'Pars

ctiunr, sed dic Dominica proxime iequente diemillum X/G Christiani Pascha celebrarent, quo die

Christus a mortuis resurrexit post fudxorum Pa-scha. Itaque si dies Dominica incidebat in ipsamXlV Luna; primi mensis, non illä die, sed Domini-ca sequente, hoc est, dic XXI illius mensis Pascha aChristianis celebrabatur, ut constat ex Eusebio lib.5. Histor. cap. 2). D. Ambrosio in Epistola ad Epi-scopos Aimilix, Beda lib. de Ratione temporumcap. 57.8: alijs; idque decretum fuit a S. Pio Papa& Martyre, S. Victore Papa item & Martyre, LeaConcilio Caesariensi ist Palaestina. Verba Decre-torum affert Clavius in Calendario Gregorianocap. 1. Cum nihilominus quidam Orientales con-tenderent, Pascha nostrum celebrandum esse ipsaXIV Lunaprimimensis; antiquum hoc decretumfuit confirmatu m ac renovatum in celeberrima $y-nodoNyca?na,j18 Episcoporum, AnnoChristi ) 25*prxsentibus Legatis Sedis ApostolicxaSylvcstroPapa missis, & Constantino magno Imperatore, utconstat ex Epistola ab eadem Synodo mista ad Ec-clesiam Alexandrinam, & ad fratres jEgyptum, Ei-byam, &Pentapolirn incolentes, eu j us verbit refertSocrates lib. t. Histor.cap. 6. &Thcodoretus lib.1. Histor. cap. f. Idem fuit deinde confirmatum aConcilio Antiocheno Lc Chalccdoncnsi.

Ex his, alijsquc multis testimonijs apud Cia-vium lo. cit. constat, Pascha Christianorum sem-

^° nc >litmN y c *n um

Wdsi,

*it

»tue.

e treu

'"■W.

{ >er,etiam aprimis Apostolorum temporibus, cclc-iratum fuisse die Dominica post XIV Lunam pri-mi mensis lunaris inchoati vel in ipso xquinoctioverno, vel proxime post xquinoctium. QuoniamVero ante Concilium Nycxnum 11011 sine laboresingulis annis aperitis inquiri debebat dies verni x-quinoctij, Lc dies novilnnij post dictum xquino-ccium inchoati; ut omnes fideles inpostcrum id fa-cile scirent, voluit dictu m Concilium, utxquino-ctium inpostcrum numeraretur a ai die Martij (inquem tunc incidebat) & novilunium inquirereturper Cyclum lunarem seu Aurei numeri, quem inhunc finem curavit accommodari dici xquirtoctij ale ad diem 21 Martij affixi. Testatur id B. Ambro-sius in Epist. 8). ad Episcopos Aimilix, Beda lib).Historia: Ecclcs. cap. 25. & libro de Ratibne tem-porum cap. 16. & 42 & alij apud Clavium. Itaquead politicum xquinoctium ac novilunium attendivoluit, non ad Astronomicum.

Tria ergo in Concilio Nicxno statuta suere: Eut Pascha celebraretur hebdomade tertia mensisprimi lunaris, qui cstillc, cujus Luna XIV cadit autin xquinoctium vernum, aut illud proxime sequi-tur : 2. ut xquinoctium vernum estet affixum dici21 Martij: j.utPascbacclcbrarcturDominicapro-xirna sequente XIV Lunam prxdictam, adeo ut liDominica caderet in ipsam XIV Lunam , Paschatransferretur insequetem Dominicam, ne cuniju-dxis concurrcretChristiani in celebratione Paschg.> Ex quibus sequitur, primum mensem lunarem,in cujus hebdomade tertia celebrari debet Paschadic Dominica, juxta vetus Calendarium poste ini-tium sumere ab Vllldic MartijusqueadV Aprilis.Nani si novilunium politicum incidat in VIII diemMartij, incipit primus mensis octavo Martij; si insX, incipit nono; si deniquein V Aprilisincidit,in-cipit quinto Aprilis. Quo autem tardius primusmensis lunaris incipit, eo tardius Pascha, & reliquarestamobilja celebrantur, nisi littera Dominicalisimpedimento sit, Semper autem in yctcriCalen-

