Buch 
P. Gasparis Schotti ... Cursus mathematicus, sive absoluta omnium mathematicarum disciplinarum Encyclopaedia, in libros XXVIII digesta ... : ; accesserunt in fine theoreses mechanicae novae
Seite
423
JPEG-Download
 

'Pars

Usus Horologij.

VIX TSus pro Verticali horologio est hic. La-Ul minam prxdictam attolle aut deprime, utlatus L D R constituat cum crena angulum L RKxqualem angulo elevationis /Equatoris regionistux; planum vero ita erige,ut relpiciat directe Me-ridiem , & Meridiana A B exacte relpondeat lineaeverticis, seu diametro Verticalis.

VII. Ulus pro eAFquinoFhah, tk Polari. De-prime laminam intracrenam, ut recta A F congru-at crcnx A V, & A D constituat angulum rectumcum plano horologij. Eleva deinde planum juxtaelevationem ^Equatoris, aut poli, in quavis regio-ne data; & umbi a laminae monstrabit horas.

Monitio ad Lectorem,

I Nfinita alta horologia portatiha adduci possent,quabrevitatis cama omitto. Qua ratione ex GlobosAflronomico accurate fabricato cognosci queat horain quavis regione i lucente Sole ditium cFlhb. <j. Idemfert pote FI SphardarmtHari,fi ad datamregtoms lati -tudmem fatuatur, & zdEquator in 24 . partes aqualesdividatur , perque hasexpolo ad polum circuli ducan-tur : umbra enim axis mons rabit horas in liquat ore.''IPlura dabimus tn Horographia Universali.

PARS VII.

De Horologijs Reflexis.

^otolo

gia

L Vxdr umbra in descriptis hxttenm ho-rologijs monßrat horats radqs dir e Et is ;nunc dabimur.< nonnulla, in quibus eas-dem monßrat reflexis. Paucissimis omniaabsolvemus,plura daturiinHorographia Vni-v er Ja li. In his hora ostenduntur radijs e ffe-culo reflexis in planum, in quo descriptum eFlhorologium. Planapoffunt ejfe velregularia,vel irregularia. Specula vel plana , vel nonplana. Nos hic solum utemur planisJpeculis(fifer e in planis regularibus tantum horolo-gia delineare docebimus. De alis s alibi age *

mus .

1

Hypotheses pro horologijs reflexis'.

Hypothese! I p A dius in speculum incidens reflectitur aut iihoroto- JLVscipsum, si incidat pet pendicularitcr; aut a<*1* re ßexis t partem oppos itam, st oblique incidat.

II. Angulus rfcflexionis femper est aequalis angulo incidenti x! hoc est, angulus quem radius reflexus facit cum speculo plano ( quo solo utemuhoc loco ) x qualis est angulo quem cum eodem facit radius incidens.

III. Punctum incidentix & reflexionis idersunt: hoc est, ab eodem puncto, in quod incidiradius, reflectitur.

I V. Punctum incidentix & reflexionis in horologijs reflexis illum occupatlocum, quem apestyli in directis. Itaque punctum prxdictum ccnsttur eile in centro Mundi; & planum horologrc stexi tantum distare censetur a Mundi centroquantum a puncto incidentix & reflexionis.

VIL 423

V. Reflexus radius idem prxstat in designatio-ne ac ostensione circulorum cxlestiumin planis,quod directus, aut loco ipsius umbra apicis styli, inijidem; sed inverso ordine: nam quae directus ra-dius ostendit ad dexteram, reflexus ollcnditad si-nistram; quod ille supra, hic infra&c: &c e contra-rio.

VI. Radius c speculo horizonti parallelo refle-cti potest in planum verticale, sive primarium, sivedeclinans, sive meridianum orientale & occiden-tale. E speculo vcrticalitcr erecto reflecti potestin planum horizontale. E speculo xquidistante./Equatori, & Axi Mundi, xgrereflecti potest inplanum aptumhorologijsrcflexis.

Propositio I»

Horologium reflexum in plano regularisquod horizonti parallelumfit, de-lineare.

A Strortomicum saltim dabimtts. Eadem autemeFl rati b de Italico,'Babylonico, & Antiquo-, imo& de omnibus ahjsqusihorologtjsinfcrtbtsolent.

In plano horizontali AB CD stat horologiumjuxta regulas in prxccdentibus traditas, itaque col-locetur, ut linea mei idianaFG iit quidem sub Me-ridiano loci, at punitum G non relpiciat Boream,1 Austrum, ut alias, sed contrario modo G Au-strum, F Boream. Deinde ex H loco styli erigaturfulcrum ad altitudinem styli dicti horologij, Leinsummitate ejus E applicetur particula speculi planiin situ ad Verticalem primarium parallelo; & habe-bis horologium anacampticum leu reflexum hori-zontale. Nam radius in speculum incidens refle-ctetur in planum horologij,ibidemque monstrabithoras, modo horologium sit obscuratum.

Horologiirepexum inflano hori-zontali vVide Ico-nis. XVII,Pig, 411,

Annotatio.

I Taque horotaqium reflexum horiz.ontaIe nihil aliude Fi quam diretium inversum: quod enim radij indtretlum ultra ffyh apicem E procedentes monflrarentvicaria umbra in retlo horologio retro planum A K,hoc monßrant radij reflexi in inverso ante planum AK. Vnde fi retro ditium planum A K conflruilum ef-fit retium horologium ad altitudinem fiyh H E , ablatoplano A K eadem jpccult particula E monflr aret um-bra fud m diretlo , & reflexo radio in inverso, easdemhoras eodem tempore, dummodo hoc sufficienter inum-bratum foret vehnterpofna manu , aut umbraculo, velahardtione. N

Propositio 11.

Horologium reflexum in plano regulari,quod Verticali primano parallelumfit , delineare.

I N plano Verticali A K liat horologium Vcrtica-Ic juxta regulas traditas in prxcedentibus, in ver- ^pUnosum tamen, ita ut G punctum sursum, F deor/iim verticali.vergat, lectis ac in rectis horologijs sit. Deinde in Vidclco-E, loco verticis styli FI E, colloca particulam spe- nis.XVII,culi planihorizonti parallelam, & habebis horolo-S'4 1 ?*gium anacampticum paratum. Nam radius in Eincidens idem prxstabit in inverso horologio,

quod