' Theorica.
26 t
tlamaruvevtrßo adjolem tn&.JuaUtetn-f ore fit.
Wtnttaru
t T °grtjs t0
* l *»etarÜ*pocataßa-•* s J*h revo** Ht *oncs,
* Un ‘Urit
la H»udi„t
‘ctter*
tyu,
Quarto, numeratis temporum intervallis,qui-bus Sol redit ad oppositionem cum superioribusplanctis, & inde ad con-unctioncm, observatum estin eodem plancta non die hac revolutionem iqna-lern > in numero dierum & horarum, led alias bre-viorem, alias longiorem, Electa tamen media re-volutione inter utramque, notatum bi it Sol em re-verti ad Saturnum diebus circiter 378, ad Jovem399, ad Martem 780. Unde rursus patuit, Satur-num Jove , & hunc Marte tardiorem die, quando-quidem Sol citius assequitur Saturnum interim re-cedentem, quam Jovem,& hunc citius quam Mar-tem. Venus quoque ab una digressione a Sole ma-xima ad alteram ejusdem speciei, puta a matutinaad matutinam, non cstvisa reverti aequaliter; sicutneque Mercurius. Media tamen revolutione per-acta , revertitur Venus diebus ySo, aut 583 circiter;Mercurius autem uy circiter.
Quinto > in hac ipsa revolutione Solis ad planc-tam, planctacve ad Solem, pnrter inaequalitatem re-volutionis totius comparatae ad alteram totam, de-prehensa est inaequalius insignis intra eandem re-volutionem,comparando partes ejus cum'partibus,Sole etiam in eodem zodiaci signo existente. Namaliquando feipsis velociores quotidie apparent, &quidem velocissimi ad conjunctione cum Sole,lo-quendo deconjunctio,ne apogra in Venere & Mer-curio. Unde plancta dictus est Directus, (eu dire-cte progrediens, nempe in consequentia. A liquan-do vero retrocedere videntur quotidie magis Oc-casumvcrlus, seu in antecedentia signorum zodia-ci, quando scilicet superiores accedunt ad opposi-tionem cum Sole, inferiores vero ad conjunctio-nem pcrigseam ac vespertinam cum illo. Et tuncquoad motum in conlcqucntiasunttardi, imo Re-trogradi , seu in praecedentia recedentes. Aliquan-do autem, nempe (ub initiuili & finem retrograda-tiouis videntur hxrerc per aliquot dies horafve ineodem loco Zodiaci, nec procedendo, nec rece-dendo; unde tunc dicuntur Stationales seu statio-narij.
Sexto, Astronomt facta comparatione observa-tionum propriarum cum aliorum ante se factis,col-latisque revolutionibus planetarum tum ad eandemstellam fixam, cui olim juncti fuisleiit, autcumqnaMeridianum trasccndislcnt, tum ad idem punctumZodiaci, notarunt non esse quidem, in eodem licetplancta, aequales in numero dierum & horarum;mediocri tamen apocatastasi scu revolutione electa,deprehenderunt Saturnum permeare Zodiacumannis simplicibus seu ^Egyptijs 25?, diebus circiter174> sed non reverti ad eandem stellam fixam nisiancis 29, diebusque prope 184: Jovem autem ab-solvere Zodiacum annis ctsgyptijs 11, diebusque se-re 315, eandemque fixam assequi annis n,diebus 318circiter: Manem pervolare zodiacum anno unoyEgyptio, & diebus fere 321, & sequenti die vel no-cte candcmttcllam assequi. Simile quid de Venere& Mercurio statui non potuit, quia Solem sempercomitantur. In earundem etiam revolutionumpartibus inaequalitatem deprehenderunt, & plane-tas aequalibus temporibus inaequales arcus Zodiaciconficere, etiamsi sint in pari distantia a conjun-ctionccum Sole,
Septico, ex observationibus num. 4,5, & 6 indi«catis, agnitus tandem est in planetis quinque mino-libus, pi ster motum communem,duplex motus in
longitudinem, uterque sua propriainaequalitate ir-regularis , & duplex inaequalitas scu anomalia, quxin unam confusa quondam indistincta apparuerat.Nam revolutio planetarum ad Solem, (eu Solis adipsos, in illis brevior est, in quibus revolutio ad Fi-xas & ad idem ppnctum Zodiaci est longior;&econtrario longior ad Solem in illis, in quibus adZodiacum brevior. Pnetcrca revolutiones ejus-dem planctae ad Solem inter se, & partes ejus cumpartibus comparata?,puta retrogradationes cum re-trogradationibus, inaequales apparent. Sic revolu-tiones ad Zodiaci punctum in eodem plancta interse, & partes ipsius cum partibus,puta tempus in unoSigno comparatum cum tempore in alio Signo,suam scorsim inaequalitatem prodiderunt. ‘Frtmaina-qualitas est soluta a Solis rdpc&u, prassertimintribus superioribus, quia restituitur cum reditu pla-nctae ad idem punctum Zodiaci, etiamsi Sol yon es-set, aut non moveretur. Et dc hac sermo siiit num.6. Secunda est alligata respectui ad Solem, de ea quesermo fuit num. 4, & 5: secundum hanc enim pla-ncta sic attemperat motum suum ad Solis propin-quitatem,ut eo accedente fiat solito vel ocior; eo au-tem ad oppositionem,vel conjunctionem velperti-nam inferiorum abeunte, fiat tardior, & in tempo-ribus intermedijs Stationarius. Qua? quidem ano-malia restituitur cum reditu Solis ad planctam, &planet* convenit non per se, sed per accidens,nem-pe ab cxtrinseco (olis motu.
ORavb notatum fuit, planctauim apogsismum,& summam tarditatem motus 111 longitudinem,non fieri in eodem punctoZodiaci, sedinalrjsat-que alijs fecundum seriem signorum, atque adeoApogäum eorum moveri in consequentia,sed adeolento motu, ut Astronom! iisque ad Copernicumputarim eum Ptolcmxo,illum aequalem esse motuiFixarum.
Nonotn latitudinibus eorundem quinqucplane-tarum minorum iniradiversitas apparuit. Nam viahorum inclinata ad Eclipticam deprehensa est; no-tatu mque, tres siipcriores, quotieseunquefunt cir-ca Apogxum, habere latitudinem Borcalcm; circaPcrigxum vero, Australem: & Martem quidemmaximam in ipso paene Apogaeo ac Pcrigaeo;Satur-num citra Apogxum; Jovem ultra Apogaeum ma-ximam habere Borcalcm,sicut ille citra Perigxum,hic ultra, maximam Australem. Et tres superioresdiutius morari in latitudine Borcali, quam in Au-strali; contra Venerem & Mercurium plus in Au-strali , quam in Borcali; & in Venere latitudinesmaximas este majores in Borcali, contra in Mercu-rio. Verum in hoc quoque duplexinaequalitas ap-paruit. Nam comparando latitudines maximasplurium revolutionum interse, patuit eas majoresadhuc fieri posito plancta in Perigeo, minores au-tem in Apoga?o. Major adhuc variatio latitudinisobservata fuit in Venereae Mercurio, utfuolocodicetur.
Has, & alias plurcs observationes collectas exvarijs, affert P. 'Bjcctolu* Itb. 7. Almag, cap. 7. Quaeobseurisis dicta lunt, explicabuntur melius in se-quentibus , ideo, ut initio dixi, Tyroncs per-lecto toto libro, ad hoc caput re-vertantur.
Y 3 CAPUT
Planetariiapog/LtJnmsvariatur,
Planetariimotu* in la-titudinemvarim eis.