Buch 
Elementa philosophiae naturalis / conscripta ab Antonio Reviczky...
Entstehung
Seite
57
JPEG-Download
 

rr

Metaphysica.

§. II.

De causa formali.

F Ormae elsentiam articulo superiore N. 6 . exposuimus, quae I2ea omnino de causi, quod materiam indifferentem adventusuo in certa specie constituat, atque determinet, varias apud Phi-losophos sortita est appellationes. Dicitur forma , quia format,

& perficit materiam: dicitur terminus, quia, dum materiam incerta specie constituit, hujus indifferentiae terminus est: apel-latur cbaraBer , quod composito quoddam quasi signum impri-matur, per quod ab entibus omnibus aliis distinguitur: ratio e-tiam nuncupatur, quando, cur res potius haec, quam illa fit, abea repetitur.

Dividitur autem in subflamialem , E?" accidentalem. Illa est,quae cum materia unum per se efficit, seu ens, quod specie sob-stantiali differat ab alio. Sic anima rationalis forma est substan-tialis, per cujus ad corpus humanum unionem, compositumper se subsistens efficitur bom *. qui ab omni substantia alia spe-cie differt5 sic forma lapidis substantialis est, per quam mate-ria non modo inter substantias ponitur, sed & ab omni aliadiffert.

Accidentalis vero sorma est, quae toti in certa Ipecie sub-stantiae constituto jam ita advenit, ut abeffe etiam pollet; viejus tamen unum per accidens efficitur, & accidentaliter ab aliisdiffert. Sic rotunditas, color, raritas formae stnt accidenta-les , neque E. G. lignum per has ipecie alia» quam accidentalia lignis aliis differt.

Forma haec utraque aliam praeterea admittit divisionem: j jnam spiritualis alia, seu immaterialis , alia materiolis , seu corporea est.Materialis est, quae, quia ex materia sit, absque ea nec elfe, necconservari potest; tales sunt omnes formae artesostorum, talesitem formae omnes, quae in mera partium combinatione, fit cer-ta dispositione consistunt, ut forma arboris, marmoris fite. Spi-ritualis autem illa est, quae ex materia non efficitur, attamenei inhaeret, cum ea unitur, 6t cum ea unum compositum con-stituit, ut anima rationalis cum corpore hominem. Et ista,quia a materia solum quoad siistcntationem , non vero existen-tem pendet, sine hac sicut produci, ita conlervari potest-».

Sunt & aliae spirituales formae, quae in sub|ecto , scd spiritualifit fiunt, &C recipiuntur, talesqne sont affectiones mentis ha*manae, cognitiones, voliciones, quae comingeuterin ea fiunt,fit recipiuntur.

H nc advertes respectu quarundam formarum materiam sub-jectum eise informationis duiiuxat, respectu aliarum etiam edurP, Metes H flt»~