Dispdtatio Prima. 49
$70. gradibo 9 graviorem este experientia constat, igitur altitudoaere* colurnn* pariter nonnisi 970. vicibus superare deberetaltitudinem aquae, quam ne ad lunam quidem pertingere postecertum est. Quoniam vero aer non aeque compressus ubique,uti nobis vicinus, in quo experimenta facta sunt, idcirco at-mofphner* aere* altitudo omni ex parte hoc quidem argumentodeterminari nequit. Quodsi igitur aerea etiam materia inter-vallo illo inter astra fixa, nosque interposito excluditur, per quamnihilominus & astra in nos lumen suum diffundant, & a nobisconspiciuntur, quin a sole ad nos calor propagetur, profecto alia& subtiliori, quam ipse fit aer, materia opus est, quam nosaetheream compellamus.
Sed neque authoritas pro hac sententia deest. Nam ut no-tat P. Hegnault in sua origine veteri Philosophice nova, gallicoidiomate edita T. Iit, 7. substantiam hanc subtilissimam ad-misere Plato, & Anaxagoras ignis compellatione; Stoicos no-mine ignis, SispiritHs idem intellexisse Lipfius Phyfialo. Stoic.l.%.Dijj.11. narrat. Aristoteles teste P. de Lanis eandem quintamessentiam compellavit; Cicero, & apud eum /. 2. de Nat. Deor.Eirypides stherem vocat scribens: hunc rursum ( nempe aeremjampleBitur immensus aether, qui conflat ex altijjimis ignibus. Recetv-tiorum vero Chymici eandem materiam materiam radicalem , bal-samum natura , vita sulphur nuncupatu , ipsum Newtonum subti-lissima h*c maceria tandem attraxit, ut advertit Verdries Pbys.Gen. c. 2.
Denique natur* & phoenomenis, & experimentis nihil con-gruentius este existimo , quam materiam subtilem exiguis adeoconstantem particulis, ut omnia penetret, atque tum ad reci-piendum , turn communicandum motum fit aptissima, cui id-circo DEUS motum immediate indiderit, eumque conservet,quo h*c dein corpus quodlibet pro habilitate, & dispositionesibi propria perpetuo impellat ad eum finem, quem ei natur*Author pr*fixit: neque tamen hic officiat, quo minus ab aliiscorporibus motum secundum alias directiones h*c materia re-cipiat. Ex quibus omnibus rectissime aetherem totius naturainstrumentum , primum mobile, causam inter inanimas primam nun-cupamus. Sed iam ad ea, qus opponi scient, convertamur.
Obj. 1. cum Newtonianis contra Cartesianos: materia h*c (fysubtilissima deberet este fluidissima, sed fluidissima elfe non po-test , igitur non datur, min.prob. imo. Materi* hujus molecu*
1* se secundum planula omnia contingere deberent, cum ex-cludant vacuum, sed corpus, cujus particul* se secundum pla-nula omnia contingunt, non est fluidum , quin potius solidissi-mum; cum clariorem corporis solidi ideam non habeamus, quam,quod partes ejus se secundum plurima plana contingant, fluidiP. Rcvitsjy PhjsGtn.P.I, G , aU-