Linguas

discit.

94 VITA CRUCIGERI.

Latin* & Grxc*, adjunxit studium linguae retI.utheriisBibliasecra,aiiquotviroslingiia-Hebrx*,ac omnes ita didicit, ut adeo fami- rum peritos, c quibus & Crucigerbic, coe-liariter cinot* c stent, ac li nativx ipsi, non in- git, qui & vcrfioncmipfam examinarent, & i»sititi* kuistent. Audiebat studiose & doctri- obscuris indices,in omnibus judices dient. EtnamEcclelix, ac univerfx antiquitatis certa- ita opus totum, Dei gratia, absolutum persc-mina,&patrum judicia cum sacris literis con- itumque prodiit.

Regit sehtlam Ma-gdtkurgi.

ferebat, ac veros omnium dogmatum fontesquxrcbat.

Aliquanto post ad scholx Magdeburgensitregimen est vocatus, reformatis cum religio-ne itidem scholis. Nam qui prius in ludoibi litcrario docendi sustinuerant provinciam,partina jam concionatorcs designati erant po

Erat autem Lc in scribendo mira Crucigeri tsyrceleritas, ut de ipso illud epigrammatographi yp*ip(&usurpari potuerit Crucigd’Currant verba licet manm efl velocior illis: Marti* •Nondum Imgua suum > dextra peregitopus.

Itaque cum anno mtlleßmo , quingentesimo ,

Origo ejut. pulares, partimxditui, partiin vero etiam se- quadragesimo , colloquium inter diffidentes

nes jam opificio cuipiam manuario sesc dedi- in religione institutum eilet Wormatix Van- potari* 1derant, partim denique ad alias quascunque gionum.ipse notarii loco fuit adbibitus. Ibi in ctMnegociationes animum applicaram. In tem- non solum tam Melanclithonis quam Eccii Wortes

Georg.

Wiüicbi-

tu , eß> Se-bastian.Werner.

staurare eos, qui vel ad Ecclesiastica vel politi-ca gubernacula sedebant, extrema cogeret ne-ceffitas. Collecta est igitur ex multis in Ur-be Magdcburgica scholis una in parochia D.Io annis cujus regimen primum Georgio W il-lichio & Sebasiiano Wcrnero, collegis pristinisadjuvantibus, fuit demandatum.

DocetCru-

etger eumlaude.

Revoca-tur Wit-ttnberg.

CumTheo-log. medi-cina stu-dium con-

jungit.Eam exer-

cet quoque

luvat Lu-ther in Bi.bliorumtransla-tioni.

piis ipsi auditores cantiones Lutheri Germa- verba incredibili pene manus volubilitate ex- Granvmnicas cecinerunt, ut tunc recens nat*. In cepit, sed ik Melanchthonem submonuit sx- / t \* Cr0 i■funerum deductionibus pastor sxpenumero pe, quid in Eccii subtilitatibus refutandum rc- geroßtlolus cum solo xdituo prodibat, donec anno liquum esset. Itaque Granvellanum , qui lo- ttum.vicesimo quarto supra mille quingentos jacto e- eo Cadaris colloquio illi prxfuit, dixille ac- ^ xc ‘P‘ t .mendationisselicitersundamento, scholas in- cepimus. Lutheraniscribam habent omnibus

Pontificiis doltiorem. nes&U 9 '

Prxterea studio indefesso magnam enarra- eiones.tionum & concionum Luthertümern in scho-lis & templis excepit , quas & brevibus notisvelocissime scribere, & postea rursus integrissyllabis ac dictionibus redditas edere, magia*industri* ct magni laboris opus fuit,qua in rc

Sed primis illis ad altioraprogreffis , cre- sidem ipsius probavit ipse Lutherus. Et, te- ci u es &scentcnumero discentium,& schola rectorem stc Georgio Horario , a quo in hoc labore sem- edit. Gtdiexquisit* doctrin* flagitante, vocatus suit hic per adiutus est, etiam post Lutheri mortem si- Roror.Cruciger. Qui in scnqlaJoannitana,&*de dem prxstitit. Edidit & proprias lucubra-D. Stephan! tanta cum doctriux existimatio- tiones.in quibus Psalmos & P.vamelium a Io-ne docuit, ut ad cum audiendum etiam prove- anne scriptum enarrat, in quibus eruditus & fa-ctioris xtatis & nonnulli Clerici convenerint, piens lector non ambitiose eum ludere sin-Sc schola oppidana vere quasi ex profundo gendis peregrinis interpretationibus videt,nectorpore revixerit caputque extulerit. offundere caliginem lectoribus ambiguo & Elogun»

Docuit ibi Cruciger ad anuum ulque miL improprio sermone, sed propriis verbis, & earum-lefimum vicesimumseptimum, & ita docuit, ut perspicue unicam nativam sententiam evolu-propter discipulorum frequentiam necclle tam illustrare. Vtmores ita oratio, fuit pla-cuerit caetum scholasticum ex angustiori in pa- eida , recta & casta , sed tamen copiose, Sctentius deduci phrontisterium, ad D. Augu- quadatn parsimonia ornatus Sc luminum, quxstinum. magno delectu miscebat, Atticam illam sor-

Wittenbergam deinde revocato manda- mam referens. Semper ab omnibus furori-tum est munus & interpretandi Prophetica & bus fanaticorum hominum abhorruit, & cu-Apostolicamonumenta & in templo arci vici- stos fuit incorruptxdoctrinx, quxin Lutherino condonandi. Hoc in officio cum gravi- conseffionibus expresta est. Affirmavit Ix-ter pergeret, testimonium ei de more Acade- piffime se toto pectore amplecti consensummiarum publicarum , quod Doctur* nomine doctrinxin omnibus articulis, quem una vo-indigitant, fuit perhibitum. Conjunxit tunc ce cum Luthero & Pastore Wittcmbersensiscum Theologix studio & artis medie* do- Ecclelix, sonare solitus fit, seque hunc con-ctrinam, quam postea sic amavit, ut nunquam senium ad Deum & Filium Dei, & ad Prophe-ejus curam deposuerit. Nec solum nolle di- tarum & Apostolorum consuetudinem con-dicit herbas sc frutices, remedia itidem prx- stanter allaturum este, nec dubitare se, hanccipua morborum,sed & hortos duos sua ipsius perpetuam este sententiam Catholicx Eccle-manu magna stirpium varietate adornavit, & sixDei>quam professus esset. Inchoata estmedicamenta multa ipse singulari industria abeo enarratio SymboliNyceni, in qua initioapparavit. . _ . affirmat sc symbolum illud amplecti,deinde ii-

Ob eruditionem itaque & vita: integrita- lustrat doctrinam de tribus personis, diligentertem cum Luthero chariffimus eilet, in trans- universa antiquitate Ecdciix considerata: Inferendis in sermonem Germanicum libris sermonibus luis omnia Ecclelix tempora re-Propheticis «ly^j-aVadscivit, ejusque dexteri- petebat, eSc errores taxabat. Serio oderattäte Sc adsiduicatc non parum adiutus fuit, cothurnos Siambiguadicta, quibus Ixpctur-Singulis enim diebus cum vernacule redde- batx sunt Ecclelix. Nec tantum vox in do-cendo

Confis 1 .

Crutip’ 1 '

cs» rS *'

/hiß*

'tDlh