Buch 
P. Gasparis Schotti ... Cursus mathematicus, sive absoluta omnium mathematicarum disciplinarum Encyclopaedia, in libros XXVIII digesta ... : ; accesserunt in fine theoreses mechanicae novae
Seite
424
JPEG-Download
 

424

Liier XIV.

quod praestaret in recto infra planum A C vertica-lrter erecto, li ultra £ in directum procederet pervicariam umbram apicis E, styli H F.

Itaque fi hk verticale reflexum nthil aliud eflquam dir dium inversam. Unde fi h:c eadem parti-cula speculi E oftenderet umbrasud mdireclo, fi lucereflexam inverso, easdem horae eodem tempore ,s mo-do reflexum esset sufficienter obumbratum , ut radamreflexm in eo appareret .

Annotatio.

H tXEc horologia delineari solent in muro interiorialtcujm conclavis quod obscurari pote fl , & su-pra hmen feneflra collocatur fragmentum speculi E ,clausdque feneflrd relinquitur foramen sufficiens adradium reflexum mtra conclave admittendum.

Propositio III»

Horologium reflexum in plano regulari ,quod Meridiano circulo aquidi-flet) delineare ,

Horologia » *|- 7* dircBum , ita fi refl< xum horologium Meri-planoMtti *^-diannw dnphx esse potesl, Orientale, fi Occi-dtano, dentale.

Fiat itaque horologium Meridianum, juxta rc-Vide Ico- gulas in luperionbus traditas in planis Ortum LL«i(. XVII. Occasum prxeise rclpicicntibus, litu tamen dire-'8' 4'4- ctisprorfus contrario j ut in figura apparet. Dein-de lupra axenr Mundi ante planum rite collocatiponatur particula ipcculi plani, qux tantum apianonorologij distet, quantum apex styli ab eodem di-stare debet, & occupet praeciso locum apicis styli;& habebis horologium anacampticum Meridia-num paratum.

Annotatio»

E Xdislis patet , quomodo fimili arte ctmftruenda sinthorologia anacamptica Polaria, (fi tsEquinoltia-Ua, tam superiora , quam inferiora ; qua tamenfrufirasere delinearentur, quoniam lux e speculo rite collocatoegre tnplana ejusmodi horologiorum refletiuur.

Propositio 1V.

Inflrumentum anacampticum facere adhorologia rejlexa in quoyü plano, delineanda.

R Eflcxa horologiafaciltUs delineAntur organice,quam geometrice, tn planis prstferttm declinanti-bus, fi irregularibus seu varie mixtu. Organicamdelineationem operofiflhnis Inflrumentis perficere docetMagnanus wfuATcrftcBivahoraria ; ego cum Kir-chero idem perficio hoc simplicissimo organo.

I. Fiat e quavis materia folidaae polita quadra-> tum ABCD,&duabus rectis O R, S Q, per me-dium ad rectos angulos ductis discriminetur; qua-rum O R Meridianam lineam referat.

11. Fiat ex xre ( aut ligno polito) limbus semi-circularis OFR, divisus exacte in 18o gradus; &super lineam meridianam O R erigatur p£rpcndi-cularitcr,atque ita in O&R cochleolis firmetur,

ut moveri loco non postit.

Vid«Io»'niCXVlt*

V-dd-°"

nst.xvi£

Fig.4st'"416»

Inßrumentum pro horologijs re-flexu deli-neandis.

Vide Ico-nis. XVIIk-L-4'5.

Horographia*

III. Fiat ex simili materia 'semicirculus Q A SM, dividatgrque exacte in u aequales partes, ductislineis ex centro M ad divisionum puncta, & nume-ris horarum adscriptis ut vides in figura. Possunt& divisiones pro semihoris, & horarum quadranti-bus fieri. Hi-c semicirculus habeat in linea A Mhorte u crenam, cui inferatur limbus O F R: & su-pra lineam QS quadrati ita vertebris G & H, affi-gatur , utvclutijannaincardinibus verti, &adquo-libet gradum praedicti semicircularis limbiOFRpromoveri queat. Habcatprxterca in Q& S tro-chleolas, quibus in dato situ sinuari postit.

IV. Fiat radiosus Zodiacus ex eadem aut fimilimateria, sic* Gcntro A, intervallo A P majoriquam est semidiametcrM A semicirculi QA S, de-scribatur arcus C P D, & ex P in D & C transfera-tur maxima Solis declinatio in Cancri & Capricor-ni initio existentis, & ducatur recta C E D. Dein-de centro F, intervallo F C fiat circulus C F D G,

& dividatur in partes xquales 12, (aut a 4, 30148)in punctis N,K,F,H&c: &quxlibet duo punctaaequaliter remota ab F G conjungantur lineis re-ctis; qux secabunt rectam C F t> in punctis; adqux si ex centro A rectae ducantur, habebis Zodia-cum radiosum, cujus extremi radij A C, AD, suntCancri & Capricorni; medius A P, Arietis & Li-brx; reliqui reliquorum lignorum.

V. Hunc Zodiacum radiosum ita applicabis se-micirculo QA S. Lineam mediam A P, ad crasti-ticm dicti semicirculi excava, iplumque Zodiacumeidem semicirculo QA S ita coapta, atquecoar-cta, ut angulos rectos cum ipso constituat, ut figu-ra 415 monstrat, & ad omnes borarias lineas in ipsoductas applicari postit. Debet autem circa M&Nhabere cochleolas, ut supra quamlibet lineam ho-rariam postit firmari.

VI. Supra lineam meridianam O M R, semi-circuli OFR, acus magnetiea, cistulx inclusa,ratione ponatur, ut linea meridiana correcta juxtamagnetis declinationem cistulx fundo inscripta,exacte congruat linea: O M R; & habebis instru-mentum prxparatum. Hujus instrumenti qua-dratum ABCD horizonti parallelum, ac juxtaquatuor Mundi plagas ope magnetiea; acus dire-ctum, refert planum horizontale; nlijs vero planis siparallelum constituatur, refert illud planum , cuispeculum xquidistat. Semicirculi solidi limbus OF R refert semper Meridianum immobilem regio-nis tux, per polos Mundi & loci verticem transeun-tem. Semicirculus solidus QA S, supra Meridia-num OFR motus,sirmatusque,ostendit ZEquino-ctialis reflexi seu inversi depressionem, aut eleva-tionem. Zodiacus rad/usus MTV supra ZEqui-noctialem prxdictum QA S motus, atque firma-tus , refert Circulum horarium mobilem, una cumprojectura radiorum solarium per singulas horas,

Sole in signorum initijs constituto. Centrum Mrefert centrum Mundi, & consequenter apicemstvli horoJogij reflexi, vel punctum reflexionis.

Propositio V.

Horologium aflronomicum reflexumverticale in qnocunque muro, Ferticttlialicuiparallelo, delineare,

jiorolofl 1 *

I.T7Regione muri interioris, alicujus cubiculi refexurgXlautconclavis,elige fenestram, in aijusiimine vertu* .1

hori-