43 Physica Generalis’

tus astrorum retardaret, impediretque, at Cartesius utrique ad-versatur adeo, ut vacuum ne possibile quidem alserat. Hic ita-que, ut spatiola minima, quae inter diversae figurae corpuscularemanere necesse est, repleat, subtilissimam invenit materiamomnia generantem. Utrique huic controversiae occurrendum est,& de aethere quidem hoc, sequenti vero articulo de vacuo deci-demus.

<>4 bifero: Substantiam subtilissimam,fluidissimamque, quam_»jetherem dicimus, dari indubium elfe. Ajf.prob. motus corpo-rum non datur, nisi haec ab altero impellantur, sed nisi deturaether, corporum motus daretur, etsi a nullo impellerentur ,ergo datur aether. Major est certa, quia corpora inertia sunt.mia. prob. Dari indubium est motum corporum iis etiam locis,in quae non aer, multo minus crassiora alia corpora sc penetrarepossunt, ergo corpora mota ab his non impellerentur-, itaquenisi detur aether nis omnibus subtilior, qui in dicta etiam locase penetraret, manifeste sequitur, a nullo omnino impulsa mo-veri. Ant. inductione multiplicis experientiae prob. imo. In va-cuo Boyleano corpus combustibile ope speculi caustici, vel len-tis extra recipiens applicatae accenditur, zdo. Musschenbroeckin Tentam, exper. natural. Acad. dei Cimento mixturas effervescen-tes recenset, quae magis in vacuo , quam in aere effervescunt.itio. Idem Dijsert.Pbys. Exper. c. testatur liquores etiam gra-viores in tubis capillaribus altius ascendere in vacuo, ac extraillud. 4to. In vacuo_etiam Torricelliano datur lux, & posita cor-pora conspiciuntur, quod sine motu reflexionis fieri nequit, re-flexio autem sine corpore, igitur & >n hoc vacuo, ex quo aer sal-tem ad sensum extractus est, subtilissimam quampiam materiamdari est necesse.

65 Quodsi ipsam universi hujus constitutionem lustremus, &hfc non leve sententiae nostrae momentum suppeditat. Spatiumnempe tellurem inter, stellasque fixas interceptum aere non re-pletur ; nam atmosphaerae aereae altitudinem juxta calculumr. Riccioli ex observationibus corpusculorum quidam 9.ad sum-mum 10. milliarium statuunt, alii cum Varenio ex refractioni-bus luminis non ultra unum, & medium milliare germanicumextendunt, quin quia columnae aqueae ;r, aut ;;. pedes altae co-lumnam aeream a tellure furfiim usque protensam experientiadocemur aequilibrare, recte inferre licebit, hanc aeream co-lumnam ne ad lunam quidem protensam esse posse. Ex legeenim fluidorum aequiponderantium, tunc unum asquilibrat alteri,quando altitudines eorum habent rationem reciprocam gravita-tum, seu quando columna corporis levioris altitudine sua tantosuperat columnam alterius corporis, quanto hoc gravitate suavicissim superat corpus levius; jam aquam aere nostro nonnisi

97 °.