VITA CNOPHII.

Meinar-due pri-mus l.ivo-mi Episco-pm Rigafunfator.

Cnopbiut

primm

emendat

doctrinam

ntus.

Collega ]Eugenb a-gii m j'cho-UTreptte,

ibi aliquid

turbarum

datum.

Fugit Tre-ptoa Cuo-phius.Riga l J la-ßer deß-gnatur.

Docet ibi.

SylvesterTeget-meierttsturbat.

Luther utad Rtgen-/«•

millesimum,centesimum , nonagesimum. Is Epi-scopus Livonix primus , aci ‘Duriam fluviumsedem collocavit: ubi succcllor ejus Berthol-dus urbis Riga initium fecit. Prxcipuc autemtertius episcopus Albertus , religionem & re-gionem Chriflianam inibi propagavit : cuideinde continenter succedentes Episcopi &Archiepilcopi prxfuerunt.

Post aliquot secula, circa annum Dominimillesimum,quingentesimum , vicesimum secim-dum, emendationem doctrina: & rituum Ri-ge inchoavit Andreas Cnophius, Cufirini adVtadri & Eiartst confluentes natus. PrimumTreptoa , ad Regum fluvium , in Pomeraniäorientali,cui 'ivri ? vfiepe/v, propter omniumad vitam sustentandam necelliriarum rerumabundantiam Joachimus Ntjfcnus SecretanusilliusReip. nomen inditum autumat: Treptoaigitur prinum» cum loanne Bugenhagio lcho-lam literariam rexit: quorum tantopere indocendo industria, dexteritas, & fides cele-brata fuerunt: ut non solum ex vicinis oppi-dis ; led Ltvonta quoque & Diiflphalia excitischolastici eo confluerent. Eo m oppido cumPontificii errores in doctrina & abusus ri-tuum publice detegerentur : turbulentiusquippiam, non doctorum , dextra veram do-ctrinam tradentium , led vulgi linistra acci-pientium culpa , in S. Antonii sacrificulos Siidola gestum est. Qux res ad Episcopum de-lata vehementer eum irritavit, fecitque ut insacerdotes , in cives & scholasticos acriteranimadverterit. Itaque aliis alio diifugienti-bus, Andreas Cnophiiu cum Ioachimo Afalle-ro, abductis scholasticis Livonis, Rtgam, adfratrem Iacobum, canonicum , profectus est.Eo simul ac venit,ad ministerium illius Eccle-llx in xde D.Petri vocatur: ubi exemplo Pa-storis Treptovienlis, in cujus convictu fuerat,acriter in idolomaniam St mores Pontificio-rum invectus, doctrinam de justitia fidei, Stgratuita peccatorum remissione , propterChristum pro nobis pastum & rcsuscitatum ,cuiviscredenti donanda, prxcipuc ursit : ritustamen quosdam aliquantisper toleravit.

Sequenti anno accestit collega turbulentusSylvester Teoetmejerus: qui Rostochio , ubiecclesix Jacobxx minister fuerat, nuper pro-fugerat : & adeunda: hxreditatis fraterna: cau-sa Rigatn prosectus, excutite anno millesimo ,quingentesimo, viccfimo fecundo, in xdeD.Tr-cobi docere cepit : &c majori impetu Pontifi-ciorum superstitiones & idola palam coarguitac detexit: adeo ut vulgo abominationi esteceperint :& paulo post statuas omnes ex tem-plis ejicerent, & lapides sepulcris impositosremoverent: ut solent in primis mutationumarticulus multa inconsideratius turbulentiusgeri. Quare Lutherus ad Rigenfes Icribensmonet cos ,pietatem Chriflianamfitam esse infide vera , in caritate erga proximum sincera ,in Jjie salutis certa , qustcumsi ajjltsliones fideiconsiesiionem comitemur : non m humanorum(fi externorum rituum abolitione ; qua curaimpietatem&fiandalum relinquipojfint. Bien-nio post idem Lutherus alteram Rigeniibus

ministris, de ritibus Liturgia inter se disce-ptantibus, epistolam misit: in qua de externo-rum rituum libertate , & vero usu ceremonia-rum docet.

