408 Liber XIV. Horögraphia.

disjungi. Lateri regula A D adhstriatquadrans B D,'in 90 .gr ad.&graduum minuta, divisus, cujus planumradat regula A C,dum alter* conjungitur, aut disjun-gitur. Regula A B habeat dependens filum cum perpen-diculo. Totum Infirumentum erigatur perpendicula-riter supra truncum, & juxta regulam A B ponaturpyxis magnetica. ‘Regula AC affigatur orthogonalsterrota acjutnoihalis. In usuflatuatur Infirumentum an-te murum , & AB rejpiciat murum , regula A Celevetur juxta elevationem aquatoris requisitam inea regione, in qua horologium delineare vis, & operareut ditium.

tAlia Horologia ex eodem Horizon-^ . talt,

H Oriz.ontalia eodem instrumento delineabis,si regulam A B constituas horizonti paral-lelam, &ÄC eleves juxta elevationem poli, &opereris ut antea.

iJWeridiana delineabis, si statuas instrumen-tum ope pyxidis magneticae ante murum, & regu-lam A C eleves juxta elevationem poli, cique sup-ponas duo stilcra muro infixa; & rotulam applicesdictae regulae A C in duobus locis a se invicem di-stantibus, & ex utroque loco notes filo puncta inmuro pro qualibet linea horaria,eaque puncta de-inde conjugas lineis rectis;& instrumento sublatofulcris superimponas stylum.

Tolana simili omnino modo delineabis. Inge-niosus plura excogitabit: mihi dum hac firtbopro Ver-ticalibus , reliqua in mentem venerunt.

Propositio V.

Horologia muralia omnis generis deli-neare ex horologio Verticali .

aequalis sit longitudini styli horoldgii inlaminddescripti: tigillum vero IK elevetur, ut foramen Ipraecise cogruat vertici styli. Quo autem remotiusfuerit instrumentum a muro, eo majus fiet horo-logium. 111. Exime stylum e lamina,& trajice fi-lum per foramen I> facto prius nodo a tergo. Ex-tende deinde filum per linearum incisuras in lami-na factas recta ufquC ad murum , &»ota puncta*saltem bina pro singulis lineis, eaque connecte li-neis colore ductis, rectis,aut curvis, prout res po-stulaverit; & habebis lineas horarias descriptas inmuro, illas nimirum qua: muro juxta declinatio-nem suam congruunt. 1 dem silum traduc per lo-cum styli usque ad parietem, & habebis locum aclongitudinem styli, quae aqualis est filo a puncto Iusque ad punctum in muro notatum. Si filum tra-ducas per centrum horologii perforatum, usqueadmurlun, habebis axem Mundi, id est, stylumangularem, qui potest este cujufcunque longitu-dinis.

Annotatio !.

I Dem horologium describi poterit m muro per radiosvisuales, aut luminosos, fi foramini 1 applicetur ocu -lus,aut lumen, & dirigatur radius per incisuras usquead murum, & notentur termini, ducanturs linea utantea-.

Annotatio i L

A . Xi horologii pote fi imponi avicula, cuffts rofiriextrtmuas congruat punilo I, Item potelt ap-pendi globulus ,qutpuntlo I respondeat. Tötest item clatere extare quippiam quod pertingat usque adi. Vsusplura docebit.

Admonitio ad Lectorem*

Horologia TN charta solida,aut lamina aliqua subtili, fiat lio- A f nos,dumpraxwpr£CC-

rnuraha ex lrologium Verticale (Astronomicum, Italicum, dentem legissem apud alios,in mentem

* • ’ • ■ ’ ’ ' venit modus ex unico verticali aßronomico,

k'Z.,90.

yenicuit Babylonicum, Antiquum, tale nimirum,quale de-delineare. jj nearc v j s ; n muro)cum suis T ropicis, aliisque li-neis aut circulis quos inscribere vis muro. LinesnifiniXlir horaria:,aliaque lineamenta muris inscribenda ex-’ scindantur, leu ex toto, seu ex parte saltem circainitia & fines linearum, locusque styli & centrumperforentur; ipsum vero horologium includaturquatuor tigillis, ut figura monstrat. Tigillum C Dhabcatpedcm E E G,trochlcolisF&G,ut iis fir-mari supraplanum horizontale postit. Pes habeattigillum transversum E H exemptile, faciens cumipso angulum rectum ad E, dum ad libitamdistan -tiam extrahitur, aut intruditur. In hoc tigillotransverso erigatur aliud K I,qnod similiter extrahiatque intrudi ad libitam longitudinem postit ;ha-bcatque ad I parvum foramen, per quod filum tra-jici,auc applicato oculo radius opticus transmittiqueat.

Delineaturus igitur horologium in quocunqucmuro,quantumvis declinante, & quantumvis irre-gulari, I.Colloca Instrumentum ante murum su-pra fulcrum aliquod,ita ut lamina tigillis inserta sitparall laVciticalipnmario;quodfict ope pyxidismagneticae correcta:, tigillo E FI luperpofitae; &firmetur trochleoiis F,G, ne moveri amplius loco

possit, is.ExtrahaturtigillumEH,utdistantiaEK

pradifto modo intra tigilla incluso, delineandiquovis totius Mundi loco horologia verticaliaafironomica . Italica, & Babylonica, in quoli-bet fuperficierum genere: item Antiqua inquolibet plano ex unico Antiquo verticali.x^Artificium prodam in Horographia Vni-verfall.

PARS V.

DE HOROLOGIIS OPEQuadrantis, & Regulae Ho-

rographicae describendis.

/~\ Voniamfacillime dr magno compen - Horolog 1 *C 1 dio delineari possunt omnis generis

plana hofologiaopeQuadrantis,& R e g U i»ope Regula cujuflam ex Quadrante desum . Hotog**'pta, utriufi/ue fabricam & ufsm hic omitt erenolui, ne Tyrones tam facili fraudenturartificio.

Pro-