Logica. 49
homo, jtio: Si de termino communi nullo syncategoremate affe-cto vel negetur,vel affirmetur aliquod contingens, siipponit dis-junctive , ut homo currit , aequivalet isti: aliquis homo currit, idest , vel Petrus, vel Paulus &c. 4to: Si terminus communis a£.firmetur de al 0, siipponit disjunctive, ut omnis homo est animal,id est, hoc, vel illud animal, si autem negetur, supponit di-stributive, ut nullus homo est lapis, id est, nec iste, nec ille , nectertius est lapis, sto : Si de termino communi syncategoremateparticulari affecto affirmetur, vel negetur actus, supponit deter-minate, quia actus non potest procedere, nisi a determinato,ut aliquis homo scribit; si vero affirmetur necessitas, est supposi-tio indeterminata, quia nufla determinate potentia ad astumrequiritur, sed quarcunque sufficit , ut aliqua navis est necejsariaad navigandum.
Secunda proprietas est status, qui est significatio termini pro 39eo tempore, pro quo verbum jungens subjectum cum praedicatoenuntiat, sic Petrus studet , Adamus peccavit, Petrus, & Adamus,uti & studium, ac peccatum sumuntur in statu, Petrus nempein praesenti, Adamus in praeterito.
Tertia proprietas est distraBio, & haec usurpat terminum proalio tempore , quam verbum indicet; sic: justus peccat , subje-ctum justus intelligitur pro praeterito, qui fuit justus, & pecca-tum in praesenti.
Quarta est ampliatio, quae est acceptio termini pro omnitempore, ut: homo est animal rationale. Et hae propositiones dicun-tur veritatis at er na.
Quinta est restriBio , quae est, dum terminus plura signifvcans ad unum significandum determinatur, ut: si Ciceronem—*Oratorem dicas, vel Petrum virum doctum.
Sexta est diminutio , quando terminos toti conveniens tan-tum parti tribuitur. Sic : homo dextra armatus , atbiops dentibusalbus.
Septima est alienatio , & est acceptio vocis in significationeimpropria, ut si dicas: ducesfulminabelS,
Octava est appellatio , quae est applicatio termini ad unumpotius, quam aliud ex iis, cum quibus componitur. Sic : Petrusfuit Romanus Pontifex, terminus Romanus applicatur voci Ponti,fex, qui applicari potuisset Petro.
Colliges hinc imo. A suppositione collectiva ad distributi-40vam valet illatio, si res, quae praedicatur, collectioni convenitratione partium singularum; sic : possum elevare simul libras cen-tum, ergo etiam unam, duas, tres. Non valet autem haec: totaeeternitas est indes'eBibilis , ergo etiam dies hodierna, crastina, quiaindefectibilitas aeternitati ratione dierum singularum non conve-nit , sed ratione solius collectionis.r. Bjviajy Luis*. Q Item