Pars

GV>*

Wr?« M • ’P^ ,m /Equatorem & nmim ejus parallelum. Hoc■llobi, melius ex dicendis intclligctur. Varia a Geogra-phis tam cis, quam trans Aquatorem adsignantur.Ea tamen aliter Veteres olim, aliter nunc Rcccn-tiores constituunt quoad latitudincm,&numerum.Latitudinem quod attinet,'Climata fecundum Ve-teres sunt tanta Terraquei globi fpacia ab Aquiuo-ctiali versus utrumlibet polum, quantum sufficit utliat auctio dici longiffimi per dimidiam horam.Primum igitur Clinia incipit ab Aquatore, sub qu6dies est perpetuo \z horarum, & definit in tertio Pa-rallelo, quia sub illo dies longissimus est horarumfecundum vero Clima incipit a Parallelo ter-tio, & delinit in quinto,quia sub illo longissima diesest horarum 13: & sic ulterius progrediendo versusutiumqucpolmn. Itaque si ab iplo Aquatorefu-matur initium Climatum,adquodlibct Clima con-stituendum vel requiritur Aquinoctialis & duo Pa-ralleli, quorum unus ipsum Clima terminet, altetvero per medium (non'tamenprxcise& exacte)transeat; vel tres Paralleli, duo nimirum extremiipsum Clima terminantes, & imus per mediummodo dicto transiens. Climata igitur inxqualiasunt fecundum latitudinem, uti & Parallelorum di-stantia; a le mviccm, ut patet ex dictis cap. praece-denti; siquidem pritnum Clima majus est fecundo»& hoc majus tertio Lee: tantoque magis coarctan-tttr, quanto magis versus utrumquepolum progre-diuntur.

Ex dictis constat,Climata effe vel Septentriona-lia i vel Australia. Constat prxtcrca, tot Climataversus utrumque ab -Equatore polum constituiposse, quot semihoris dies intern & 14 horas cre-scere potest. Constat tertio, si sciatur longiffimidieialicujus loci in Terraqua constituti quantitas,sciri etiam stib quo constitutus sit Climate: nainliest horarum 12, est sub ipso ./Equatore; si majorquam 12, minor tamen quam 12 f, est in primo Cli-mate; si major quam 12^, minor tamen quam 13,estin fecundo&c: Constat denique cur dicantur Cli-mata, idest, Scala?, quia nimirum paralleli qui Cli-mata constituunt atque includunt in Terraqua, sca-larum gradus referunt.

Aliqui tamen Veterum primum Clima non in-choabant ab ipso/Equatore, sed eo a loco, in quodies longissimus continet horas 124, hoc est,minu-ta horaria 45; indequenumerabant Climata usquead longissimum diem 16 horarum tantum. Quodideo faciebant, quia loca Aquatori di polis vici-niora erant illis incognita, fct Climata quidem Bo-tealia denominabant a locis per qu® transibant, Au-stralia vero ab oppositis in altero hemisphaeriolocis.

Climatum prxdictö modo acceptorum nume-rus varius est apud Veteres: alijcnim quinque, alijseptem, alij plura constituebant, prout plurcs autpauciores regiones ab Aquatore versus utrumquepolum cognitas habebant. Rccentiores nunc jux-ta eandem acceptionem numerant 24 Climata,abAquatore usque ad latitudinem graduum 66 . 31'.ubi dies longissimus est 24 horarum: inde tero adpolos ulquc non fulsignantplura, proptcrca quoddies longiffimi non augeantur amplius per dimi-dias horas, sed perintegros dies, hebdomadas, &menses, ut diximus lib. 7.

Rcccntislimi Geograph! rejecta hac divisionefct Climata, dividunt utrumque Terraqux licmi-tphxrium abAquatorc ulquc ad polum utrumque,

L 323

innovem C limata paris inter se latitudinis, per sin-gulas graduum Meridianiprimarij decades. Vete-rum igitur Climatum cognitio hodie potissimumrequiritur ad intclligenda & explicanda VeterumAlVronomorum , Ucographonun , aliorumqueAuctorum scripta, in quibus fere locorum latitudonon aliter explicatur nisi per Climata, aut certe perParallelos. Nos vero nunc pro mentione hujusvel illius Climatis, aut Paralleli, usitatius ipsam polialterutrius altitudinem, seu remotionem ah Aqua-tore exprimimus. Omitto itaque tabulas Clima-tum quas alij proponunt.

CAPUT IV-

De Dmßone Terraquae in certas pla-gas; de Ventis mde spi-rantibus.

T Otum Terraqueum .globum dividunt Geo- Plagtgraphi in quatuor prxeipuas plagas, i e 11 regie- Mundi.nes, quas & Cardinales Vocant; suntque Oriens,Occidens,Mci idies,Scptcntri6. Orientem vocanttotum illud spatium.intra quod Sol oritur. Et quo-niam alio loco oritur, dum Aquinoctialcm Cadicirculum percurrit, &xquinoctium in Terra effi-cit; alio d um percurrit T ropicum Cancri, & efficitSolstitium xstivum; alio denique dum TropicumCapricorni perambulat, &c efficit Solstitium hyc-malc: ideo triplicem faciunt Orientem, nempe A- priem iri*quino.ctiaicni, ubi oritur Sol ih aquinoctijs.hoc est, d ex -ubi Aquinoctialis circulus Terraqua intersecatHorizontem; Solstitialem xstivum, ubi in Solstitioaestivo oritur, hoc est, ubi Tropicus CancriTerra-qus Horizontem interfecat;&. Solstitialem hy ema-lcm, ubi in hycmali Solstitio oritur, hoc est > ubiTropicus Capricorni intersecat Horizontem. Oc-cidentem vocant illud spatium, intra quod Sol oeci Occidens«iit» ideoque similiter triplicem faciunt, Aquino- triplex,ctialcm, Solstitiale m xstivum, & Solstitialem liy-bernum, quorum loca sunt puncta intersectionistrium dictorum circulorum cum Horizonte. Me-ridiem vocant spatium illud, quod inter Orientem& Occidentem hycmalcminterjacet. Septentrio-nem denique appellant spatium interjectum interOrientem & Occidentem xstivum.

Plagx seu regiones illx, in quibus Sol oritur &occidit in xquinoctijs, hoc est,Oriens & Otcidensxquinoctialis; item illx quas versus Septentrionem& Meridiem indicat linea meridiana, aut acus ma-gnetica rite supra obelum librata; vocantur plagxCardinales,id est, prxcipux; reliquxvero, Intcr-medix, seu inter Cardinales interjectx.

Rati onc prxdi ctarum plagarum ali a loca Terraaquei globi sunt orientalia, alia occidentalia,alia Se-ptentrionalia, alia Australia. Dixi, rattone pr&di-flarum plaqarum : nam absolute nulla loca poffuntdici talia, sed qux sunt respectu aliquorum locorumorientalia, aut meridionalia, sunt respectu aliorumoccidentalia , aut septentrionalia, & e cdntrario.

Sic Hcrbipolis respectu Moguntixest orientalis,&respectuNorimbergx occidentalis: item respectisLipsix est meridionalis, & respectu Elwangx estseptentrionalis. Regiones tamen & loca circa pct-lum arcticum poff unt dici absolute borcalia, & cir-ca polum antarcticum australia. Item in veteriDd 4 Mundd