3 66

Liber Xll.

Annotatio.

T abula exhibet solum gradus integros; quibus fiadharent scrupula, adhibenda e Fi pars proportio-nalis modofimihillt quem explicavimus ltb.4-Propofit.ultima.Rem exemplo declaremus. Sit datus Parallelusgrad.48.34, ab s/Equatore diflans ; cupiofetrequotmilharia um ejusgraduirefpondeant.Quarom tabulaParallelum 48 & 49, & video priori respondere mill./ 0. z. pofleri ort mill. ?,jo'. FDtfferentiaeFl grad. o.mm./e. Dico ergo: Minuta 60 dant scrupula mill.12. quiddant minuta34} Fatid operationeper Regulamlrium,proveniuntmtn.d ,3s". abjtctenda d militaribus 10.2.Similtratione invenitur, quot gradus vsßquatoris re-spondeant prasäo Parallelo.

Problema VI.

Longitudinem uniuscujusque locifitem-que differentiam longitudinum di -ajerjorum locorum in-

rvemre.

Longitudi - T 7 X dictis lib.7. constat, eclipses luminarium,nem locorii JLj aliaquc coeli phaenomena, qux eodem ino-invenire, mento temporis contingunt, & observatur in plu-ribus locisTerrar,orientalibus populis tardius ap-parere quam occidentalibus, quia illis citius inci-pit dies ac nox,meridies ac mcdinoctiü,quam his:adeo ut iis qui 1; gradibus in Aquatore terrestriaut ejus Parallelo aliquo numeratis removentur aloco aliquo versus Orientem , contingant omniaprxdicta tardius una integi ahoi ä ; lis vero qui r 5gradibus removentur ab eodem loco verius Occi-dentem,una hora citius eadem accidant. Quare siphxnomcnum aliquod visitur apud nos horav.g,2, apud Orientaliores is gradibus videtur hora 3;& apud Occidentaliores totidem gradibus,hora 1.Ex quo sequitur vicisiim,ut ii quibus una hora ci-tius aut tardius praedicta contingunt, remotioressintnobis verius Ori entem autOccidcntem if gra-dibus, quibus vero quatuor hone scrupulis citiusaut tardius contingunt, remotiores sint 1 gradu ;quibus denique uno horae scrupulo contingunt ci-tius aut tardius, sint remotiores 15 hor.v minutis.Hoc supposito,plurimi traduntur modi inveniendilongitudines locorum quorumlibet, longitudi-numque differentias,quorum aliquos recensebo.

Trimus modus per echpfes. O b fervetur a duobus,quorum vinus existat subprimo Meridiano,altermagis versus Orientem aut Occidentem, eclipsisalicujus initium,autmedium,aut finis,quam accu-ratissime per Trobl.iS.hb.p.par.tSwmAcp notenturhora ac liorx partes sexagesima: ex stellae alicujusaltitudine deductae, aut alio quovis modo prxeisecognitae ; differentia enim temporis conversa inpartes Aquatoris, perdtFla hb.n.cap.i. §. 3 . dabitlongitudinem quaalitam. Si notam habeas longi-tudinem alicujus loci tuo magis orientalis aut oc-cidentalis, sciasq; aut cxEphemcridib p ,aut cx alte-rius observatione, qna hora in illo contingat ecli-psis,& notes qua hora contingat eadem in tuo lo-co , temporisq; differentiam convertas in gradus& minuta Aquatoris; habebis differentiam lon-gitudinum tui & alterius loci: hanc si longitudini

Geographia.

seu distantis a primo Meridiano alterius loci addi-deris,aut lubtraxcrisjbabebis longitudinem tuilo-ci. EXEMPLUM.Contingiteclipsis initium, autmedium,aut sinis.in loco aliquo sub primo Meri-diano constituto hora xo, in tuo vero loco magisorientali hora 12, aut magis occidentali hora 8:differentia temporis est duarum horarum; tuusergo locus ,& consequenter tuus Meridianus di-stat aprirno 30 gradibus versus Orientem,autOc-cidentem, ac proinde longitudo tui loci erit aut 30,aut 330 graduum. ALIUD. In loco cujus longitu-do est 36 graduum,ccjntingit eclipsis hora 8;in tuoloco orientaliori aut occidentaliori hora 8^,aut; differentia temporis est dimidia hora; ergolongitudo tui loci erit vel grad.43.30'. vel grad.28.30'. In hoc porro negotio aln praserunt eclipses Luna,alti vero eclipses Solis. Et licet utrobtefl negotiumst lu-bricum , aptiores tamen sunt echpfes Luna.

Secundus Modus per Horologium automatum.Dilccdcns ä primo Meridiano , aut a quovis locoalio cognita: longitudinis , disce exacte horam acliorx minutiam ta:!o deductam, & horologiumaliquod automatum ac portatile, quod horas autrotarum circumvolutione, aut pulveris aquxvelapsii exactissime monstret, & motum regularemin itinere scmpcrlcrvet,cumque nec succusatione,nec acris mutatione variet,apta ut eandem horamostendat: Deinde in quovis alio loco constitutus,cujus longitudinem scire cupis , inspice horolo-gium,& simul horam tunc labentem e coelo dedu-ctam observa. Si horologium automatum osten -dic illam candent horam, quam coelum monstrat;crituterque locus siib eodem Meridiano, itie ni-mirum ä quo discessisti, & hic ad quem pervenisti.Sivero horologium portatile plures horas aut mi-nutias ostenderit, quam quae in fecundo loco ob-servantur e coelojcrit locus secundus occidentaliorillo a quo discessisti: si pauciores; erit orientalior.Differentiam temporis li reduxeris ad gradus &minuta Aquatoris, habebis & diff erentiam longi-tudinum , & ipsam longitudinem aprirno Meri-diano. Sed quam lubricumfit hoc etiam negotium , ne-mononvidetyCttm o-fuccuffatio, &aertsmutatio } &multa ait aquor umcunque horologiorum h alienus ex-cogitatorum motum reddant irregularem.

Fertius Modus per eclipses Satellitum lovis. Qua-tuor illx stellulae erratica:, qux circa Jovem perTuboipicillum coii/piciamur ( quarum memini-mus lib. 7. Qr fuse de its tractabimus in ProdromoMundi Mir abi/tsmips Mundo Ajirabiltf suoscirca Jovem circuitus ita peragunt, ut superne fre-quenter in ejus umbram incidant, & eclipsin pa-tiantur. Si itaque hujusmodi eclipses accurate induobus locis observentur, quorum unius longitu-do sit cognita; venietur in cognitionem longitu-dinis alterius, modo jam dicto.

Problema VII.

r Bfgionis alicujus latitudinem & longi-tudinem determinare m gradibus,militaribus,

I Nquir« latitudinem ac longitudinem tam prin -ctpii, quam jints regionis , minorcmq* d ma-juri subtrahe ; residuum erit latitudo ac longitudo Se/em>‘“

quafita nare.