uu 509

dario incipit quovis ihensccujuslibet anni Novilu-nium illo die,cui affixus est aureus numerus illo an-no currens, ut postea dicetur. Unde pcrspiauun Vafiimlaest, Pascha poste ac debere'celebrari, ex Nicxni termini .Concilij decreto, in aliquo dierum a zz Mavtij in-cluiivc usque ad 25 Aprilis inclusivc, adeo ut totasolennitas Patebatis latitudinem habeat )s dierum ,quorum priores 10. ad finem Martij, posterioresautem 15 ad principium Aprilis pertineant. Et hivocantur termini Paschales.

CAPUT Vll.

De FeterisCalendarijerroribusne-cessaria correihone.

A Nnus solaris Astronomicus a varijs Astrono-

mis varius est repertus, ut diximus lib. 8. cap. Anni sola.4-§.). Et antiqui quidem, ut Calippus, Archimc- ruaßrono-des, Geminus, 6 c Sosigenes cum Julio Cxfarc ,fa- mici i u * n ~ciunt illum dierum 565, horarum 6; exteri vero 'omnes post illos faciunt tninorem. Alphonsini( quos secuti sunt Mathematici qui Calendarij cor-rectioni operam dederunt) illumolimrepereruntD. )6s. H. 5.49'. 1 <S'\ fere; eum quibus ferine con-sentit Tycho Br. h'.Lc alij, ut loco citat.vicimus.

Cum igitur Julius Cx far, & cum illo Patres Con-cilij Nicxni, anno solari tribuerim pr.rter dies )6z,horas 6 integras; excessit annus Julianus Astrono- Annue st.'micum io'. 44"; sive, resolutis minutisin secunda, ct''« »ftro-644". Quoniam igitur unus dies habet 86400"- nemica *heile repcries quanto tempore vetus talcndaruim Uefictatkseu annus julianus acxlcsti seu Astronomicodcti- Juliano.ciaumodie.fi dicas, 644", dantunum annum,quiddant 86400"? repcries enim operatione facta perRegulam auream, annos rzqN» Post annos ergo1)4 d Concilio Nycxno, xquinoctium ex!este nonamplius contingebat die 21. Martij, sed die 20, Seposttotidem alios annos die 19,8c sie pono; adeo utcirca anuum 1^82, quo Calendarium vetus fuit cor-rectum , contigerit circa diem 11 Martij. Quodadeo e ci tum est, ut jam diu antea error f uerit nota-tus.Lcagitatum ut remedium adhiberetur. Ex quo CalendarSfactum fuit, ut licet ante Calendarij correctionem -veteru er.omnia plenilunia a die ii Martij usque ad 20 fherint rora,re veta Paschalia, hoc est, primi mchsisluharis, ut-potecpix post xquinoctium vernum contingebat;ea tamen respueret Ecclesia, pvoptcrcaqubdxqui-noctium vernum «lici 2I Martij a Concilio Nyex-noaffixmsi prxcedebant. Quod quidemsxpecon-tigit ante Calendarij correctionem, atque adeo Pa-schanon in primo, sed in secundo mense fuit cele-bratum. Et nisi remedium per anni correctionemfuisset adhibitum, paulatim longius error progres-sus fuistet, tandemque Pascha in tertio quartoquemense celebrari oportuisset.

Hic ergo est primus error Calendarij Veteris';quod nimirum xquinoctium ad diem 21 Martij 4Concilio Nicxno affixum,in illo non permanserit*sed propter anni quantitatem justo majorem as-sumptam prolapsum fuerit semper magis ac magisin antecedentia , adeo ut spatio annorum 1257( quot elapsi sunt a tempore Concilij Nicxni usquead annum correctionis) recesserit a die &i in diem11 Martij, per dies 10 integros.

Secundus error ejusdem Calendarij est , quodNovilunia non recte per Aureos numeros in illocollocatos fuerint indicatxscd quatuor,&amplius*diebus ferius quaiu oportebat, ut postea ostendam, ,

Ce 3 Pro*