—

72 COMM E NT. IN I. CAP. SPH AE RAE1 EXTRA hunc vero mundum, ſeu extra cælum Empyreum, nullum pror-elle. ſus corpus exiſtit, ſed eſt ſpatium quo ddam infinitum,(ſi ita loqui ſas ſit) in

quo etiam toto Deus exiſtit ſua eſſentia,& in quo infinitos alios mundos, per-

toctiores etiam hoc, fabricare poſlet, ſi vellet, vt Theologi aſſerunt.

CAELVMMOVERI AB ORTVIN OCCASVM.

c ælum mo O D autem calum voluatur ab oriente in occidentem,

nei at ſignum eſt. Stelle, quæ oriuntur in oriente, ſemper ele-tu in occa- 8 5 3 N N 2

um, proba-. 9 nantur paulatim,& ſucceſſiue, quouſiue in medium c-tut ex ſtel -

li veniant:& ſunt ſimper in eadem propinquitate,&remot ione ad inuicem,& ita ſemper ſe habentes, ten-abus due dunt in occaſum continue,& vniformiter.

lis orienti-bus, occidẽ

f COMMENT ARIVS..Quid in te- II AE C eſt quarta, ac poſtrema pars huius primi capitis, in qua auctor ſex5—— propoſitiones de etherea ac elementari regione oſte ndit, quas quidé in præce-·agatur. Aenti parte, tanquã certas& indubitatas alſumere viſus eſt. Prima eſt, cælũ mo-ueri ab oriente in occidentꝭ. Se cunda, cælum eſſe rotundum. Tertia, tam ter-ram, quàm aquam rotundam eſſe. Quaxta, terram eſſè centrum mundi. Quinta,terram eſſe immobilem. S exta,& vltima, terram habere quantitatem abſolutamac finitam, at que adoo cognitam, quamuis vulgo immenſa videatur.

QO igitur ad primam propoſitionem attinet, quoniam poſſet quis ne-gare, calum moueri ab oriente in oeidentem, ſed potius flellas per ſeſe moueri, ceu piſces in mari, vel vt aues in aere, cælum autem prorſus quieſcere, vt multi auſi ſunt aſſerere, probat duplici argumento, hoc verum non eſſeʒ quorumvnum ſumitur ex ſtellis, quæ nobis oriuntur& occidunt; alterum à ſtellis, quænunquam nobis oriuntur, occiduntve, ſed perpetuo apparent: Quæ quidemargumenta deſumpta ſunt ex Ptolemæo Dict. f. cap. 3.& Ioan, de Regiom. lib.

1. concluſ. I. Eſt autem primum argumentum huiuſmodi. Omnes ſtellæ, quænobis oriuntur& occidunt, in eadem ſemper diſtantia, eodemque ſitu inter ſemouentur paulatim ab ortu per meridiem in Occaſum. Exgo ſtellæ infixæ cœlomouentur ad motum cli, tanquam clauus ad motum rotœ, vel nodus ad mo-tum tabul. Antecedens experientia quotidiana eſt manifeſtum: Conſequen-tia patet, quia ſi mouerentur ſtellæ per fe, non eſſont ſemper in cadem diflantia,& ordine inter ſeſe, neque vniformiter ſeinper procederent, ſed aliquando vnaalteram præcederet, præſertim cum ipſæ inter ſe ſint inæquales,& circulos in-æquales deſeribant. Gratis enim videmur aſſerere, minoxes ſtellas candem vimmotricem habere cum maioribus.cat n ESI G. aliud ſignum. Stellg, quæ ſunt iuxta polum arclicum, quæin orca. nunqilam nobis occidunt, mouentur continue,& vniformiter circa polum

e deſcribendo circulos ſuos, ſemper ſunt in ęquali diſtantia ad inuicem,

orienu bus,. Pfepinquit ate. Vnde per iſtos duos motus continuos ſtellarum, tame, 1 6. 7 77

deb. fenden lum ad occaſum, quam non, patet, quod Firmamentum mouctur

ah oriente in occidentem.

CO M-