454
INTRODUCTIO ad COHAERENTIAM
vitreos diametri poli, quorum alter basin politam , alter aspe-ram habebat, hi sibi impositi vix se attrahebant vi grani dimidii: tumtertium laevigatae baseosapposui basi lsevi primi cylindri, qui am-bo se attraxerunt vi i; grani: duo cylindri cuprei ejusdem magnitu-dinis , planae baseos sed asperse, se non attraxerunt vi, quae ope ac-curatissimae nostrae bilancis observari potuit ; paulum laevigatae ,attractio fuit i grani, ulterius politae fuit aequalis grano i. politaequantum sieri potest, eos atterendo supra se mutuo interposito oleo& subtilissimo lapide Tripolitano , & bene siccae puraeque seattraxerunt vi granorum i. non tamen superficies eo modo laevi-gatissimae sunt factae, quippe nondum splendebant. Ex quibusapparet, quare corpora asperrimae superficiei sibi imposita non co-haereant, cum nimirum se in paucissimis attingant punctis, nequevis attrahens ex toto egressa corpore eousque lese exporrigat , ut inalterum corpus agat, idcirco attrahunt se minoribus viribus, quamquae lub sensus cadunt. Objectionibus plurimis ita obviam imus, cumsemper quaeri soleat, data attractione, cur duo ligna sibi impositanoncohaereant? cur cubus metallicus alteri appositus non cohaereat,ac si igne fusus in unam massam uterque fuistet? verum hae evane-scunt difficultates, si ad alperitates superficierum lese attingentiumattendamus. impedientes quominus attractio sensibilis oriatur.
Hinc intelligimus, quare corpora maxime cohaerentia , uti A*damas, Gemmae, Silices, Vitra &c. diffracta superficiem splen-dentem exhibeant, quae ex planissimae superficiei partibus constarevidetur, quarum una alteram immediate attingere potest; cum econtrario corpora minoris firmitatis diffracta superficiem exhibeantasperam & inaequalem, utpote constantem ex corpusculis, quorumsuperficies alperiores etiam in paucioribus punctis attigerunt reli-quas: Et quia infinitis gradibus corpusculorum superficies quoadasperitatem inter se differre , & majori minorive congruentia do-nari poterunt, firmitas corporum majorum potest esse infinite varia.
Non alienum erit ab hoc loco demonstrasse Cohaerentiam in im-mediato contactu corporum poste esse maximam , quae exigua estin parvo corporum a se intervallo, prout secundum aliquam pro-portionem decrescit attractio in distantiis: Sit enim centrum cir-culi A >Tab. XVII.7%. 14. cujus radius est A D lupra aream hujus circuli
ere-