Buch 
Christophori Clavii ... in sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius
Entstehung
Seite
74
JPEG-Download
 

74 COMMENT. INI. e AP. SPH AER RAE

ee N it, ſiue erratica, quam aliquis dicat per ſeſe moueri. Hæc ſtella mouetur moti-las de fad bus quodammodo oppoſitis, vt ſupra diximus. Mouetur enim ſimpliciter,&non moue· continue ab oriente in occidentem,& ſimul eodem tempore ſecundum quid,ri pet le ſed& continue, ab oceidente in orientem, quemadmodum ſupra expoſitum fuit,. atqʒ demonſtratum. At vero nullum corpus idem numero cieri poteſt diuerſis1 motibus, atque adeo oppoſitis, odem tempore: Implicat enim contradictionẽ,vnum& idem corpus ſimul procedero ab oriente in occidentẽ,& eodẽ inſtanti

ab occidẽte in orintè, ita vt neuter motus alterũ interrũpat, ſed vterq; ſine vl-

la intermiſsiono vniformiter progtediatur, niſi altero motu moueatur tanquã ad

vehiculũ alterius. Non igitur ſtellæ liberæ, ac ſolutæ à corporibus cæleſtibus mo

uẽtur, quia vnico tãtum motu in eodẽ tempore poſſunt moueriʒ(vt aperte vide

mus in animalibus,& in alijs rebus, quas ab vno loco in alium impellimus. Eie-

ri enim non poteſt 5 vt eodem tompore ab alio in contrariam partem impellan-

tur, niſi prior motus intermittatur, aut interrumpatur.) ſed deuehuntur ad

motum orbium, in quibus ſunt: ita enim poteſt vnum idemque aſtrum diuerſis

cieri lationibus, vt ſupra declaratum ſuit, varijs etiam adductis exemplis. Con-

firmatur hoc ipſum multo magis in planetis: Mouentur enim adhue pluribus

motibus, quàm duobus illis ab ortu in occaſum,& ab occaſu in ortum;&

nunc velocius videntur moueri ab occidente in orientem, nunc tardius: Viden

tur interdum ſtare, interdum retrocedere in occidentem,&c. vt in Theoricisplanetarum explicatur. Si igitur ſtellæ per ſeſe mouerentur, non poſſet ſufficiẽs

ratio huiuſce varietatis afferri: Si autem ad motum cæli moueri dicantur, facili

negotio omnes apparentiæ locũ habẽt, vt in Theoricis planetarũ 8IDENTT ES itaqʒ nönulli, hac ratione non poſſe dari multitudinem

motuum in ſtellis, aliam rationem confinxerunt, quibus perſuadere conantur,

zententia ſtellas moueri per ſeſe,& non infixas eſſe corporibus cæleſtibus. Dicunt enim,n vnicum tantum eſſe cælum, atque hoc ipſum vnico motu moueri ab oriente inlas in cana occidentem, vna cum omnibus ſtellis Stellas vero proprijs motibus ab oecidẽlibus mo te in orientem ferri, vt aiunt, ſolutas ab orbibus cæleſtibusznõ quidem tanquamee piſces in mari, vel aues in aere, ne detur penetratio corporum, aut ſcisſio cœli,ſed per canales quoſdam. Confinxerunt namque ſingulas ſtellas habere ſingu-

ö los canales congruentos motibus proprijs, tante amplitudinis, quanta eſt illa-0 rum mum ita vt quælibet ſtella repleat totum ſuum canalem. It his por-1 1* ro canalibus poſuerunt corpus quoddam fluxibile, ſicut eſt aer, quod cedereposſit ſtellis, quando ab occidente in orientem mouentur. Itaque fecundũ hos115 auctores totum cælum erit refertum iſtis canalibus, pro multitudine ſtellarum,ad inſtar animalis, quod repletum eſt varijs ac multiplicibus venis. Hanc veroſententiam eo libentius amplectuntur, quòd nolint concedere motum raptus.145 Dicunt namque imposſibile eſſe, vt vnum cœlum alterum rapiat, quantumuis1 ipfi ontiguum. Veruntamen hæc ſententia& abſurda,& inſufficiens eſt: Ab-ſurda quidem, quoniam ſine vlla necesſitate, aut ratione probabili, ponit cor-

55 cæleſte perforatum tot canalibus,& reſertum vndique corpore 155 fluxibi-15 quod nemo philoſophorum hactenus concedere viſus eſt: Inſufficiens vero,1 quia imposſibils oſt defendore iuxta hanc ſententiam omnia Phænomena quæ0 Aſtronomi diligentisſime obſeruarunt in motibus cæleſtibus. Primo enim ve-lint, nolint, vitare mequeunt motum raptus. Cum enim ſtellæ ſint ſolutæ ac li-beræ, vt ipſi dicunt,& nullo modo cælo inhæreant, moucanturque ad motumö cæli ab ortu in occaſum, noceſſe eſt, cas rapi à cælo ſine vlla reſiſtentia, aut vio-lentia,

Ratio con