402

scribe in plano inclinato horologia eo modo, quohorizontalia, de quibus cap. i. Si major, subtrahealtitudinem poli ab inclinatione plani, & juxta ele-vationem residuam poli describe in plano horolo-gia horizontalia modo dicto cap. i.

Quando planum inclinatum superiore parte re-spicit Septentrionem, angulus plani cum horizon-te vel est asqualis angulo altitudinis Aquatoris, velminor, vel major. Si squalis, describe in ipso ho-rologia aequinoctialia juxta dicta cap. s. Si minor,adde inclinationi altitudinem poli, & conflabituraltitudo aliapoli,juxta quam describes in plano ho-rologia horizontalia. Si major, adde altitudinemAquatoris complemento inclinationis, Lc confla-bitur altitudo poli, juxta quam describes horolo-gia horizontalia.

Liber XIV Horographia.

delineari possunt organice per instrumenta infraPar. 4. explicanda.

CAPVT IX.

De I/orologijs Antiquis,

A Ntiqua sunt,qua: ostendunt horas in.rquales, Morologi*id eu, duodecimas partes cujuscunque dici Antiqua,artificialis, quibus olim tota fere antiquitas uteba-tur, prasertimjudai; unde &Judaica appellanturhaec horologia. Vocantur etiam planctaria, quodunicuique horae inaequali unus ex Planctis prseeflecredatur, ut diximus lib. 10. cap. t.§. 2. Descri-buntur, inter alios modos, ope arcus diurni 18 &12horarum, Astronömico horologio inscripti. Ar-

Annotatio.

R Atto hujus rei eil , quia diBis modie addendo <velsubtrahendo., repi ntur planum quod pro akcujusloci latitudine eil horizontale \ eil cmm omne planumalicubi inclinatum ( or etiam Perticale ) alibi hori-zontale, er viajftm.

Propositio II.

Tropicos inscribere horologijs Inclinatis

E Odem modo inscribuntur, quo Horizontali-bus, Polaribus, & Aquinoctialibus, ideoquenihil hic addendum superest.

CAPUT VIII.

<De Horologijs ab Horizonte Declinan-tibus i is de‘Decimantibus ac In-clinatis ßmul.

Horologia T'XEclinantia ab Horizonte sunt, quae dclinean-declinantia 1 Jrm in planis .tquidistantibitscirailomaximo&inch»a- a g Horizonte declinante , & per communes sc-tafimu . ,q;j ones Meridiani cum Horizonte transeunte, at-que ad Verticalem proprie dictum recto. Dupli-cia sunt, superiora, & inferiora. Superiora spectantZenith, & vergunt directe in Ortum aut Occasum.Inferiora spectant Nadir , & vergunt similiter dire-cte in Ortum aut Occasum.

Declinantia a Verticali primario, & Inclinataad Horizontcm simul, sunt, quae delineantur inplanis xquidistantibus circulo maximo, qui nequead Horizontem. neque ad Verticalem proprie di-ctum, neque ad Meridianum rectus est, sed adomnes holce circulos inclinatus, haut per nulliuspolos ( qui sunt in uno Zenith & Nadir, in alterocommunes sectiones Meridiani & Horizontis, intertio communes sectiones Horizontis S/ ./Equa-toris) transeat. Duplicia etiam sunt, superiora, &inferiora. Superiora spectant Zenith , inferioraNadir , nullum tamen ex his directe in Meridiemaut Boream,utinclinataad Horizontcm;neque inOrtum aut Occasum, ut declinantia ab Horizonte,vergit.

Geometrica horum horologiorum ratio valdeintricata est pro Tyronibus, ideo eorum praxinreijciam in Horographiam Univcrsal#m j interim

cus diurnus 12 horarum est Aquator; arcus hora-rum 18 inscribitur sicut arcus longitudinum quo-rumvis dierum, modo sequenti.

Propositio I.

Arcus longitudinum dierum horologijsinscribere.

A Rcus longitudinum dierum per omniahoro- Arcmhn-logijs inscribuntur ut arcus signorum Zodia- gitudinum

dierum b°’rologijt tn 'scribere.

Vide Ico'

Ductis perpendicularibus AD , AH,describa- nismiXlU*tur ex A arcus B D C, in quo ex D in B & C nume- Fig, )8s,retur altitudo -Aquatoris regionis pro qua descri-bis radium. Ducatur quoque recta B C, secans AD in E. Ex E igitur ad intervallum E B describaturCirculus; quo in 48 partes aquales diviso, applice-tur regula punctis arqualiter a B & C remotis, quxsecabit B C in punctis; per qua: & centrum A du-cantur radij longitudinum dierum,numerique ad-scribantur ut vides.

In radium hoc modo descriptum transfer ex ho-rologio horizontali supracap.i. Proposit, 1.descri-pto axem K F, cx A in H, distantiam RI, R h, R m&c:in6&c: & reli qua omnia fiant in omnibus ho-rologijs, ut loco cit. & in ali js cap. ac Proposit. inquibus de Tropicorum inscriptione egimus , di-ctum fuit.

Propositio II.

c Antiquum Horizontale , & Verticaledescribere.

E Tsi hac horologia varijs modis describi pos-sint, optime tamen id sit,ut dixi, per arcus diur-nos 12 Si 18 horarum. Arcum horarum u refert ^ /tttk*".Aquator, arcum 18 horarum describes per Propo-sit. praecedentem sic. Vi de

Duc ad A K perpendicularem AB, atque cx Aad quodcunque intervallum A B describe arcum CBD, in coquecxB inCScDnumeraaltitudinemAquatoris, ducta recta C D,in E ipsam A B secan-te. Ex E ad intervallum E C describe circulum, inquo ex CinF&G numerato semiquadrante, sive45 gradibus, applica regulam punctis F & G; quarubi secat C D, ut in H, per illud punctum ex A ducrectam AH. Transfer quoque ex horologio Ho-rizon*

ci, uno hoc excepto, quod hic pro radio Zodiaciusurpatur radius longitudinum dierum, qui sic de-scribitur.