Disputatio Prima.

47

Jam ex hac systematis oeconomia Chymicorumqoe fürnulis inPhysicam, Medicamque plurima profluxiste emolumenta , quinipsa eorum principia in explicandis phaenomenis non raro uti*lissime adhiberi fiicendum omnino, aegre tamen adducimur, seaut omnia quae a Chymicis pro veris venduntur, subsistere, seuut per haec experimentis omnibus satis fieri poste existimemus.Certe experimenta Parisina mercurium in aquam , & salem ,sulphur in terram, salem, & aquam resolvi poste ostendunt, ueita principia haec ultima non sint: Robertus Boyle vero in Cb mmi fla scepiico testatur ex auro nunquam salem sil iste extractum,& Helmontius ipse negat ex silice, arena sulphur, aut mercu-rium educi poste, unde corporibus eadem non insunt; deniqueeruditorum sensus est, hic principia corporibus non i „este eaforma, qua separata conspiciuntur, sed potius vi ignis produci;quid , quod teste laudato Boyle ex corporibus quaedam extra-huntur, qui ad ordinaria Chymicorum principia reduci vix pofcsunt, talis est sicca quaedam, insipida , & volatilis portio, quamChymici ipsi florem appellant, atque ad quod elementum refe-rant , adhucdum ambigunt. Sed quid denique de his statua-mus, sententia nostra docebit.

PARS SECUNDA.

Exponitur sententia nostra.

> Articulus Primus.

De /Echere.

Eterum, Recentiorumque systematibus, qua licuit brevitate 6 3relatis, & qusjn iis non fatis probarentur, ex aliorum

authoritate etiam annotatis, superest, ut nostram jam dica-mns sententiam. Antequam tamen de principiis corporum-»statuamus, duo cumprimis examinanda veniunt, a quibus &systemati nostro momenti plurimum , & toti reliquae doctrinaephysicae lucis non exiguum accedat. Orta erat inter Gastendum,Cartesium, ac subinde Newtonum ingens in eo opinionum disise usio: anne corpora omnia universum constituentia, ita sibi in-vicem adhaereant, adnexaqne sint, ut omnia omnino corporibusplena sint, vacuumque exulet universo. Gastendus suis cumasseclis vacuola plurima ex ipsa figura molecularum dari conten-dit, Newtonus sidera omnia in amplissimo vacuo motus suosperficere inde vult, quod , ut in optica ait, fluidum omne mo-