INTRODUCTIO ad COHAERENTIAM
45 -.
pora terrestria nituntur, aut descendunt in linea perpendiculari adTerra: superficiem, versus centrum maxime corporeum: Planetasautem in spatiis coelestibus vacuis positi in Solem vel in primariumPlanetam , atque unä in se mutuo nituntur. Est hasc vis internadiversa ab attractione superiori, cum decrescat in ratione duplica-ta distantiarum, vis vero attrahens decrescit in multo altiori ra-tione , imo saspe in repulsionem mutatur. in quam nunquam abitGravitas.
Praster quas vires internas corporum alia adhuc est, quas vis /«-ertia vocatur, qua resistunt cuicunque opposita directione pre-menti vel moto, & quä impetum habent mota.
Quamobrcm vis attrahens non est sola interna in corporibus ,cum adhuc duas alias vere dari cognoscamus ; neque hypotheticeassumitur , cum ex effectibus sluat.
Si introspicere in corporum substantiam possemus , omnes pro-prietates tum harum ; tum aliarum virium internarum ; quomodoiolidä occupent; sub qua proportione agant exeundo; aliaque plu-ra intelligeremus , quas nunc ignorantur.
Possunt autem phasnomena Cohaerentias ex his viribus internisnunc clare explicari, cumque promiserim supra me septem mo-dos Cohxrentiarum expositurum , id breviter exsequar.
!Trimus modus spectabat corporum majorum cohaerentiam, quasab Aere gravi externo comprimebantur; est hujus Aeris pressio su-pra corpora tanta, ac si a imius fuisset circa ea Mercurius ad alti-tudinem eandem , quae in Baroscopio datur; hsec enim cum Aerisgravitate aequilibrium facit; idcirco duo hemispheria cuprea, ca-va, diametri 3 pollicum, sibi imposita eductoque aere internocompressa fuerunt ad se invicem, quo tempore Baroscopium erat ad2.9 pollices elevatum, libr. m. unciis 5, granis 33. quia areacirculi, cujus diameter est 3 pollicum, est pollic: quadrato-rum: pollex cubicus Mercurii est 8 unciarum, 6 drachmarum,8 granorum, quod pondus ductum in 7^ i &tumini9. pollices datproductum librarum iiz. unc. 5. gr. 33. veluti Experimentumquoque ostendit hanc cohaerentiam, quae tamen paulo major fuit,quia margines cera obducuntur ad aerem arcendum , cujus tenaci-tas quoque superanda fuit; ideo si voluerimus, ut Experimentum
ac-