s6 Disputatio Alter a

Sic quia statua ex marmore tanquam ex quopiam prpexistenfce Sxsculpitur, marmor est materia ex qua. Secunda est, quae reci-pit quidpiam, propter quod incertam entis speciem reponitur:sic idem marmor materia in qua dicitur, quia formam sibi in-sculptam habet, propter quam statua V. G. Reginae compella-tur. Tertia est, circa quam causa effectiva sua actione versatur:sic quia artifex circa marmor, statuam efformatorus, versatur,idem materia circa quam dicitur. Unde licet in quibusdam ar-tibus tres ist» materi» species in diversas res dispescantur, nonraro tamen usuvenit, ut in eandem rem conveniant, qu» solum-modo respectu diversorum, ad qu» a nobis refertur, spectatadistinguitur. Si enim respectu totius, quod constituit, mate-ria erit ex quae, fi respectu form», quam recipit, materia inqua;si demum respectu potenti» efficientis spectes, materiam circaquam compellabis.

10 Hinc alia materi» divisio exsurgit: nam ratione compositi,quod constituit, intrinseca tst , ratione autem form», qu» in il-lam inducitur, extrinseca , uti & si ad potentiam efficientem re-feratur.

H»c eadem in primam , & secundam dividitur. Prima estillud entium omnium existentium subjectum , ex quo velut adomnem formam recipiendam indifferenti omnia corpora mate-rialia componuntur, inque illud resolvuntur ultimo, ipsum ve-ro indissolubile est. Talem materiam post Democritum Epicu-rus, Gassendus omnium corporum statuit atomos. Secunda est,ex qua jam per materiam primam, & formam composita aliaiterum componuntur, Lr hanc complures Philosophi elementavulgaria dicunt, juxta quos statua E. G. ex forma, & ligno ,hoc ex elementis, ista ex materia prima facta ; sed de h s intphysica sententia statuitur: nobis id sufficiat, nunc nec natu-ram , minus artes composita soa seu dissolvere, seu componereex materia prima.

11 Alia igitur in materia caus* ratio reperitor respectu totius,quod constituit, alia respectu form» compartisso», & quidem,ut h»c vel ab illa ad»quate distincta est, vel in ejus pure par-tium nexu , & combinatione consistit, ita materia diverso in for-mam hanc , diverso in illam respectu est; namque illa sine ma-

> teria existere, h»c vero non nisi in illa dari, quin concipi po*test.

Quod si materiam cum causa effectrice compares, rationemcaus» simpliciter amittere advertes ; quia nulla ratione caus»hujus existentiaa materia, circa quam versatur, pendet. Quinnec form» interdum causa est materia , qu» , quia ad»quateab Ula distincta est, ut anima a corpore, ab hac utique quoadexistentiam non dependet, nisi in una ratione uniti.