192 COMM E NT. INI. CA. SPH AE RAE

circulari. Recto motu cieri nequit, quia cum ſupra demonſtratum ſit, eam exi-ſtere in mundi centro, ſi motu recto ferretur, recederet à centro, atque adeo ineadem prorſus incideremus abſurda, quæ conſequi diximus, ſi terra non eſſetin medio mundi conſtituta. Præterea ſi motu recto incederet, mouereturvel naturaliter, vel violenter. At naturaliter non ita mouebitur; cum ſua-pte natura ad locum infimum, qui eſt in centro Vniuerſi, tendat; Certum au-tem eſt, eam aſcendere, in quamcunque partem motu recto impellatur. Vio-lenter quoque motu recto moueri non poteſt, quoniam nullum corpus ipſagrauius reperitur, quod ſuo ponudere cam a centro mundi propell ret. Rurſusſi terra motu recto ferretur, ſumma velocitate eam moueri neceſſe eſſet, cum ſitſumme grauis: Quo conceſlo, quis non videt, minus grauia, cuiuſmodi ſunt ar-borum folia, pale,& reliqua omnia corpora; poſt ipiam in aere debere relin-qui, cum eius motum celerrimum conſequi nequeant, quippe cum tanta graui-tate non ſint præditaꝰ? At hæc omnia commun experientiæ repugnant: Vide-mus enim huiuſmodi corpora, ni vento aliquo, aut impetu auellantur, immotaterræ ſuperficiei adhærere. Non igitur motu recto terra fertur.

QO ꝰ autem nec motu cixculari agitetur, vt multi opinati ſunt, ita con-ſirmari poterit. Si terra circulariter mouetur, mouebitur aut ſuper axem mundiab oriente in occidentem, vel ab oceidente in orientemʒ aut ſuper alium axem·Si ſuper axem mundi moueri dicatur, efficitur, xt nubes, aues,& omnia, quæ inaexe exiſtunt, in contrariam bartem cernantur moueri, nimirum in occidentem,ſi terra ad orientem voluitur; vel in orientem ſi terra in occidentem labitur:quoniam videlicet conſequi no poſſent motum terræœ rapidiſsimum 5 Vt potèqui in ſpacio 24. horarum abſoluitur. N eque vero dici poteſt, aerem eadem ce-leritate cum terra circumduei; quoniam conſtat, ipſum modo hue, modo illuefluctare, prout nimirum agitatur in hanc, vel illam partem: Immo vero, ſi eadévelocitate aer circunferretur, proculdubio exiſtentia in aere nunquam locummutare conſpicerentur, ſed ſemper immota perſiſtere cuius tamen contrariumexperimur. Præterea, ſi terra tanta celeritate circa axem mundi volueretur, vtvidelicet circuitum expleret ſpacio 24. horarum, ſicut quidam fabulãtur, omniaædiſicia corruerent. Neque enim valet reſponſio quorundam, qui dicunt, ædifi-cia nõ corruere, propter nimiam celeritatem motus; quemadmodum neq; aquain vaſe aliquo contenta effluit, ſi vas velociſsime circumducatur: Non valet, in-quam, hœc reſponſio, quia totus impetus aquæ imprimitur verſus partes inferio-res vaſis, non autem verſus orificium eius: At vero impetus imprimitur ædiſi-eijs verſus partes extimas terræ; vnde conſiſtere minime poſſent, quemadmo-dum neque aqua in vaſe poſita, quod circumuoluatur quantumuis velociter; ftOrificium eius ad partes exteriores vergat. Pari ratione efficeretur, lapidem, ſeuſagittam aliquam magna vi ſurſum directe proiectam, non in eundem locum re-cidere, veluti in naui aliqua celerrime mota accidere conſpicimus. Quæ omniaabſurda ſuut. Rurſus, ſi terra motu circulari cieretur, eſſet talis motus vel terrænaturalis, vel preter naturam: Naturalis eſſe non poteſt. Cum enim vni corpobiſimplici nus tantum motus naturaliter conueniat Terra autem ſuapte naturamotu recto ad mundi centrum, ſi extra ipſum reperitur, pergat; non poterit fe-cundum Propriam naturam moueri circulariter. Neque etiam circumuertetutcirculariter Prexter naturam, nempe ad motum celiʒ quoniam hac ratione ſempereadem cli pars vertici noſtro immineretz Vnde neque aſtra orirentur, neque oc

ciderent: quod abſurdum eſt. 18