hebt tk-rumMitten-

bso eum

laßerem

fromotum

Öoctri-

Lu-

{ hcri pro.bat.

Lutheride

Staupicio

*ratiO.

StaupiciiVerba adfutherumTom. i.•P’st. Lu-M'r.p.zss

Pro Augu-ft'ni libris

y k h prs-

(e gt.

^ithero? k Z k ß*H ‘fi- islS,

A r£en -

VITA ST

Ciunauterrt Theologiam in Schola illäd -ligcntius doceri cuperet: atque Alartint Lu-theri , ejusdem ordinis monachi , ingeniumperspectum haberet: vocavit eum Wittem-bergam Erphordiä, anno Christi millesimo,qmngentcfimo,otlavo, ut sacras Jiteras publiceenarraret. Ibi cum, de voluntate Electoris ,velletLuthcriim in i heologixDoctorem pro-motum : & Lutherus jam valetudinem, jamalia excusaret: Staupicius festivo vultu: Mi-ra, inquit, videtur inflare converßo rerum: u-bi c DEO multi exhibebuntur labores in coelo (fiterra ; ad quos expediendos opus erit ßrenuisviris dobloribus. Sive ergo vivas, flve moria-ris : Deus in confilio suo etiam operam requi-rit.

Postea cum Lutherus,anno millesimo,quin-gentefimo,decimo , i n d u 1 ge n t i a s Po n 11 si -

cias reprehendisset: atque editis thesibus o-mne$ ad disputationem prOvocallct: thema-tum illorum resolutiones, Pontifici Leoni X.tramittendas Staupicio obtulit. Hic emican-tem e tenebris Evangeiii lucem statim vidit: acveritatem luo etiam calculo comprobavit.cJMcmmi, inquit I.utherus, initio mcs. cauftD.Staupicium , tunc summum virum, (fi ordinisAngußinianorumFicarium,ad me dicere: Hocmthi placet ; quod ds doBrina, quam pradicas,gloriam & omnia soli-Deo attribuis: hominibusnihil. Deo autem, quod luce clarius efl, nimiumglorias bonitatis tribui non poteß. Ea vox mevehementer confirmavit & consolata efl. Augu-sta: ctia m cum eilet, ut mox dicemus» cum Lu-thero, inter alia , qua’ super negocio religioniscontulerunt, ad Enthemm * dixit : Ademoreflo, frater, te iflain nomine Domini noflri lefitChristi incepisse : quod verbum non quali aStaupicio, sed per eum dictum accepit: ine-inorique animo repositum semper tenuit.

Eo quo Lutherus Doctor est Theologiareminciatus anno, qui fuit a Christi nativitate,millesimus, quingentesimus, duodecimus, Augu-stinilibros, qui in iis,quxlux erant cura,mo-nasteriis, ad mensam de more pralcgcbantur»removit: inque eorum locum Biblia sacrasubstituit: ut ea suis fratribus innotescerent;Ut autem sacras literas ferio amavit: ita & li-beralium artium atque Philosophia studiaPrincipi suo , una cum Georgio Spalatino, be-quemer commendavit. Inde cum LutherusAuirustam Cmdelicorum ad Cardinalem Cqje-M»»w,PontificisLegatum,accerlitus eilet: ibi-dem & Staupicius, cum D .Wenceslao Linclfo,D.Peutingero, &nljis Electoris SaxoniciC'on-siliariis, comparuit: & ne ante causa cogni-tionem Lutherus damnaretur,rogavit. Ac tan-tum quidem obtinuit: ut Luthero scriptis cau-sam luam agere liceret. Verum cum Legatusfrustra etiam per Staupiciumcum Luthero agivoluisset, ac Staupicio ob id irasceretur: discel-lit ipse, inscio Cardinale* & in Saxoniam re-diit : quem subsecutus paulo post est & Luthe-rus, literis postle relictis: quibus a Cardinalead Papam provocavit.

