84 Physica Generalis
adamante, partes & majoribus, copiofioribusque planulis se per-fecte contingant, & nexibus aeque cop’osis ligentur, tum vero,nili igne, nec instrumentis, nec impactibus bare corpora solves.
14 Obj. duo praecipua adversariorum momenta , alterum a mar-moribus Hamhergeri desumptum , quae, ut ipse describit Elem.Pbys. '43- bases habebant 25 linearum Parisiensium , haecplana modico sebo peruncta, ubi refrigerata erant frigore fo.gra-duum thermoscopii Farenheitiani, nonnisi appenso pondere n ;o.librarum soluta sunt; ubi plus sebi accessit 800, librae ea dissol-verunt , tandem addito iterum novo sebo ; 00. librae marmorasepararunt. Hic eadem marmora, qui hyeme appensis t8o.libris sejungi vix poterant, aestate joo. appensis sunt divulsa.Alterum a vitro dicto Bononiensi \ ac lachrima Batavica petitur. Estautem vitrum Bononiense ampulla vitrea oblongo collo, fundo inconum solidum, & prominentem desinente : Tab. i.fig. 5. lachrimavero Batavica est vitrum solidum retortd chymic<t instar una partein modulum oblongum collecta, altera in tenue filum desinente;lachrima, a figura vocacur.Batavica, quod in Batavia casu inventasit, alias etiam lachrima vitrea, vitrea cucurbitula , %utta vitrea nun-cupatur. Tab.i.fig ( Jam si in vitrum Bononiense frustum filicisinjicias, fundus excidet, uti & si extimam ac tenuem lachrimxcauda* partem frangas, tota in cinerem abibit. Horum experi-mentorum causas e lententia nostra frustra peti volunt.
R. Experimentorum horum congruam nos quidem causamreddituros, neque tamen illam, ut quidam volebant, a sola aerispressione. Nam, ut a marmoribus ordiar, eadem scmper man-sit aeris pressio , plus, sive minus sebi fuerit , quin teste Musi.sohenbroeck cylindri marmorum loco adhibiti etiam in vacuoBoyleano ne 100. libris appensis dilsoluti sunt; denique & hie-me duplo graviorem aerem elfe quam aestate, quis somniet,& tamen cohnesio duplo firmior fuit, neque pondus aerei co-lumm marmoribus imminentis 11*0. libris aequari potest, siquidem non majus quam columni mercurii, cujus basis aequa-lis marmorum basi, altitudo 28 digitorum. Tam firmi igiturcohaesionis, praeter prementem aerem, causam a majore conta-ctu, & quadam partium implexione repetimus; in calore enimdilatatos marmorum poros particulae sebi se insinuant, qui deinfrigefactis marmoribus in iis arctius adstringuntor, & quasi im-plectuntur , quam in ipso sebo , utpote cum marmor sebo den-sius sit corpus; itaque & sebi moleculx, & marmorum cum se-bo magis se contingunt, adeoque & cohxsio firmior redditur.Quod addito sebo cohxsio infirmetur, mirum non est, siquidem& in sebo copiosiore copiosior itidem aer continetur, qui pres-sioni magis resistit, & arctior ipsius sebi, marmorumque conjun-ctio impeditur, unde & dissolutio per medium sebi fieri a Musi-schen-