Systema Satvrnivm,

quaedam fixa totam telescopij capacitatem emetitur, argu-meto id erit 17; scrupula prima,telescopij hujusmodi aper-tura comprehendi, sicut nostro evenit. Quo invento virgu-lam unam atq- alteram ex acre-aliave materia parare opor-tet,decrescente paulatim latitudine, tubumque perforare u-trinque circa locum illum paulo ante memoratum,quo pos-finrin ipso ejus puncto virgulae transversae ante oculum ob-tendi. Cum igitur Planetae alicujus diametrum metiri cupi-mus,adhibita eo quo diximus loco virgula, notandum estquaenam hujus latitudo totum Planetam contegere possit.

H enim latitudine acuto deinde circino accepta, atque adtotius foraminis amplitudinem collatä, Planetae diameterapparens facili ratiocinio innotescet. Sic die 2.9 Dec. 1658diametro Veneris invenimus convenire virgulam cujus la-titudo aequabat totius foraminis: est autem hoc, uti dixi- Jferva-mus, 17', 15''. Ergo Veneris diameter erat 51 ",45'". Di- ta -stantia autem Planetae ad minimamsuama Terris distanti-am se habebat circiter ut 2 7 ad 16, ergo diameter ejus ter-ris proximae efficitur 87", 20 . Rursus anno 1659,8 Mart.hora 6 mat. Veneris diametrum observavimus qux aequa-bat -? T aperturae telescopij. 1 deoque erat 61", 3 o'". Distan-tia autem eo tempore ad minimam Veneris ä terris distan-tiam sc habebat ut 43 o ad 3 16, ergo diameter ejus maximafit 83 ',40". Sed & alias eadem methodo scmper tantumpaulo majorem minoremve invenimus, nam saepius exa-men hoc repetivimus, atque ex omnibus medium quid su-mentes, 85'pro maxima Veneris diametro supra statui-mus. Hanc autem Ricciolus 4, 8'', taxavit, atque a-deo triplo quam nos majorem existimat, sed procul du-bio nuda illa oculi aestimatione , qua hic usus est , intantum deceptus fuit. Nam Saturni jovisque diametros,quas methodo certiori, appulsu ninssirum ad fixas inve-

Lz stigavit