Book 
P. Gasparis Schotti ... Cursus mathematicus, sive absoluta omnium mathematicarum disciplinarum Encyclopaedia, in libros XXVIII digesta ... : ; accesserunt in fine theoreses mechanicae novae
Place and Date of Creation
Page
406
Turn right 90°Turn left 90°
  
  
  
  
  
 
 

Videlco-

nismiXUI.

k-L-Zb/.

40 6 Liier XIV

Annotatio I.

H Oceodem artificio defcrtbere poteris horologiumhorizontale tn quavis alia superficie non plana.

Annotatio II.

S lhco horizontalis horologii plani utaris horologiofih&rucconcavo(dequo infra) melius erit,quia tnconcavo accuratius notaripojfunt umbrarum extre-mitates.

Verticalia.

V Erticalia omnis generis,quantumcunq; planadeclinent,dummodo perfecte Vcrticaliasint,sic describes. Duas tabulas planas ABC D,& A BE E, conjunge ad partes A. B, ut faciant angulumredtum. Deinde applica tabulam A B EF plano ver-ticali dato, eritque ad horizontem perpendicularisut planum ipsum, altera vero A B C D erit eidemhorizonti parallela. Demum tabui® ABEE infigeftylumproportionatumad angulos redtos, tabula'v ero A B C D impone horologium horizontaledeejuo Proposit.prxccdcntijipsumq; ita firma, post-quam habuerit suum debitum litum,ut moveri am-plius non poilit ad motum tabularum. His ladtis,operare ut ante,de habebis verticale quctitum,

Si non potes notarepunfla extremalmcarumhora-riarum , nota duo quacunque puntla ttitus inter fedissita. St ahctijm horaria linea punita nulla notaripojfunt tn tabula A B E F,fignum eil lineam illam inplano proposito describi mnpojse. Adelim est ut opera-tio fiat circa nitndiem,quando stylorum umbra brevio-res sunt , £r extrema melius notari pojfunt. Aieliuset tam, ut celeriter omnia fiant ; quamvis hoc non fit ne-cessarium. Adelt iis denique ut horologium prot otypum,tabula AB CD siiperpofitum,fit magnum,quam par-vum. Horologia descripta debent deinde in mu-rum transferri modo infra dicendo.

Inclinata.

I Nclinata omnis generis lic describes. PmlictaStabulas ABC D,& ABEF,ad partes A B fibulisita connecte inter le, ut claudi & aperiri instar libripolfint. Deinde tabula: A B E E infige stylum adangulos redtos, ipsamque plano proposito applica,alteram vero tabulam ABCD statue horizonti pa-rallelam, & horologium horizontale habens suumlegitimum litum in ipsa firma, &operare ut dictum.

Alia omnis generis iS formte.

I N quibuscunque superficicbus, & corporibuseadem sic describes. Tabula: oblonga: de qua in-itio,impone ex parte una, dextera v.g.horologiumfirmatum, ex parte altera, finisti ä videlicet,corpusquodcunque,sive regulare sit,live irregulare,& livehabeat omnes lupcrficies planas,liveconvcxas, li-ve concavas, live mixtas, firmando tale corpus su-pra planum tabula' ita,utloco dimoveri non possit.Debet autem linea meridiana horologii incumbe-re lincie recta per tabula longitudinem dudbe, &basis corporis debet intersecare hanc lineam tabu-la, notari que diligenter quos angulos cihciat cumipla.ut deinde congruenter collocari possit suprameridianam lineam in horizontali plano inventam.His tactis,infigatur singulis corporibus stylus pro-portionatus pro libito, rectus, obliquus > brevis,longus,& procedatur ut antea. Praxis te plura do-cebit.

Tiorographia.

Annotatio.

U Taccuratius opereris,dum horas perflyh Um-bram notas , poteris In frumentum aut tabulamfirmaresupra illum globum versatilem intra suum pe-dem , cupes mentionem fecimus hb. 6 . par. 1. cap. 1.Vrag.2.

Propositio 11,

Omnis generis horologia muralia deli-neare ex horologio horizontali

I.lctat horologium horizontale ut supra, in lami- u oro h>gi*

A na aliqua ex ligno, cupro,orichalco,plumbo, muralii »

aliava quacunque materia lolida, descriptum ad Ia- omnis g ene

titudinem tux regionis, cujus stylus sit saltem uni riS s el,net>. e r j i- J - re e hoft'

u$ uncix? & cxlcindatur linea curva 1 ropicorum r*

1- n . { >r n r i' r i zontfiH ./"

ad mltarnmxleuuiciiunT;&iimiiiccr exicmuatur fyenjo./Equinoctialis,&omnes horaria: linea:, saltem se-cundum aliquam longitudinis partem, solumquerelinquatur locus styli perforatus, cum stylo exem-ptili: vel ad initia & fines horariarum linearum,jgquinoctialis, ct meridiana:, fiant incisura: qux-jam parvx,

II. Infigatur parieti stylus, si vis, pcrpcndicula-riter,&in vertice leviter findatur, ut exilio possitsuspendi filum. Prctcrca ducatur per locum stylilinea horizonti parallela pro linea horizontali inmuro,saltem occulte.

III. Applicetur horologium horizontale xquili -bratum,& fulcris impositum, ad stylum parieti in-fixum,ita ut styli ipsius Vertex tangat verticem sty-li muro infixi; & horologio detur debitus litus opeacusmagnctica:, ita ut pars horologii vicina stylosupra xquinoctialem rcspiciat Austrum, pars veroopposita Boream. &linealncridiana substet circu-lo Meridiano locfihorxque antemeridiana: refi-ciant Occasum, pomeridianxOrtum, li planumhorologij futuri respicit Meridiem Versus.

IV. Ex vertice styli parietis demittatur filum,quod extendatur rectum per incisuras ad initia &terminos linearum incisarum, vel per ipsas liytcasexcisis, usque dum tangat parietem; & ubi tangit,notentur puncta. Si jam puncta ad eandem lineamspectantia conjunxeris lineis rectis, habebis horo-logium muro inscriptum.

Annotatio.

S / hora aliqua non possunt notariusque ad latitudi-nem utnufqueTr optet, notentur quo usque pofiunt,ducendo filum per med'um linearum horatiarum ex-c isarum. Sed tunc ifia linea non possunt pingi inteqra inmuro, sedsolum ujque adpunttum notatum . St filumper incisuras aliquarum linearum non pertingit usq 3 admurum ; figtmm fi? illas lineas non pofie notari mmuro.

Numerus horarum Scordo erit idem in parietequi in horologio horizontali; Tropici tamen mu-tantur, ita ut superior in pariete sit Capricorni, in-ferior Cancri.

Pro-