Tandem adEpilcopumSalisbiirgenlem venitStaupicius, ejusq; vicarius, quem suffragancum

AUPICIt, 9

vocant, factus est. Nam, si Pirnenli fides ha-benda, nunquam existimarat Staupicius:dilpu -tatione's a Luthero motas, ejulmodi exitumsortituras. Itaq; cum in dies magis ac magis au-geri eas videret 5 alio abiit. Hinc timiditatemei Lutherus exprobrat epistola "quadam: ubiinter alia '.quantum tu me ad humilitatem exhor-taris: tantum ego te adsuperbtamexhortor- Tibiadefl nimia humilit.ts ; fient mihi nimia super-bia : & reprehendit ; quod judicio Papa’ lesubmilillet;

finem vivendi fecit Salisburgi,anno,ut qui-dam, millefimo,quingentesimo,vicesmo septimo,Lutherus tamen sub annum vicesimum quin-tum^ Amsdorfiumita "scribit: Staupiciusexcejfite vivis, brevi funttm potentatu.

Potuillet * hic vir ad summas pervenire di-gnitates , etiam Epilcopattlm quantuincim-que adipisci; nili iple studio omni id sugillet:quod gentiles in eo ipsi desiderarunt. Depoenitentia* contra carnificinam illam consci-entiarum, recte docuit: veram esse poenitenti-am eam, qua ab amore jufiitia & Dei inciperet.QuXvöxita alte in animo Luthcn insedit; utnihil dulcius fuerit deinceps poenitentia; cumantea eidem in tota scriptura nih.l eilet ama-rius. ’DepradeßinationedißutaturuSfimt itemStaupicius: incipe d Christi vulneribus-, & fia-tim diabolus cum suis ttntatiombus rece-det.

Nxvossuos ipse agnovit : & imbecillita-tem naturas nostra: deploravit: £^5,inquit,milites Deo recepi ; fore me probiorem ; fidnun-quampraftiti, quod vovi. Posthac non vovebo ;quia experientia didici, me prostare non posse-'Quod nifi Deus mihi propitius propter Chri-stum fit •• ac felicem horulam conceß'ent,cümexhac vita migrandum erit: non potero consisterecum votis & benefaüis meis.

De sua gubernatione ad Enthemm dixit:ego primo triennio fecundum Nemefin volui re-gere-. fedeavianon JiicceJfit. ad Iterojuxta le-ises (fi constha majorum: (fi ne Jic quidem cestitfeliciter. Tertio fecundum voluntatem Dei, ad-juntiainvocatione: verumidquoqucfuit infe-lix. Eandem igitur faciebam quod poteram: cumdejj/erasem de his constliis cf rationibus omnibus.Magni fecit eum Lutherus, iemper fuumStau-picinm nominare tolitus. S.vpe dixit: magnushic vir erat-,(s non foluminjcholis (fi templis do..blusficundusque ; sed etiam in aulis atque a-pud magnates gratus acvencrandus. Aliquan-do pro concione voluit genealogiam Christisecundum Matthxum, tutum moris erat, me-moriter recitare; icd cum genealogiam illamadPrincipes ulquc,quia captivitate Babyloni-ca de tribu Judx numerantur, perduxiflet, hx-litare cepit. Ibi iple, Deus, iiiqtiit, superbisresistit ; ct' ad textus explicationem acceffif.Intererant concioni duo Saxonix Duces;qui a concione ad prandium cuna vocant.Inter prandendum Joanncs Dux eum sicastatur ; Domine Doclor , quomodo res ho-die in Evan felio succedebat ? Ibi Stau-picius , cUmnttßm Princeps , inquit, inB 'textu

Alii abba-tiam na-äum di -cunf.tom.Zjepist.Lu-theri p.7f.*Tcm. 1.epist.pag.30J. 304.

Moritur.

*Tom. 2.tpifi.pag:27c.

* V. tom.r.epifl. Lu-ther i p. 16.'Fugit dt •gnit*tes&honores.

D e poeni-tentiaquid do-cuerit.

T>e prsde-

stinatione

quomodo

dißmtan-

dum.

Agnoscitntvos futi

De sua gu-bernatio-ne quid,dixerit.

JudiciumLuther i diStaupitir.

Lapsummemorisfestive ex-eufatStm -stelln.