'Theorie a, 2 77
maximo augmento luminis, quando sunt inmaxi- transmitti non potest. Etquamvisinomnibuspla-inisdigrestionibusaSolc,cstotuncdichotomitan- netis & stellis locum habeat,authaberepostitedi-tum appareant: tres autem superiores in oppositio > psis,sive revera, live quoad nos; prxeipue tamen Io-nibus. Huc pertinet ortus & occasusheliaClis pia- cum habet in Luna & Sole, Duplices ergo suntnetarum, de quibus vide qua; diximus libi oprsced. Eclipses, Lunare«, & Solares; de quibus hoc locopar. 3. cap. ult. agendum.
$. in. /• 1 .
De pajßombus planetarum cum Terracomparatorum .
T) A silones planctarum ex relatione ad TerramcomT“ *■ ortsejuntparallaxis, refractio, & eclipsis. Detum cum “ ac ultima agemus cap. ieq.
terra, '
* l «ntt A pa. Paraäaxii planet*, altcriusvc stell* , aut phxno-
fa ä*xis, Meni c*lestis( de qua aliquid jam diximus lib.prae-ccd. par, 3. cap. 4.) est arcus circuli verticalis,interplanet* aut llellx locum verum ex centro Terra:monstratum, & apparentem ex Terrx fhpcrsicicohservatuin,interceptus. Explicationem cum Ichc-mate vide loco cit. Itaque locus verus & apparensin hac parallaxisdcscriptionc non sumitur pro eo-dem, ut hactenus in planetarum '1 heoricis factum;quod notandum Tyronibus,ne ambiguitatcvoca-balormn decipiantur. Hxc pastio non omnibusstellis convenit, ied illis tantiim, adquaru m distan-tiam a Terra semidiameter Terra, Lniibilem ma-gnitudinem habet; cujusmodi sunt Luna, Venus,Mercurius, Marspcrigxus: Sol vero, & multo ma-gis Jupiter, & Saturnus vix sensibilem; stell* fix*nullam habent parallaxin,
Considcraturparallaxis planetarum tam in Zo-diaco , quam in circulo verticali ppr corpus planet*tranfeunte. H*c est arcus verticalis circuli, interlocum verum & apparentem interceptus, &utrius-que differentiam monstrans. Illa est vel longitudi-nis, vel latitudinis, ffarallaxis longitudinis in Zo-diaco, est arcus Eclipticae, interceptus inter duoscirculos pcrpolos ipsius transeuntes, quorum alterper verum,alter per apparentem planet* locum du-citur. Parallaxis latitudinis in Zodiaco, cis arcuscirculi maximi,ad Eclipticam recti, interceptus in-tLtfram d ter binos Edipticxpafallclos, quorum alter perve-rum,altcrpcrapparcntcmlocum transit.
KefraBiol ioc loco sumitur pro elevatione planC-t*, ( altcriusvc stell*, aut phaenomeni) supra hori-fcontem majori quam levera habeat,propter densiusmedium ex vaporibus a terreno globo elevatis, perquod radij planet* transeunt. De refractione age-mus suo loco in Dioptrie* Hic sufficiat scire, obrefractionem stellam altiorcm apparere quam cal-culusastfonomicusostendat. Maxim* refractio-nes fiunt prope Horizontem ; quo autem magisascenditstclla versus Meridianum, cb magis minu-untur, donec circa gradum 43 fere evanescunt,
CAPUT X.
<De E clipfibw Luna: fi Solis.
Mips« So- TCChpsis stellarum . si nominis ety mon 1 pectes4 6 Um ‘ Isidem est ac deliquium» etu e .<& ofei ^ ad
revera m ipsis stellis, seu solum 1 e p m
quos lumen opaco aliquo coipoie P
'De Echpßbus Lunaribus,
S Uppono Trimo, Lunam mutuari lumen suum, EclipsesIaltem primarium, a Solet ideo enim Luna tam Lunares,varias induit pliafcs, & in conjunctione cum Soleplane non lucet, quia pars ejus a Sole illuminata autregenttotnmlumen in Solem, autnontotaa nobisconspicitur pro vario ad Solem & serram situ, utpatet ex dictis supra cap. 5. §. I,
Suppono Secundo , Solem este majorem Tcrra,&
Luna, & Terram majorem Luna. Tertio. Lunameste viciniorcmTerrx quam Sol;& tam hunc,quamillam, gyros suos peragere circa Terram jideoquehanc media.t, este inter utrumque planctam, dumoppositi sunt; Lunam vero inter Solem & Terrameste mediam, dum conjuncti filntplanctx. Quarto,
Terram, eo quod minor sit Sole, & Inhxrica, pro-ijcere umbram conoidalcm, ac proinde imitam, inadversam partem Solis. Quinto , Sole apogaco, um-bram Terra este longiore m, & crasliorcmjptrigsrobreviorem & graciliorem. Sexte , longitudinemdictx umbr* Sole pcrigxo non este minorem sc-midiametris terrestribus z 13; apogio vero non mi-norem fcmicl. 131. Lun* Vero distantiam a Terranon pertingere ad 70 lemidiametros i err*. £xquibus sequitur,umbram T err* late ingredi cxlumLun*, & altius evehi corpore lunari; ac proindeLunam ingredi poste umbram Terrae. I fis suppo-sitis, h*c brevi ter statuo»
Eclipsis lunaris contingit, quando in diametraiiSolis ac Lun* oppositione, sive in plenilunio,Ter-ta inter umimque interjecta , umbra sua involvitLunam, impeditque ne Solis radij eam illuminent,sicquc mutuaticio lumine privetur. Itaque LunaVere privatur lumine, dum echpian.il .
iNon tamen in omni oppositione seu plcnilunijscontingunt eclipses lunares, Ied tunc solum, quan-do Luna opponitur diametralster Soli ita, ut vel inipsa Ecliptica, vel propeeam valetur; hoc est, cumvel in ipsis nodis consistit,‘vel non procul ab illis.
Quando vero ad latus Ecliptie.e abillis nodis paulolongius evagatur tempore pleniltmij > tunc evitataumbra terrestri libera manet ab eclipsi.
Termini ecliptici, live distanti* a nodis,intraquas Luna deficere potest, sum circiter u. grad. 11Ltrahos si evagetur, noneclipiatur.
Eclipses lunares duplices sunt, totales, & partia-les. In illis tota Luna, in his pars aliqua Lun* ob-scuratur. Totales ant sunt cum moraaliquain ter-restri umbra, aut line mora. Omnium totaliumcum mora, maximaestcentralis, qu* sit, dum Lu-na nullam habet latitudinem, Ied centro lui corpo-ris occupat nodorum alterutrum. Quatuor h*f j»c-cies eclipsium repraesentantur totidem schematis-. y;j c jmishic positis, in quibus circulus major est umbra n ;f, n jTerr*,vel potius planum secans normaliter conum lüg. 345.
umbra:
1