Motu-t pri-mi Mobiliaab orientein occiden-tem if
Eclipticaduplex abaliquibutin calo fin-gitur.
Motiv de-cimi c ali se-eundumAliquos,
t
254
umeo tantum cieri motu, reliquos pluribus, quo-rum unus solus fitipiis proprius & per se conveni-ens, ali j vero sint ijs alieni, & per accidens conve-nientes, imprclli nimirum a lupcrioribus. Deni-que omnes moveri continuo, & quodlibet moturegulari ac uniformi, licet quorundam motus appa-reat irregularis. Motus autem ipsorum sunt diversiin ter se. Nam
Undecimum cadum, quod & primum Mobile,regulari, & concitatissimo motu, luper mundi po-los, & per circulum /Equinoctialcm (cujusperi-pheria in ipso descripta concipitur) explet suam cir-cuitionem ab oriente per meridiem iu occiden-tem, indeque per mediam noctem in orientem,spatio sere 14 horarum aequalium, hoc est, Ipatiotere unius dici naturalis; unde motus ejus appella-tur motus Diurnus, Quotidianus, ut
supra diximus cap. 5. Hujus motusimpetuomnesinferiores orbes rapiuntur ab ortu in occasum,idcoquc moveri dicuntur motu raptus: non tameneadem omnes velocitatcrapiuntur, quia peculiari-bus suis motibus contranjs ina qualiter retroce-dunt. 1 loeitaquemotu diurno Primi Mobilis Sol,& omnia astra, describunt quotidie circa polosMund i circulos parallelos ^Equatori,vel potius spi-ras , eo majores aut minores, quo magis aut minusabsunt a polis. Iu suprema hujus Primi Mobilis su-perficie concipienda’ sunt peripheria'omnium cir-culorum supra 1, parte descriptorum.
Copcrnicani,& quotquot voluut obliquitatemZodiaci, maximamque Ecclipticx ab /Equatoredeclinationem inaequalem este, & non lemper prae-cise Gradi um 24 Min. 30, ut nos statuimus supra1 p. cap. 8. sed aliquando majorem, aliquando mi-norem > dicunt Eclipticam hujus primi Mobilis ta-lem habere ad./Equatorem ejusdem inclinatio-nem , ut ejus poli a polis /Equatoris absint Grad. 23.Min. 40. ac proinde tanto quoque intervallo duos'tropicos ab eodem /Equatore removent. HacEcliptica appellatur ab ijsdem Auctoribus media,&poli ejus dicuntur poli medij Eccliptics,& decli-natio ipsius ab/Equatorc vocatur declinatio ntedia,quia ncc nimis magna est, nec nimis parva, sed me-dio modo se habet: idcoquc stabilis est, & in eodemsetnpcr loco fixa. Interfectiones hujus Eclipticascum /Equatore prxdicto appellantm puncta veraaqrinoctiorrm, & /Equator dicitur verus/Equa-tor.
Decimum cadum, quod sub primo Mobili cumsois polis, /Equatore, & Ecliptica concipiendumest, prater motum diurnum quo a primo Mobilirapitur, habet alium quendam motum librationis aSeptentrione 111 au strum,& ab austro in septentrio-nem, per 24 minuta siib Coiuro Solstitiorum primiMobilis,ita ut poli zodiaci hujus Decimi cadi a po-lis zodiaci primi Mobilis sub Coiuro Solstitiorumultro citrbquc remeent 12 duntaxat minutis , to-tumque circuitum non perficiant. Ita Claviusmamalij aliter explicant. Hinc sit, ut Ecliptica hujuscadi ab /Equatoreprimi Mobilis nunc habeat ma-jorem declinationem, nunc minorem, & aequali-bus spatijs ab Ecliptica primi Mobilis tam in bo-ream, quam in austrum deflectat,manente interimhac fixa & immobili,atque imnedioutriulque limi-tis ad quem illa evagatur, idcoquc & media appella-tur, ut diximus. Et quoniam poli Ecliptica: primi
Liber VI1. Afironom. Siemens.
