3H

Liber XI1.

Mundo extrema Asiae versosSolem orientem,&extrema Europae versus occidentem, dici possuntabsolute regiones orientales & occidentales, quo-niam in illo nullae sunt oiientaliores aut occidenta-liores, nec ali* antiquis cognitae fuere.

Venti apia - ^ quatuor Terraqua? cardinalibus plagis spirant

gu Mundi quartior Venti principales, qui inde Cardinales vo-ffirantes, cantur; nempe ab Oriente aequinoctiali Subsola-nus, ab Occasu aequinoctiali Favonius» a MeridieNotussive Auster, a Septentrione Septentrio siveBoreas. His interponuntur alij quatuor, dicti la-terales, spirantes ab ortu & occasu solstitiali hyber-no, & xstivo. Hos varij varie appellant, ego ap-pello Eurum, Asticum, Caeciam, Lc Gaurum seuCorum; quorum primus spirat ab ortu solstitialihyberno, secundus ab occasu solstitiali hyberno,tertius ab ortu solstitiali a stivo, quartus ab occalusolstitiali arstivo. Circa quemlibet horum quatuorlateralium Nauta? qui Mare Mediterraneum navi-gant. collocant alios duos, sicque in pyxide nauticajexdccim constituunt ventos: at qui Oceanum na-vigant, inter quemlibet horum sexdecim intcnjci-untadhuc alium, sicque in universum 32, constitu-unt ventos. Nomina eorum apud diversos, prx-sertirn Latina, tam sunt varia, ut quem sequaris, ne-scias. Reccntiorum nomina Germanico-Hollan-dica descripta sunt in latiori Horizonte Globorumgeographicorum. De his accuratius in Hydro-graphia.

CAPUT V.

(geographia.

rundem ab Aquatore versus alterutrum polum lati-tudo, quia spatium Terraqux olim cogniti interoccasum & ortum majus est, quam inter polum &polum, ut ex Globis & Chartis geographicis patet:solemus autem majorem extensionem appellarelongitudinem, minorem vero latitudinem.

Ex dictis constat,loca illa qug directe sobAqua-tore jacent, nullam habere latitudincm;& qui dire-cte jacent sub primo Meridiano, nullam longitudi-nem ; & qua? lub eodem Parallelo, habere eandemlatitudmem;& qua? sub eodem Meridiano secunda-rio, eandem longitudinemj&loca qui aequaliter ab./Equatore distant > sed unus versus Boream, alterversus Austrum, habere aequalem latitudinem.

Colligitur etiam ex dictis - quid sit differentia Viserent«*longitudinis & latitudinis geographici. Nimirum,

Differ entia longttudmiimter&uo loca Terraqua’,est nis g e0 g f a-arcus ./Equatoris aut Paralleli inter utriusque loci pkic*.Meridianos circulos interceptus. Differentia Utitudwk est arcus Meridiani interceptus inter utrius-que loci Parallelos, sive loca sint in eodem Meri-diano, sive in diversis. Utraque repetitur, si minora majori subtrahitur; residuum enim dat differen-tiam qua?litam.

CAPUT VI.

'De ‘■varia incolarum Terraquei globihabitudine ratione fitus 3 iß um-brarum .

Longitudo

geographi-

ca.

Latitudo

geographi-

ca.

De Longitudine ac Latitudine geogra-phica locorum in Terraqua.

Q Uibuslibet locis in Terraqua Geographi at-tribuunt certam longitudinem ac latitudi-nem, circulorum gradibus ac minutis expressam.Longitudinum mensuras ac terminos dant primusMeridianus & Meridiani lecundarij perqua vislo-ca transeuntes jlatitudinum vero Aquator & Paral-leli per eadem loco transeuntes. Itaque

Longitudo geographica , seu longitudo loci inTerraqua,cstdistantiac,ius a primo Mcridianover-sus ortum, numerata in gradibus aut minutis A-quatoris terrestris aut Paralleli per locum illumtranseuntis. Vel, Est arcus Aquatoris terrestris,aut Parallelitranscuntispcrloaim, interceptus in-ter Meridianum primum & Meridianum per lo-cum illum transeuntem.

Latitudo geograpbic a, seu latitudo loci ini er-raqua, est distantia ejus ab Aquatore terrestri ver-sus alterutrum polum , numerata in gradibus autminutis Meridiani per locum illum transeuntis.Vel, Est arcus Meridiani loci dati, interceptus in-ter Aquatorem & Parallelum istius loci. Duplexergo est Latitudo locorum , Borealis& Australis,prout loca recedunt ab Aquatore versus Boreamaut Austrum, lltraque femperest xqualis altitudi-'dinipoli: quantum enim polus terrestris est cie va-tussupra Horizonten» rationalcmtcrrcstrcm, tan-tum distat locus in Terraqua datus ab Aquatoreterrestri: sicuti quantum polus cadestis ab Hori-zonte Mundi distat, tantum distat Zenith loci abAquatore caelesti,ut diximus lib. 7. par. 1.

Distantia porro locorum a primo Meridianoversus Orientem dicitur longitudo, & distantia co-

E X circulis, zonis, & climatibus Terraquei globihactenus explicatis,incolae ejus varia sortiunturnomina ratione situs , & umbrarum quas corporaeorum Soli objecta proijciunt in terram. Pro ex-plicatione sint in apposito fchematcpoli Terraquei Vide Ico*globi A & B, Horizon C D, Aquator E F, Paralie- rnlm' L.Ii G H, & 1K,Meridianus A D B C F 'S’ * fI '

Primo enim ratione situs distinguuntur in Pe- j> f rnxc>,rioccos, Antcecos, & Antipodas sive Antichtonas.

‘ Perioeci , quasi Circumaccolr, sunt, qui habitantin eodem Parallelo, licet lub diverso Meridiano,

Talcssunt omnes qui in ParalleloG H, aut in Pa-rallelo 1 K habitant. Alij tamen vocant Poricecossolum illos,qui non tantum in eodem Parallelo,ve-rum etiam in eodem Meridiano habitant, sed in di-versis ejus medietatibus, ita ut in Parallelo unus di-stet ab altero 180 gradibus, & in Meridiano interutrumque intermediet idem polus. Tales forentduo, quorum unus existcretinG, alter in H; aut u-nus in 1, alter in K. Pcriceci in utraque acceptionehabent omnia communia in tempestatibus anni,quantitate dierum & nocti um, & situ seu projectio-ne umbrarum meridianarum: nam simul habentxstatem, hycmern, ver, & autumnum; eadem ha-bent dierum &noctium incrementa & decremen-ta ; omnes proijciunt umbram meridianam vel ver-sus antarcticum, vel nullam proijciunt, quando ni-mirum Sol percurrit parallelum caelestem ipsorumparallelocorrcspondemem. Diversum tamen ha-bent initium, sink , ac medium dierum ac noctium.

Ant oeci> quasi Contraccola?, sunt, qui habitant jnteethsob diversis Parallelis aequali ter ab Aquatore versusutrumque polum remotis. Et presse quidem sum-pto hoe nomine, tales solum sunt qui sub eodemMeridiano degunt, & quibus fit eodem momento

meri-

!