Sed qux post varios motus de religione ,apufl Rigenlcs consecuta sint: verbose DavidChytrstus in Saxonia sua narrat: nos ad Cno-phium redimus. Hic igitur, uti dictum,fuitemendationis doctrinx & rituumRigx Livonix metropolis : nec solum verbiprxco,sed etiam vates suavis; qui carmina sa-cra (fiodas, spiritu & vita plenas,sententiis&rhythmis venustas gravesque, adjunctis mune-ris Musicis in animos audientium penetranti-bus composuit; de quorum numero sunt psal-mi Davidis aliquot,Germanico carmine red-diti : & odia illa : HCrr Christ der einig Got-tes Sohn: Item Hilffnns in deinem Na-

NlkN. D-Chytrstus lib.io. Saxonia.

10 AN NES STAVP1C1VS.

P u o T u 1. 1T f oannem Staupictum Milnia,familia vere nobili. Sed nc genere 8c pro-avis, alienis nempe bonis, gloriaretur: a tene-ris unguiculis, generoso animi impetu, ad vir-tutem & eruditam doctrinam contendit. Ut-que commodius bonis literis atque pietati va-care pollet: gratos Musis lecesliis quxsivit.

In Augufi.ini anorum itaqj monachorum fa-miliam cum se contulisset: absoluto feliciter,pro illis temporibus , Philosophico cursu, &degustatis utnusquelitcraturx primordiis,adsacras Jiteras acceflit : quas adsiduo legendicommcntandiq; studio ita sibi familiares red-didit : ut aliis celeriter ingenii acumine &pietatis laude antecelleret. Videbatenim piusjuvenis , naturalem & Philosophicam rerumconsiderationem,in tantanostrx naturx cali-gine & depravatione, parum ad salutem xter-nam conferre.

Pono in Theologia, ut tunc tradebatur,tantum profecit : ut ob raram eruditionemDoctor Theologix, cum applausu aliorum,fuerit renunciatus. Neque tamen fatis duxit,sacras literas scire & memoria tenere: sed pra-xin quoque accedere oportere recte statuit.Ut enim olim exosi fuerunt viri Philosophaftntentia,sed ignava opera ita & Theologi no-men frivole jaslant, qui fastis non exprimunt:cum Christianisinus non solum recta dogma-ta ; sed & honestam vitam exigat. Itaquecumvitx innocentia eruditam doctrinam or-naret Staupicius.- mortuo fui ordinis per Ger-maniam lumino & generali Vicano,inejuslo-cum unanimi luorii conlenlu fuit furrogatus.

Sub id tempus Vridericus ,Elector Saxonix,Princeps lapienussimus, Wwewctrin« publi-cam aperire lcholam in animum duxit: qua inre Staupicti potissimum , & * Afe/lerfladnopera atque consilio tiliis est : quorum liicprimus Academix Rector,ille vero primus inFacultate 1 heologicii Decanus fuit: eximius,ut tum loquebatur, Alagtster noster , & Au-gustiniani ordinis Erenntaium generalis perGermaniam Vicarius.

Cum autem Theologiam in Schola illa dili-

gentius

Cnophiiodt sacri-

© i sr7-vel ip. d.28 . De-cembr.Staupicio-rumfami-lia nobi-lis.

Fit AugU‘stinianusmonachusStaupic, 9 .Philoso-phica pri-mum, dein)Theologicatractat.

Doctor

Theologia

renuncta’

tur.

Et vic*’ritui gl nl 'ralis.Wittert'

borg. ton-st, t. au-ctor.

* De q« 1in vitis __

Medicorn-PrimusDetantU7 heolog-Staupio ,, ‘