Mathematici, paucis exceptis (qui tertiam sen-tentiam defendunt) cum multis antiquis Patribus,Mathematicis, Philosophis, cali liquiditatem pro-pugnant , soliditatem oppugnant ac rident. Oilavo,quiaadmissäCadifluiditate, omnes astrorum mo-tus, novarum stellarum, & cometarum cadcstiumaltitudines, & agitationes facillimecxplicantur; ad-missa vero soliditate vix, aut nc vix quidem, quos-cunque effingas exccntricos, cpicyclos, cxcentrc-picyclos, & similia monstra. Nono, quia numerus& motus cariorum, admissa cali duritie introductusad salvanda cadestia phornotnena, est omnino in-credibilis , &impcrccptibilis, introductusolim, &in populum sparsos ab Eudoxo,Ca!ippo, & Aristo-tele, & postea a semipriscis ac semibarbaris Tracta-tuum Sphaera Scriptoribus; qui ut populo res mirasvendidarent,tales calorum constructiones, cxcen-tricis& cpicyclis veris ac rcalibus refertas propala-runt; & quas Veteres appellavere hypoheses, illitanquam assertiones sine ulla evidetiratitonc enun-tiarunt. De cimo, si cadum esset solidum, & cx t.otorbibus & epicyclis compositum, sisteret, & mirereflecteret, ac refringeret lumen stellarum ac pla-netarum, ratione cujus reflexionis ac refractionismirabiles colores ac veluti irides continuo in caloapparerent. Praterea figura; sidcnnn,acmutua’di-stantia; passitnvariarentur, idcoquc stellx non ap-parerent co in loco, in quo revera essent, & in quoab Astronomispracdiccrenturad datum tempus ap-parituras. Undecimo, quia Scriptura Sacra Josi 10.v. 14. Eccleliasta;i.v.4. Psalm. 18. Habac. j.v.n,motum & quietem tribuit astris, & non cado;quodetiam faciunt multi SS. Patres apud Schciuerumlib. 4. Rosie par. 2. cap. z 6 . quos citabimus inMundo Mirabili.

His alijiquc rationibus adductus amplectorhanc secundam sententiam.

ostdprimam rationem in contrarium respondeo,verba illa apud Job non esse Spiritus Sancti, sied gar-ruli Eliuannci Job, qui etiam capite sequenti repre-henditur a DEO ut involvens sententiae sermonibusmperitü. Verba Isaiat significant, quod cadum po-tius liquescet tanquam fumus, &evanescct, quamdeficiant promissiones D EI. Christus penetravitcadum, utsagitta&avcsaerem,quisluidusest. Msecundamrationem respondeo cum SS. Patribus, car-lum dici Firmamentum, «r stopix, Rachiab, quiaexpansum est, ceu terminus &limcs intranlgrcsst-bilis a DE O constitutus inter aquas superiores &inferiores; Scquia trinam dimensionem habet, sld

tertiam rationem dico cum ijsdem SS. Patribus, et-iam cadum liquidum sustentare posse aquas, utaetsustentat nubes. Stella: autem ita ordinate moven-tur fecundum lcgcs’a DEO praderiptas, idque vel ä

pro-

Contrtttl*

urgument*

solvuntur*