Meta physica» 145

S inibus Formam corporum consistere dicemus alibi, si vero abeCe possunt, accidentales nominantur.

Harum aliquas manifestas , alias accultas compellari in scholisdudum obtinuit; & manifest* quidem d ccba.iturill«, quarumcausas sc dedifle existimarunt, occult« vero, sicubi originemeffectuum ignorantes , obscura pro caulis nomina assignarunt.Nos Recentiores secuti qualitates corporum in sensibiles, &insensibiles dispescuimus; sensibiles immediate senses nostros af-ficiunt, ut calor, frigus &c. lnsenfibiies autem, quae in sensosnostros nil agunt immediate, ex effectibus suis tamen rationecognoscuntur, & in talibus antipathia, sympathia recensentur.Quamvis ut nonnulli recte observant, qualitates omnes occultasnobis elfe, fatendum est denique, quia ,licetcujusvis pene ef-fectus congrua aliqua, ut minus universalis caula a Philosophisassignetur, nemo tamen unus exstitit hactenus, qui vel obviaequalitatis cujufpiam primam , genuinamque causam demon-stralset.

Porro cum omnis sensuum nostrorum affectio, sive sensatio jrjper contactum fiat, resque omnes non nisi per varias impres-siones, partiumque nostrarum, nervorum, ac fibrillarum com-motiones sensum in nobis excitent, ea propter qualitates omnesrite tactiles appellare possumus; quia nihilominus non qu«!ibecqualitas quodlibet organum sensorium ita afficit, ut perceptiosequatur ipsam manifestans, sed quaepiam solos oculos, ut colo-res, aliae olfactum, ut odores, aliae, ut asperitas, levitas, flui-ditas tactum, & visem afficiant, idcirco qualitates pro ratio-ne senliium, in quibus effectus suos producunt, ita dividuntur,ut tactiles, guslabiles , olfactibiles, visibiles, audibiies nomi-nentur. Cum igitur qualitates in certis organis motum exci-tent, qui ad nervulorum principium propagatus ad certam, &determinatam perceptionem , & repraesentationem mentem ,dum aliis distracta non est, modo interius explicando determi-nent , idcirco triplici ratione qualitates omnes considerari posse,est advertendum; nimirum: vel quatenus sent certa dispositio,

& modificatio in objectis , vel quatenus organa nostra afficiunt,in iisque motus diversos producunt, vel denique quatenus amente nostra percipiuntur. Non minus enim inepte calor, 8kodor, quem sentimus, ipsi rei calidae, & odorat* inesse dice-retur , quam si quis affirmaret dolorem ab acu pungente in no-bis ortum in ipsa) acu reperiri. Unde qualitates objectiv* , a qua-litatibus subjectivis distinguendae sunt: illae nempe sunt parti-um objecti certa conformatio sensos nostros afficere apta, istaevero act determinata commotio organorum, repraesentatioquematerialis, aut affectio mentis, perceptioque spiritualis.

K l ItvinJy Mtffbrfioc

T

Ex