Buch 
P. Gasparis Schotti ... Cursus mathematicus, sive absoluta omnium mathematicarum disciplinarum Encyclopaedia, in libros XXVIII digesta ... : ; accesserunt in fine theoreses mechanicae novae
Seite
405
JPEG-Download
 

40 5

Tars IV.

4

Squales partes. Deinde tangens complementi alti-tudinis poli, reducia ad decimas partes modo Pro-polit. i. dicto,accepta circino in recta A P,transfe-ratur ex I in A punctu, quod erit centtu horologii;tangens yero altitudinis poli accepta circino in ea-dem recta A P,transferatur ex I in E.Pcr A& E du-catur perpedicularcs ipsi A B; eritq; illa, linea hora;6i;hasc,aequinoctialis. Post hncc in qualibet atia re-cta M O v.g.cj-ufdcmFigurf 38s, sumatur intervalloE K horologij quotlibet partes aequales M N, N P,P QJkc: quarum prima M N rudus distribuatur inlo. aequales partes. Demum ex recta hac M O fil-me tangentes arcuum, quibus horae singulae absunta Meridiano, cx tabella Io. cit. posita, atque cxEutrimque in xquinoctialem transfer,exteraque facut supra-.

Annotatio.

Q Fando tangens aliqua tam parva efl, ut circi n®vtx accipi poffit; adjungatur ea ad tangentem al-tem*» cujujpiam punTH horari jantecedentis autsubse-quenti», er totum conflatum transferatur exEin aqui-noSUalem : fi emm tangentem ita conflatam ex alteroillopuriUo invento transferas in etquinoüialem , habe-bis punclum quafltunh, V.g. tangens hora /ajr efl,is, > fi eam adijctas adt angent em hora t , qua esi »

conficies tangentem 4, qua ex hora i translataverfutH, dabit punflum hora u~; & ex hora // translataverjus alterum H , dabit punäum hor an

Verticale.

E Odem modo describitur Verticale , hoc solodiscrimine serVato, quod ut centrum repeda-tur, transferenda est in lineam Meridianam ex locostyli sursum tangens altitudinis poli, deorsum verotangens complementi altitudinis poli. Numerusprxterea horarum mutatur, ut dexterae fiant sini-stra.

H

Meridianum,& Polare.

JEc describuntur eo modo,quo in Pronosit.i._Ldocuimus. Vel, quod idem est,linea Ityli di-vidatur in io. partes. & aliquoties transferatur inrectam, & cx tabula Propolit. i. siant dicta horolo-gia.

Propositio IV

Tropicos inscribere Horologij s Mori-fontalibus.

r °Picos in-

serib,

*olo |

«re ho-

&ys per-

vf en tet,

!r C,Co -

5"*«. XIII.

ZZ'^.Sc

D Eciinado Tropici Cancri detrahatur ex alti-tudine poli supra Horizontcmpro quo con-structum est horologium,Tropici vero Capricor-ni declinatio eidem altitudini poli adijeiatur. Ar-cus residui, aut compositi, tangentes fumantur exrecta AP Propositionis, i. cujus segmentum A Fstylo xqualesectumest in io particula!, atque exiloco styli in lineam Meridianam deorsum transfe-rantur ; & hebebis puncta N & O: quibus si appli-cetur regula, & punctishorarijs in tabulaPropoiir.a. expressis, invenies puncta in lineis horarijs prolineis curvis Tropicorum, ut ibidem dictuim

Omitto descriptionem Dee l\nantium per tangentes,quontamfactltor non esi quam geometrica. Omitto &ulios modos,quoniam nonfine ntolefia tabularumcom-pofittone peragi possunt.

PARS IV.

Dc Horologi js organice de-scribendis.

\ T Arta organa five inflrumenta excogitataV haBenm fuerunt , ef quotidie adhuc ex-cogitantur , ad omnis generis horologia descri-benda. Ex omnibus facilior a & magis para-bilia affero.

Propositio I.

Omnis generis horologia describere perumbram flyh ahcujus horizon-talis horologij.

D Efcribe in tabula lapidea, aut cuprea, quafnaccuratissime horologium horizontale astro-nomicum, regionis tuae latitudini congruens, cumsuis Tropicis,ipsique inscribe etiam horatias lineasItalicas, Baby Ionicas, & A ntiquas,fcd diverso colo-re distinctionis gratia. Ope hujus horologij de-scribere poteris omnis generis horologia, nempeAstronomica, Italica, Babylonica, & Antiqua; &in quovis plano, imo in quavis superside, etiam ir-regulari.

Horizontalia.

I N tabula aliqua oblbgafmnahorologiumtuum,Lt juxta ipsum in eadem tabula firma planum il-lud, in quo describendum esi horologium. Dein-de in hoc plano, electo loco styli, inhge stylum cu~juscunquc magnitudinis (plani tamen magnitudi-ni proportionatum) perpendiculariter; & tabulantoblongam move in loco; ubi a Sole illustretur, hincinde, circumducendo, aut ex parte una alternarimelevando ac deprimendo, donec extremitas umbraestyli in horologio tiio horizontali cadat primo insingula puncta horaria Tropici Cancri, & quotiescadit in unum punctum, toties notetur extremitasumbrx styli in plano futuri horologij: si enim perpuncta notata ducatur linea curva; habebis Tropi-cum Cancri iii horologio futuro. Deinde eodemmodo notentur singula puncta horaria pro Tropi-co Capricorni, & per puncta inventa ducatur lilteaclirva pro illoTropico. Demum eodem modo no-tentur singula puncta horaria pro Aiquatore, hocest, tabula oblongacum affixo horologio facto, &cplano horologij futuri, moveatur hinc & inde, autelevetur ac deprimatur tam diu, donec extremaumbra styli horologij facti tangat singula punctahorariaiiiAjquinoctiali, & simul extremitates um-brx factas a stylo horologij futuri signentur pun-ctis in plano, & perpuncta ducatur linea recta proaEquatore. His factis, fi tria quaslibet puncta inTropicis & Aequinoctiali ad eandem horam spe-ctantia tonjunxerislineis rectis,habebis lineas ho-rarias,& horologium defcriptum:&quidem Astro-nomicum, aut Italicum,aut Babylonicum &c: pro-ut notasti & conjunxisti puncta ad lineas Astrono-micas > Italicas &c: pertinentes. Hac melius inttlli-gentur exsequent ibus i

Ll 5

Horologia

organice

describet».

Horologiaomnis gene-ris Uejcri

bereper um-bram.

Anno-