Buch 
Elementa philosophiae naturalis / conscripta ab Antonio Reviczky...
Entstehung
Seite
86
JPEG-Download
 

g§ Physica Particularis

res redditae, & radios admittant, & commoveantur difficilius;nam corpus non illico electricum est, quod fluidum electricumcontineat, nisi in motum dictum reciprocum hoc concitari possit,ad quod elasticitas plurimum conducit: ut idcirco alia difficilius,facilius alia electrizentur, prout difficilius, aut facilius motum_»recipiunt. Neque officit attactus aeris, ut qui aliis communi-catae etiam electricitatis incapax, aliis idioelectricus videtur, cumin Galliis singulari observatione detectum sit, perticam ferreamsuper aedificio alto positam, ab affrictu aeris per tempestatemcommoti electrizatam fuisse.

4 tum. Expertus Cl. Hauksbejus in sphoerae electrizatae cen-tro fila uno fine affixa ad instar radiorum in planum diametri in-tra sphaeram extendi, alia vero, quae ad circulum circa sphaeramfirmata sunt, versus eandem tanquam centrum adurgere. Cumenim torrentes a sphaera efluant, alii affluentes ab axe vel me-dio sphaerae ad peripheriam contendent, sila eadem directione,qua ipsi feruntur, abripientes; at quia omni ex parte fluidumper radios convergentes in sphaeram affluit, hoc fila circuli ex-terioris versus sphaeram attollet, Quodli sphaeram dein digitocontingas, filum huic obversum gravitate sua decidet; nam at-tactu digiti pars saltem sphaerae electricitatem amittit, unde ficaffluens a digito materia filum, & aliam e medio affluentem-»dum reprimit, haec in peripheriam moveri, & illum abriperecessat.

I ftum. Etsi per corpora omnia electricum fluidum diffusum fit,duriora tamen, & compacta, seu densi magis attrahuntur, quamrara, & mollia. Sic metalla facilius, quam ligna attrahuntur, 8rin corporibus animalium fortiorem electricitatem experimur.Hujus compertae diversitatis certam quidem causam assignarenos non posse fatemur, siquidem nec minimarum particularum,nec pororum figura determinate cognita est, complures tamenoccurrunt, a quibus dicta electricitatis diversitas repeti possit. Etid quidem compluribns tentaminibus docemur, ea fortius attrahi,

repelli corpora, quibus electrica vis citius, & validius commu-nicatur, ut ita utriusque eadem ratio esse videatur. Cum itaque& attractio, & communicatio per appulsum fluidi electrici fiat,tbi hoc aut poros proportionatos non invenit, aut in particulaspauciores, aut certe impulsui sicile cedentes impingit, quia ibiingredi nequit, hic non tot, aut saltem non tam validos impul-sus effle it, necesse esse videtur, ut minori ac posset, vi & attra-hat , & vim electricam communicet; at ubi corpus rite compa-ctum, uti metalla sunt, vegetaque animalium corpora, paucio-res, eosque exiguos, atque hos etiam materia electrica reple-tos poros habuerit, in hos torrentis efluentis impactus eritfortior, quoniam & plures, & ob soliditatem, elasticitatemque