difium,
Jt P«r
tovum
<hlt
'S<nt e ;
Wndo congruebat cum Ecclesia Dei, ied et-iam pectus, invocatio , inores celebrabantDeum. Vestigia Dei in natura libenter con-siderabat, ac lxpe dictum Platonis repetebat;Gratam de'Deoformamin artibus ßiarsam efle,&. illiui Paulinum, tamprope adejfle Deum, fereut mambtts coutrtüan pojjit , cernere lc dixitprxfentiam Deim natura, qui prorsus ut arti-fex certo consilio singulis membris ina auxiliaattribuit, & advei lus lingula morborum gene-ra peculiaria remedia condidit. Ad exterasartes adjungebat Mathematum ßstdia , quo-lum luitia degustarat apud Bornenun. Etscitur, decennio postremo tantum eis operar tribuit,ut inter artifices numerari potuerit. Erat ineo & aviditas discendi, Sc celeritas in perci-piendo, & judicii rectitudo, & laboris tole-rantia & constantia animi, qua immorari in-rboatis laboribus in numeris» & Geometri-‘ m ca subtilitate poterat» Assiduus erat in Eu-clidis dcmonfii-at ion ibus investigandis öc eru-endis. Sape cum magna pars diei conlumraeilet aliis lectionibus aut Reipub. curis , ta-men in prandiis & caenis Euclidcn collocabatin mensam » & in eum oculis & mente i ir-ruens, pingebat inter edendum numeros autfiguras demonstrationi necellanas. jamquein trjjfQfy Ptolomxi verliibatur, ubi
cum animadyei teret Alphonfinas tabulas ,con-ditas ex certjs observationibus, ante annostunc iere trecentos, dilcreparc aPtolemaicis,nec illas tamen cum nostri temporis ob ser-vationibus congruere, valde ^optare coepit c-inendationem tabularum.
Belli tempore » cum nen impediretur le-ctionibus, ut maestitiam leniret, plus tempo-ris tribuit observationibus , in quibus nonsolum machinis majoribus,sed etiam aliis nv-P*- noribus utebatur, quas fabricari curaverat,instrumentum enim parallablicum Ptolomxiconstruxit, cujus duo sunt aqualia latera pe-dum denorum & tenorum. Item quadran-tor,,. . tem circuli , cujus lemidiameter non minor
Deprehendit igiturcum
VITA CRUCIGERI. • 95
fere negocia lingulari prudentia, diligentia, &
centrakit.
"‘<u.
J*** «t.
T*»«.
h K.
r «t.
, ...
fflet tribus cubitis,
'«»C-'
magnitudine animi sustinuit.
Adhduitatc autem lua , pertinaci studio,atque lucubrationibus procul dubio mortemlibi acceleravit. Ventriculi enim virbusex- Lucubra*{linctis nutrimentum in humorem mcluntho- tmmbuslicum fuit verlum, quem copiose ejecit. Ita verbumpaulatim contabuit . cum quidem cerebri *""*vires usque ad extremum halitum integra:
Client.
Decubuit amplius/rnse« mensibus sine sperecuperanda: valetudinis, quo toto temporeprxclara edidit sidei, patientia,ct pietatis Ipe-cimina. Nulli fuerunt fremitus, nulla indi- Patientiagnatio , sed quia mens obedirc Dio dtcie ejus mverat, summa patientia ct ■CTh.n^ceJct felicem mQrlj0 -ixdxve ti> exlpectabat. Nec tamen etiam tumstudia prorsus omisit. Dies ita ei distribntx inquone-crant, quantum in illa morbi Ix vitia fieri po i)"* ftudtatuit. Mane filiolas duas ad sevocabat, ac ju- emittit.vnbat recitare precationes, ipse luam invoca-tionem, tuos gemitus & lacrymas pro eccie-iivt, pro (e ipso, pro natis miscebat, lxpe hac * rte * ci *verba repetens: „ Invoco te, omnipotensDeus, sterne & unice pater Domini nostri „
Jesu Christi, conditorcoeli & tenx,&ho- „minum ct Ecclelixtux, undeum Filio tuo ,,coxterno Domino nostro Jesu Christo, ct „
Spiritu sancto, lapiens,bone, juste, verax, „misericors, caste,libenime.cullos Ecclelix, „miserere mei, & remitte mihi omnia mea „peccata propter Jesum Christum filium ,,tuum, crucifixum pro nobis & resuscita- „tum, „ Xoyw «nsv« etreucTiov, quem voluißipro nobis eße viltimam , H fM<nrtiv tp ktrmmirando & inenarrabili consilio, Janbupca meSpiritu fantto tuo , serva in his regionibus Ec-clesia reliquias, non sinas exungui lucem Evan-getu tui. Fac etiam meos orphanos vasa mise-ricordia. Invoco tequanquam languida ct? im-becillafide, sedjide tamen. Credo Eili Det Do-mine lefu Chrtfle, promtjfioni tua, quam san-guine tuo & refurreBionc obßgnaßi. Adjuvame , erige pettrn meum fide. Has voces lxpeauditusjest repetere , deinde filias aliqua do-ctnuxparte inculcata dimisit.
ejus.
A"-'»«.
*>r,
«.
%x
so«.
C»
'Ut
«c,.
'i*r.
Joanne Rbetico Witteinbcrgenhs oppidi ve-ram latitudinem graduum unius & quinqua-ginta , dt scrupulorum quatuor cr quinqua-ginta. Deinde & motum solis & tempora Illis dimillis redibat ad operas institutas,xquinoctionnu, ubi apparuit, vernum «qui- & morbi tempore absolvit verfionem Ltbri l,unoStium sedecim pene integris horis fieri tar- theri de ultimis verbis Davtdts. Reliquumdius,quam ostendunt ulitatx computationes, tempus tribuebat alias lectioni plalmomm,sed autumni xquinoctiiun parum a calculo di- alias Ptolomao, Theoni, Euclidi, epitomx Re-screpare. Loca insuper stellarum fixarum mul- giomontam. Et eum diu foris contemplatustaramobservavit ; qux ipsius manu annotata elset -caelum , tandem rursus vclut .ingrdUissunt. Opticen probe intellexit, & Khcrici coelum,Filium Dei Dominum noftrum corn-lucubrationem & Alhafen lua manu deseri- pcllabat, dc usitatam invocationem ac conses-plit, ubi multa qux deerant» lionem repetebat, ^ Sermones cum amicis e- Sermcnn
addidit. rant, quales ante* iucrant,de omnibus dofh-tm ejus in
Hac ratione ct de Ecclclia Dei& Repub» partibus, demiranda Ecclefia (gubernatione, de mcri “ > -
*'th r
litcraria egregie est meritus, nec solum pacis*"->14-.' tempore, sed etiam belli, Germaniam tuncmiseredivexantis. Incidit in fatalem eam ca-lamitatem Crucigeri rectoratus, quo a festo* ' S+C * Z»«c<c Evangelist« per totum belli tempus
°'*G8. ad diem usque Philippi *, lac obi A posto i o-nnn, totum biennium functus est, iolusquc
immortalitate, de jpe noflra confuetudtnis tn Ec-clesia coekfit- Die sexto Novembris 'Chasma chafmmin etrlovaldeconlpicuuni fulsit,ab ortu yfti- confpe-vo , verius brumalem occasum {parium » R**m.quod late conlpectumest , & flamma: ali-cubi in terram delapsx rurlus in aeremevolarunt. Id ipse etiam noctu viduate ,
ita