Buch 
Elementa philosophiae naturalis / conscripta ab Antonio Reviczky...
Entstehung
Seite
247
JPEG-Download
 

Disputatio Q^üarta. , 247

{ uria, illi ab alio corpore advenit, ut merito haec distinguant Phi-osophi; neque enim eadem humoris ratio in panno madido, &aqua madidum reddente*, lubricas dein, easque partes, quae po-ros subeant requirimus; qui enim secus fe d ffundere , corpusemollire, a sordibus liberare, & abluere solida possent ( quae ta-men per humida nos obtinere quotidie experimur J si aut aspe-ris. aut ad motum ineptis moleculis componerentur ? Quod fivolubilibus constent, magis tamen in fe innexis, quam ut prom-pte dissocientur, ut solida penetrent, ut non per guttas, sed filadefluant, viscosa,pinguiaque vocamus. Inde est, quod tametsi me-talla igne liquata corporibus adhxresoant, quoniam nihilominusnec lubricis, sed dissociatis tantum minimis particulis constant,neque mollia, sed dura potius efficiant, quas ingrediuntur cor-pora, idcirco haec humidis non accensentur. Denique corporibusadhaerescant, oportet; nam fi his asperso subito defluant, ea ne-que emollient, neque humectabunt. Quoniam vero humidita-tem velut reliquas qualitates respectu sensorii nostri exponen-dam sumpsimus, compluraque fluida repedantur, quae aliis, ne-utiquam tamen humano adhaerent corpori, idcirco illa e humi-dis exclusimus. Hinc licet mercurius aurum, aliaque subeat me-talla, judice tamen sensu nostro humidus non est; contra aquaplurr.mis aquaticarum avium, castoris pilis, pinquique delibutisfluido, vernice, & oleo illitis non adhaerescit, quia humano tamencorpori se humidam exhibet, non immerito in his numeratur.

Effectus porro humori adsoribi soliti potissimum tres recen-sentur: imus. Corpora intortis composita particulis abbreviat, utfunes, & chordas; quoniam ex humido atmofphaerae aere co-piosae se in poros funium , similiumque corporum particulae hu-mid« recipiunt ita, ut, quia tortuositatis vim superare in lon-gumneqt eunt, eos in latum diducant. quod nisi breviores red-dantur, fieri nequit; inde humido tempore breviores, quam sicco,Campanarum funes notamus. Ex qua observatione, ut traditiosola fert, Dominicus Fontana celebris Architectus Romae subSixto V. Pontifice unum e 4. illis obeliscis, quos posuit, funi-bus humectatis feliciter erexit. a-/«r. Copiosior ligna findit, quinadactus in soxa cuneus ligneus, si humectetur, neque cedere posofit, ea disrumpere conspectus est; nempe tigni ingressus poros,dum se, istudjjue dilatat, qua plexum invenit debiliorem , eun-dem diffringit, pium. Intra chartam, villosoque, neque tamenpinguia corpora fe dilatat, imo velut per tubulos ascendit, cu-jus rationem in tubis dedimus capillaribus.

Porro opposita huic ficcitas habebitur, si, quae ad humoremrequisivimus , e corpore absint. Omne itaque sensibile corpusvel hac sola de causo, quia humore caret, siccum erit; at aethe-rem, quia sensibus non substat, neque siccum , neque humidum

Ä-