Mobilis absunt a polis mundi Grad. 23- Min. 40,ex aliorum lententia; sit ut maxima distantia polo-rum Ecliptica: Decimi cadi a polis mundi comple-ctatur Grad. 2;.Min. 52; minima vero Grad. 23,Min. 28. Quod etiam de maxima declinationeEclipticae ejuldem Decimi cadi ab /Equatore, hocest, de maxima Solis declinatione inteliigas. Adhanc Eclipticam omnes inferiorum cariorum Ecli-pticae ( nam haec in omnibus una cum reliquis cir-culis concipi debet) se accommodant, & ideo veraappellatur. [ntersectiones Ecliptica hujus Decimicalicum/Equinoctiali Primi Mobilis setnpcr coin-ciduntcum illis ab Ecliptica media Primi Mobiliscum /Equatore factis. Motus sive libratio hujusDecima: Jphaerae incipit ab extremo termino au-strali, moveturque polus Eclipticae sub Coiuro Pri-mi Mobilis inaequaliter, usque ad extremum limi-tem borealcin, a quo rurius eadem irregularitate adterminum australem regreditur; ad quem cum per-venit, absoluta est integra periodus hujus libratio-nis ; quae tardissima est prope utrumque limitem ex-tremum , velocissima in medio. Absolvitur totaperiodus annis /Egyptijs ( qui dies continent 365praecise & perpetuo) 3434, cum 10. diebus,ex Co-pcrnici lententia, lioccst, annis Julianis 3431, &d icbus sere 239. Eloe tempus,id est,motus i ntegraelibrationis Decimi caeli,dicitur inTabulis astrono-micis periodus anomalis obliquitatis zodiaci.
Nonum Cadum, quod sub Decimo collocaturcum ijsdem polis ac circulis , praeter motum diur-num, & motum librationis explicatae, habet quen-dam motum proprium librationis iiib EclipticaDecimssphsrs, &(upcrpolos ejusdem, ab ortu inoccasum,&ab occasu in ortum, per 140 Minuta,hoc est, per Grad. 2. Min. 20. ita ut prima punctaA rictis ac Librae Noni carli a primis punctis Arietis& Librae Decimi, lub Ecliptica ejusdem Decimiultro citroquc remeent minutis 70, sive Grad.i.M.
10. cx Copcrnici sententia; cx aliorum vero G rad.l.Min.pri. 11. scc. 22- ter. 30, ita ut tota libratiocomplectatur Gr. 2. Min. pii. 22. sec. 4s. Haec li-bratio motum suum incipit ab ipsa intersectione/Equatoris & Eclipticae in Decima sive UndecimaSphaera, tenditque inaequali cursu occasum versususque ad Grad. i. Min. 10. eademque inaequalitateregreditur ad eandem intersectionem, & ulteriisprocedit ortum versus usque ad Grad.i.Min.io.rur-Jiimque mde ad eandem intersectionem revertitur.Estvelocissima prope dictam intersectionem, tar-dissima vci b circa utrumque limitem. Absolviturtota annis /Egyptijs 1717, cum diebus 5, cx sententiaCopcrnici, hoc est, annisjulianis 1715, diebus fere302 , adeo ut duplo sit minor periodus hujus libra-tionis , quam prxccdcntis, absolvaturque bis eotempore,quo illa semel. Dicitur periodus anoma-lis prsccllionis a quinoctiorum : item anomaliaduplicata, eo quod absolvatur eodem tempore,quolibratio Decimi cili semel, qu* propterea anoma-lia simplex dicitur.
Octavum cxlum pi ster triplicem motum, quoa tribus superioribus rapitur, habet quartum adhucmotum proprium ac tardissimum ab occasu in or-tum lub Ecliptica Noni, sive Decimi cadi: ijdemenim omnino poli sunt, & Ecliptica eadem, Octa-vi, Noni,ac Decimi cadi. Hic motus insquaJiscst,fi ad Arietem primi Mobilis referaturjsqualis vero,si referatur ad Arietem Non* sphsrs: a primo c-
nim
Mottu noniculi.
Mottuo&*'.vi cali.