Buch 
Elementa philosophiae naturalis / conscripta ab Antonio Reviczky...
Entstehung
Seite
107
JPEG-Download
 

Logica ivs

cessaria, etsi minor sit contingens, sed tantummodo ex suppo-sito, si minor Gt vera.

Illud quoque hic nobis resolvenlum est, an mens nostra IIconnexioni duorum cum tertio in praemissis assensum praestans,debeat connexioni duorum ad invicem per judicium consequensassentiri, v. g. an ex suppositione, quod habeat haec duo judi-cia : omnis homo tfl animal, sed Petrus est homo , necestitetur adpraestandum etiam assensum huic conclusioni: Petrus est animal,an vero eum suspendere possit.

Porro duplex hic necessitas distinguenda est , una contrarie -tatis, seu quoad speciem , quae habetur, quando potentia est alwqua indifferens ad operandum, vel non operandum , hoc ipsotamen, quod operetur, necessario debet elicere actum determi-natae speciei ita , ut non possit alterius speciei actum elicere.Hac necessitate si intellectus concessis praemissis necessitetur adferendum judicium consequens, tunc potest quidem illationemsimpliciter omittere, ex suppositione autem , quod conclusio-nem ponere velit, e. g. in dato superius exemplo , non potesthanc formare : igitur Petrus non est animal , sed necessario debetistam elicere : igitur Petrus est animal.

Altera necestitas dicitur contradiBionis , sou quoad exercitium,

& habetur , cum potentia ita determinatur ad actum quem-piam , ut non solum ex soppositione , si agere velit , hujus, &non alterius speciei actum ponere debeat , sed absolute necalium ponere hujus loco, nec istum omittere possit. Unde siista necessitate intellectus conceptis praemissis judiciis necessita-tur ad eliciendum consequens, tunc in allato exemplo debethanc illationem determinatam formare: igitur Petrus est animal,nec suspendere potest annutum.

Porro, quia connexio duorum cum tertio jam evidens esse j jpotest, jam probabilis, imo unius ex duobus cum dicto tertioconnexio evidens esse potest, alterius vero cum eodem tantumprobabilis , aut certe menti nostrae tantum probabiliter propo-sita , resolvendum venit, utrum, 8t qua neceslitate quali adi-gatur mens nostra, affirmata connexione duorum cum tertio,ad faciendam illationem , sou affirmandam connexionem duo-rum fecum ipsis, & tunc, dum praemissa judicia sunt eviden-tia , & tunc, cum sunt probabilia.

§. I.

De tttcejjitate contrarietatis.

ASsero :mentem nostram in ratiocinatione tam probabili, quam *3" evidenti assensu praemissis dato cogi ad conclusionem quo*

F. LtgifO. O ad