Tars 7/4
proprijsformis, vel ab Intel Ii genti j s a vel immedia-te ab ipso DEO, ut nonnullis placet, & in MundoMirabili examinabitur.
CAPUT VII.
Utram e alum fidereum ßt unicum , annjero multiplex,
2 53
Q i
l
kUi cadum solidum statuunt, supponunt primo^stellas ci infixas elfe ut nodos in tabula,ac pro-inde non moveri nisi ad motum c^li cui infixa sunt:fecundo,stellarum motus supra capite 5 . recensitos,esse revera plurcs. & aliquos inter se oppositos; ter-tio, non poste idem corpus moveri eodem temporesimul motibus oppositis. Ex his concludunt, totsaltem cados, fe invicem includentes, admittendoseste, realiter distinctos inter fe, quot distincti mo-tus in stellis deprehenduntur.
tou.mtrtu Quoniam igitur jUgj/plij, CkalcLei, alijquc anti-
fecundum st 1 “ Astronomiusque ad tempora Platonis & Ari-qui fi. liotelis notarunt octo tantum distinctos motus inhdmefli di. stellis , unum nimirum ab oriente in occidentemru “ e < omnibus stellis communem, ieptem verö ab occi-dente in orientem singulis septem planetarum pro-prios ; statuerunt aliqui octo este cados solidos»se-ptem nimirum pro septem planetis, octavum veropro reliquis stellis omnibus eundem leinpcr situminter fein motu suo servantibus, quöd&Eirmamen -tum, & Primum Mobile appellarunt, putantesipsum rapere fecum ab ortu in occaium non solumomnes stellas sibi infixas , sed etiam omnes castosplanctarum Yc inferiores & inter fe contiguos; quitamen motibus proprijs octavo calo resistentesmoverentur cum suis planctis ab occidente in ori-entem.
Post hos Htpparchw , alijquc ad Ptoicmxjufquetempora notanit in stellis fixis motum tardislimumab occidente in orientem, de quo cap. f. ideoquealiqui octo jam antea constitutis castis addideruntnonum pro Primo Mobili, quod nimirum omnesinferiores raperet fecum ab oriente in occidentem;contrarium veto &tardissinuim stellarum fixarummotum ab occidente in orientem tribuerusit octa-vo casto, sive Firmamento; planctarum vero mo-tus proprios planetarum Orbibus j am antea statutis.
Post Ptolemaum longo intervallo Alphonfiniputarunt reperiri in stellis fixis proster duos jam pro-dictos motus, motum acccflus&rccellus, iivetre-pidationis, dc quo cit. cap. s. ideoque supra nonumcaelum statuerunt Decimum pro Primo Mobili,ipsique tribuerunt motum ab ortu in otcasum, N o-no vero motum tardissimum ab occasu in ortum,Octavo motum dicta: trepidationis , planetarumdenique orbibus planetarum proprios motus.
Post omnes denique Magimu , Clavi w, Sralijnonnulli,qui praedicto trepidationis mötu exploso,substituerunt ipsi duplicem librationis motum ex-plicatum cit. cap. y. loco Decimi caliAlphonsino-rum collocant supra Nonum duos alios, Decimumvidelicet&Undccimum; Undecimum quidem proPrimo Mobili, quod rapiat sccuin omnes inferioresabortu in occasum; Decimo vero tribuuntmotumlibrationis a septentrione in austrum e contra;Mono motum librationis ab occasu in ortum, & econtra; Octavo denique motum tardissimum stel-larum fixarum ab occasu in ortum; & infra hoc col-
locant septem orbes planctarum, supra vero omnesstatuunt, ut alij > Aquas supeteastestes, Lc fi, per hasEmpyreum. Undecim ergo admittunt casto*,pro-pter undecim diversos motus in stellis notatos, &iiipcr omnes Empyreum immobile»
Tanto castorum numero non contenti soliditatis ‘ E -J ec * ntrt ^ tcastorum Astcrtorcs, quoniam notatum fuit plane. fi n ßdnt cilitas este modo apögxos seu remotiores aTerra,mo- j 0 Mi ajftr -do perigxos scu propinquiores Terrae, item ali- torei.quando velociter moveri, aliquando tarde,aliquan-do stare, aliquando regredi; ut hac etiam phaeno-mena salvent, secant quodlibct planctarum castumintrcs,quatuorve> ac etiam plurcs partiales castos;quorum aliqui sint Excentrici simpliciter,habentesnimirum quoad suam superficiem concavam &convexam centrum diversum a centro mundi, alijVei o Excentrici (ccusidum quid,habentes nimirumdiversum centrum quoad unam solum superficiem;ali j denique Epicydi, quibus infixus sit plancta, utdicemus libro sequenti. Et quoniam alij sunt reper-ti planctae circa Jovem & Saturnum, habentes dif-ferentes inotus ab antiquis »iterum novi casti proipsis sunt multiplicandi ad salvandoscoi um motus jquod tamen vix ant ne vix quidem fieri potest, utsequenti libro videbimus.
Nos qui ealum ponimus liquidum, aficrimusid Cilum fi -esse unicum realiter, mente tamen dividimus inva- dereumriaspatia acvcluti rceioncs,seu castos partiales; & un,cum ‘Punum quidem tribuimus omnibus sicilis fixis, vo telleUucamusquc ut alij Firmamentum, Octavum castum, multiplex,Primum Mobile, Castum stellarum fixarum; reli-quas vero casti partes seu regiones in quibus conti-nentur plancta, suosque motus exercent, appella-mus Castos scu Orbes planctaru m, & Secunda mo-bilia, sii mirum calum Saturni, castumjovis &c: Etinijsdemspatijs ut explicare possimus, &proquo-Vis dato tempore calculare planetarum motus,con-cipimus Exccntricos, & Epicyclos, seu ut orbes,feuutsolum circulos, ut sequenti libro fusiiisdicc-tur. Quare tres sunt in nostra sententia casti, ae* Catheali-rcum, sidereum, Empyreum; omnesque tres in Sa- ter disiinUicra Scriptura casti nomine appellantur; & horum trei f unt >tertium cstillud, in quod raptusfuirS. Paulus. Rc-ccntioies Pbiloloplii dividunt sidereum in castum empyreum,planctarum, & castum stellarum fixarum ; non ma-le quidem, non tamen accommodate ad Scriptu-ram Saetam, ut cx jam dictis patet.
CAPUT VIII.
De motu cahßderei ex ßntentia eorumqui, durum illud jiatuunt.
D icam primo hoc capite quid sentiant ij > quicalurh fingunt durum, quoniam id scire fil-terest: deinde capiteseqticnti quid nos sentiamus.
Primum itaque omnium qui plurcs ac solidos Motusca-Castos admittunt, ajunt omnes este iutcrfe omnino lorum,t*contiguos, excluso penitus vacuo; tantoque esse fintemu *majores, quo sunt superiores ; supcriorefquc cir eorum 9 H *cumdare inferiores spharice. Deinde omnes esseconcentricos mundo, loquendo de castis totalibus:nam partiales planctarum, ut diximus ex ipsis pra-ced. cap. sunt excentrici, vel simpliciter &fecun-dum utramque superficiem, velfecusidiimquid&panes u nam tantum superficiem. Pratelea omnesefscdiaphanos, seu transparentes, Item supremuni
sini-