Vide Ico-nismi H.J>g.34 6 .

Ecüpses so -Ittrts.

27g Liber VllL

utnbrx Terrae in loco transitus Lunx;miiior circu-lus e It Luna; A B Ecliptica, seu via Solis; C D or-bita Lunx ad Eclipticam inclinata, & ducationiseclipseos spatium mensurans. Primumsehemare-pradentat eclipsin partialem»secundum totalem si-ne mora, tertium totalem cum mora, quartum to-talem centralem.

Causae varietatis eclipsium praedictarum suntqnatuor. 1. inaequalis Lunae latitudo, sive majorminorve ab Ecliptica distantia: major enim minuiteclipses ratione durationis & quantitatis, minoreasdem auget, z. inaequalis umbrae terrestris crassi-ties, seu latitudo: cum enim conica fit, eo magis at-tenuatur & gracilescit, quo magis attollitur in altumversus caelum, donec tandem in mucronem deficiat.Quö humilior ergo & Teris propinquior Lunaincedit, eo crassiorem umbr® partem ingreditur; &cquo altiorac remotior a Terra, eo minorem, ut pa-tet ex apposita fig. ubi umbra circa E F latior estquam circa C H, idcoque diutius durat eclipsis, siContingat in EF, quam si in G H accidat. inae-qualis Solis a Terra distantia,qua; umbra?quoqueterrens crafliticm variat,ut diximus Suppo sit quin-ta. 4. denique causa est, inaequalis Lunx motus ve-rus: quando enim tarde progreditur in consequen-tia, diutius durat eclipsis, quamquandovclociterincedit. Prxtcr has causas, aliae aliquando pei ac-cidens augent vel minuunt eclipsium durationes.

Magnitudo eclipsis lunaris aestimatur digitis, seuUncijs, qualium diameter Luna? uhabcreintcliigi-tur. Quandoergoincclipsitotalicuinmorapluresquam u digiti obscurantur, hoc est, umbra Terra:in loco transitus Lunx plurcs habet digitos quamdiameter Lunx, dicitureclipsishaberc plures digi-tos quam U, tot nim. quot in umbra inter limbumLunx&umbrxrepcriuntur. Et fieri potest utLu-na deficiat 2Z, aut ZZ digitis'. Partialis est semperpauciorum digitorum quam 12; co major, quo plu-res ; co minor, quo pauciores digiti infra u obscu-rantur. ,

Principium cdipfrs lunaris fit ä parte Lunx ori-entali, & eadem parte lumen ei primo restituitur.Ratio est, quia Luna motu proprio progreditur aboccasuinortum (saltem quoad apparentiam) um-bravero terrena ab ortu in occasum. In partialibuseclipsibus si latitudo Lunx est borealis, deficit parsejus meridionalis; si latitudo australis est, deficitpars borealis.

Lun* defectus eodem momento temporis na-turalis ,eademque quantitates saltem quoad sen-sum) ab omnibus conspicitur, super quorum ho-rizonte tunc est Luna : numerus tamen temporisdiversus est, propter Horizontum & Meridiano-rum varietatem , propter quam orientales mune-rant horam v. g. fecundam noctis, dum occidenta-les munerant primam, si illis Sol una hora citiusoritur 8t occidit,quam his.

Jf. II-

De Eclipfibuj Solaribus.

E Clipsis Solis contingit, quando inter solem &Terram Lunain conjunctione cum Sole,seu innoviltinio, interjecta impedit opacitate suätraje-

Afironomia

ctionem luminis solaris in Terram. Itaque in Ecli-psi solari Sol non privatur lumine suo, sed Terraprivatur lumine Solis.

Non tamen in omni conjunctione vel noviltiniocontingunt eclipses solares, sed tunc solum,cumLuna in conjunctione cum Sole est vel in ipsa Ecli-ptica, seu in alterutro nodorum, vel prope ipsos in«tracertos terminos, quivarijsuntin varijs zonis &plagis mundi. Nullibi tamen videntur cxccderfcgradus zo versus Septentrionem, & gr. 11. versusaustrum.

Fit prxtcrea Eclipsis solaris non in conjunctio-ne vera, aut media, sed in visibili tantum. quandolinex apparentium motuum, ex visu in superficieT errx degentium, per luminarium corpora ductx,in eundem locurri Zodiaci cadunt. Ratio est, quiaSui non suo lumine privatur, ut dixi, sed tantumLuna inter Solem A visum nostrum posita impedittrajectionem radiorum Solarium ad nos, Hinc fitut eodem tempore, quo aliquibus totus sol obscu-ratur , alijs pars tantiun, alijs nihil obscuretur; quiadum corpus lunarcopacum aliquorum visui eripittotum Solem, alijs partem tantum eripit, alijs veronihil. Cujus ici causa est, exigua magnitudo &brevis remotio Lunx ä Terra respectu Solis, 8cTerrx major quantitas quam Luux: nam eo tan-tum in spatio Terrx contingit eclipsis Solaris exinterpositione corporis lunaris inter Solem &Terram, quod umbra Lunx versus Terram nonilluminata in volvit 5 quod quidem non excedit Jomiliiaria. Qui igitur in medio dicti spatij consi-stunt , videnttotum Solem eclipsatum; qui in con-finijs, partem; qui extra, nihil obscuratum conspi-ciunt.

Eclipses solares vel sunt totales, vel partiales:sed totalesomncssinemora, nulla cum mora,nisialiquando cum valde exigua. Caufx variationissunt, 1. major minorve Lunx latitudo sive distan-tia ab Ecliptica prope nodos: major enim minorem,minor majorem causar magnitudine & duratione.z. inxquaiu luminarium distantia a Terra: Lunaenim propior nobis plus tegit de Sole,quam remo-tior. ;. inxqualismotusLunx: velox enim brevio-rem, tardus longiorem facit eclipsin. Partialiumeclipsium alia - sunt cornicularcs,in quibus pars So-lis obicurata apparet instarLunx sinuatx in cornua:alix annulares, in quibus lucidus de Soleannulus,ac vel uti coronalucida adhuc circutn circa apparet.

Quantitaseclipsium solarium xstimatur digitis,qualium 12 tribuuntur diametro Solis. Possuntplurcs quam n digiti Solisoblc urari, quando Lu-na est in pcrigxo, & Solin apogxo;&tunc fit ecli-psis solaris cuin mora exigua.

Principium solaris edipseos sit a parte Solis oc-cidentali;qux etiam primo iterum restituitur: narrtcum Zuna ab occasu in ortum moveatur velociusquam Sol, occidentalem partem Solis prim b subit,

& primo deserit. In partialibus eclipsibus fi latitu-do Zunx est borealis, Sol a borea defiat;fi australis, ab austro.

jr.11/.

,